পাঠ্যৰ সাৰাংশ (Summary):

​এই গোটটোত বৰ্তমানৰ ছাত্ৰ সমাজ আৰু যুৱ প্ৰজন্মই সন্মুখীন হোৱা চাৰিটা গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰত্যাহ্বানৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে। প্ৰথমতে, ত্ৰুটিপূৰ্ণ শিক্ষা আৰু অৰ্থনৈতিক অনিশ্চয়তাৰ পৰা সৃষ্টি হোৱা 'যুৱ উচ্ছৃংখলতা' আৰু ইয়াৰ প্ৰতিকাৰৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছে। দ্বিতীয়তে, শিক্ষানুষ্ঠানৰ সুস্থ পৰিৱেশ বিনষ্ট কৰা 'কেম্পাছ অশান্তি'ৰ অন্তৰালত থকা ৰাজনৈতিক আৰু প্ৰশাসনিক কাৰণসমূহ বিশ্লেষণ কৰা হৈছে। তৃতীয়তে, সমাজ আৰু পৰিয়ালৰ অত্যধিক চাপে শিক্ষাৰ্থীৰ মনত সৃষ্টি কৰা 'পৰীক্ষাৰ ভীতি বা উদ্বেগ' আৰু ইয়াৰ মনস্তাত্ত্বিক প্ৰতিকাৰৰ উপায়সমূহ দেখুৱাই দিয়া হৈছে। শেষত, কেৱল ডিগ্ৰীকেন্দ্ৰিক শিক্ষাৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা 'শিক্ষিত নিবনুৱা সমস্যা'ৰ ভয়াৱহতা আৰু ইয়াৰ স্থায়ী সমাধান হিচাপে বৃত্তিমুখী শিক্ষা তথা আত্ম-সংস্থাপনৰ গুৰুত্ব সাব্যস্ত কৰা হৈছে। সামগ্ৰিকভাৱে, এই পাঠে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সৰ্বাংগীণ বিকাশৰ বাবে এক সুস্থ শৈক্ষিক পৰিৱেশৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ ওপৰত আলোকপাত কৰে।

অতি চমু প্ৰশ্নোত্তৰ :

প্ৰশ্ন ১: 'যুৱ উচ্ছৃংখলতা' বুলিলে কি বুজা?

উত্তৰ: যেতিয়া সমাজৰ ডেকা শক্তিয়ে বা ছাত্ৰ সমাজে প্ৰচলিত সামাজিক নীতি-নিয়ম, শাসন বা আইনক অৱমাননা কৰি নিজৰ ক্ষোভ বা অসন্তুষ্টি প্ৰকাশ কৰিবলৈ বিশৃংখল পথ বাচি লয়, তাকে যুৱ উচ্ছৃংখলতা বোলা হয়।

প্ৰশ্ন ২: ছাত্ৰ অসন্তুষ্টিৰ এটা প্ৰধান কাৰণ উল্লেখ কৰা।

উত্তৰ: বৰ্তমানৰ ত্ৰুটিপূৰ্ণ আৰু অনা-ব্যৱহাৰিক শিক্ষা ব্যৱস্থা, যিয়ে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক ভৱিষ্যতৰ নিয়োগৰ ক্ষেত্ৰত সুৰক্ষা দিব নোৱাৰে, সেয়াই ছাত্ৰ অসন্তুষ্টিৰ এটা প্ৰধান কাৰণ।

প্ৰশ্ন ৩: কেম্পাছ অশান্তি (Campus Disturbance) কি?

উত্তৰ: কোনো শিক্ষানুষ্ঠানৰ ভিতৰচ’ৰাত বা চৌহদত ছাত্ৰ-ছাত্ৰী, কৰ্তৃপক্ষ বা বাহ্যিক শক্তিৰ সংঘাতৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা বিশৃংখল আৰু অশান্ত পৰিৱেশক কেম্পাছ অশান্তি বোলে।

প্ৰশ্ন ৪: শিক্ষানুষ্ঠানৰ চৌহদ শান্ত কৰি ৰাখিবলৈ এটা প্ৰতিকাৰ লিখা।

উত্তৰ: ছাত্ৰ-ছাত্ৰী আৰু শিক্ষানুষ্ঠানৰ কৰ্তৃপক্ষৰ মাজত সুস্থ, পোনপটীয়া আৰু সৌহাৰ্দ্যপূৰ্ণ যোগাযোগৰ ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলা।

প্ৰশ্ন ৫: 'পৰীক্ষাৰ ভীতি বা উদ্বেগ' (Examination Anxiety) কি?

উত্তৰ: পৰীক্ষাত ব্যৰ্থ হোৱাৰ ভয়, অতিৰিক্ত মানসিক চাপ বা ফলাফলক লৈ থকা উৎকণ্ঠাৰ বাবে পৰীক্ষাৰ পূৰ্বে বা পৰীক্ষাৰ সময়ত শিক্ষাৰ্থীৰ মনত সৃষ্টি হোৱা এক তীব্ৰ মানসিক বা মনস্তাত্ত্বিক অস্বস্তিক পৰীক্ষাৰ ভীতি বোলে।

প্ৰশ্ন ৬: পৰীক্ষাৰ ভীতিৰ এটা শাৰীৰিক লক্ষণ কি হ’ব পাৰে?

উত্তৰ: পৰীক্ষাৰ তীব্ৰ চিন্তা বা ভয়ৰ বাবে শিক্ষাৰ্থীৰ হৃদস্পন্দন বৃদ্ধি পোৱা, অত্যধিক ঘাম ওলোৱা বা অনিদ্ৰা আদি লক্ষণ দেখা পোৱা যায়।

প্ৰশ্ন ৭: শিক্ষিত নিবনুৱা বুলিলে কি বুজা?

উত্তৰ: যেতিয়া এজন ব্যক্তিয়ে শিক্ষানুষ্ঠানৰ পৰা উচ্চ ডিগ্ৰী বা আনুষ্ঠানিক শিক্ষা লাভ কৰাৰ পিছতো নিজৰ অৰ্হতা অনুযায়ী কোনো অৰ্থনৈতিক উপাৰ্জনৰ পথ বা কৰ্মসংস্থাপন বিচাৰি নাপায়, তেতিয়া তাক শিক্ষিত নিবনুৱা বোলা হয়।

প্ৰশ্ন ৮: যুৱ সমাজৰ মাজত মূল্যবোধৰ অৱক্ষয়ে কেনেকৈ উচ্ছৃংখলতা বৃদ্ধি কৰে?

উত্তৰ: নৈতিক আৰু আধ্যাত্মিক শিক্ষাৰ অভাৱ হ’লে ডেকা শক্তিয়ে উচিত-অনুচিতৰ পাৰ্থক্য হেৰুৱাই পেলায়, যাৰ ফলত তেওঁলোক সহজে বিশৃংখল কাৰ্যকলাপৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হয়।

প্ৰশ্ন ৯: কেম্পাছ অশান্তিৰ সৈতে জড়িত এটা বাহ্যিক কাৰক কি?

উত্তৰ: বিভিন্ন ৰাজনৈতিক দলৰ কু-প্ৰভাৱ আৰু শিক্ষানুষ্ঠানৰ আভ্যন্তৰীণ বিষয়ত দলীয় ৰাজনীতিৰ অনাহূত হস্তক্ষেপ।

প্ৰশ্ন ১০: পৰীক্ষাৰ ভীতি দূৰ কৰাত শিক্ষকৰ ভূমিকা কি হ’ব লাগে?

উত্তৰ: শিক্ষকে পৰীক্ষাক এক ভীতি প্ৰদৰ্শনকাৰী আহিলা হিচাপে উপস্থাপন নকৰি মূল্যায়নৰ এক স্বাভাৱিক প্ৰক্ৰিয়া হিচাপে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ মনত পতিয়ন নিয়াব লাগে।

প্ৰশ্ন ১১: বৃত্তিমুখী শিক্ষাৰ অভাৱে কেনে ধৰণৰ সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰে?

উত্তৰ: বৃত্তিমুখী আৰু কাৰিকৰী শিক্ষাৰ অভাৱে দেশত কেৱল ডিগ্ৰীধাৰী যুৱক-যুৱতীৰ সংখ্যা বৃদ্ধি কৰে আৰু ইয়াৰ ফলত শিক্ষিত নিবনুৱা সমস্যাৰ সৃষ্টি হয়।

প্ৰশ্ন ১২: ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ অসন্তুষ্টি দূৰ কৰাৰ বাবে এটা সহ-পাঠ্যক্ৰম কাৰ্যসূচীৰ নাম লিখা।

উত্তৰ: ক্ৰীড়া, সাংস্কৃতিক প্ৰতিযোগিতা আৰু এন.চি.চি. (NCC) বা স্কাউট এণ্ড গাইডৰ দৰে শৃংখলাবদ্ধ কাৰ্যসূচী।

প্ৰশ্ন ১৩: পৰীক্ষাৰ উদ্বেগ সৃষ্টিত সমাজ বা পৰিয়ালৰ কেনে প্ৰভাৱ থাকে?

উত্তৰ: অভিভাৱক আৰু সমাজে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ ওপৰত জাপি দিয়া অত্যধিক নম্বৰ লাভ কৰাৰ অবাস্তৱ প্ৰত্যাশিত চাপে পৰীক্ষাৰ উদ্বেগ বৃদ্ধি কৰে।

প্ৰশ্ন ১৪: 'উদ্যোগীকৰণৰ অভাৱ' কেনেকৈ শিক্ষিত নিবনুৱা সমস্যাৰ বাবে দায়ী?

উত্তৰ: ৰাজ্য বা দেশখনত পৰ্যাপ্ত পৰিমাণে উদ্যোগ বা কল-কাৰখানা গঢ়ি নুঠিলে উচ্চ শিক্ষিত যুৱক-যুৱতীৰ বাবে নতুন চাকৰি বা সংস্থাপনৰ সুযোগ সৃষ্টি নহয়।

প্ৰশ্ন ১৫: ছাত্ৰ আৰু শিক্ষকৰ মাজৰ দূৰত্বই কেম্পাছ অশান্তিত কেনেকৈ ইন্ধন যোগায়?

উত্তৰ: শিক্ষক আৰু শিক্ষাৰ্থীৰ মাজত স্নেহপূৰ্ণ সম্পৰ্ক আৰু সঠিক আলোচনাৰ অভাৱ হ’লে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ মনত ক্ষোভ ঘনীভূত হয়, যিয়ে পিছলৈ কেম্পাছ অশান্তিৰ ৰূপ লয়।

চমু প্ৰশ্নোত্তৰ :

প্ৰশ্ন ১: যুৱ অসন্তুষ্টি বা উচ্ছৃংখলতাৰ দুটা প্ৰধান মনস্তাত্ত্বিক কাৰণ উল্লেখ কৰা।

উত্তৰ: দুটা মনস্তাত্ত্বিক কাৰণ হ’ল— ১. কিশোৰ বা যুৱক অৱস্থাত হোৱা আৱেগিক অস্থিৰতা আৰু তীব্ৰ মানসিক অন্তৰ্দ্বন্দ্ব। ২. ভৱিষ্যত জীৱনৰ নিৰাপত্তাহীনতা আৰু নিজৰ আশা-আকাংক্ষা পূৰণ নোহোৱাৰ বাবে সৃষ্টি হোৱা হতাশা।

প্ৰশ্ন ২: শিক্ষানুষ্ঠানৰ চৌহদত অশান্তি (Campus Disturbance) সৃষ্টি হোৱাৰ দুটা আভ্যন্তৰীণ কাৰণ লিখা।

উত্তৰ: আভ্যন্তৰীণ কাৰণ দুটা হ’ল— ১. শিক্ষানুষ্ঠানৰ দুৰ্বল প্ৰশাসন, অপৰ্যাপ্ত সা-সুবিধা (যেনে- শ্ৰেণীকোঠা, গ্ৰন্থাগাৰ বা খোৱাপানীৰ সমস্যা)। ২. পৰীক্ষা পৰিচালনা বা নামভৰ্তি প্ৰক্ৰিয়াত দেখা পোৱা পক্ষপাতিত্ব বা স্বচ্ছতাৰ অভাৱ।

প্ৰশ্ন ৩: পৰীক্ষাৰ ভীতি বা উদ্বেগ দূৰ কৰাৰ বাবে দুটা ব্যৱহাৰিক প্ৰতিকাৰ পৰামৰ্শ দিয়া।

উত্তৰ: প্ৰতিকাৰসমূহ হ’ল— ১. শিক্ষাৰ্থীসকলে পৰীক্ষাৰ বাবে শেষ মূহূৰ্তলৈ ৰৈ নাথাকি প্ৰথমৰে পৰা এক পৰিকল্পিত সময়সূচী (Time-table) অনুসৰি অধ্যয়ন কৰা উচিত। ২. শিক্ষানুষ্ঠানসমূহত নিয়মীয়া যোগাভ্যাস, ধ্যান আৰু মনোবৈজ্ঞানিক পৰামৰ্শ (Counseling) ৰ ব্যৱস্থা কৰা।

প্ৰশ্ন ৪: শিক্ষিত নিবনুৱা সমস্যাৰ সমাধানৰ বাবে শিক্ষা ব্যৱস্থাত কি কি পৰিৱৰ্তন আনিব পৰা যায়?

উত্তৰ: সমাধানৰ উপায় দুটা হ’ল— ১. পৰম্পৰাগত পুথিগত শিক্ষাৰ সলনি কৰ্মমুখী, কাৰিকৰী আৰু তথ্য-প্ৰযুক্তিভিত্তিক শিক্ষাৰ প্ৰসাৰ ঘটাব লাগিব। ২. শিক্ষা প্ৰক্ৰিয়াৰ লগতে আত্ম-সংস্থাপনমূলক (Self-employment) প্ৰশিক্ষণ বাধ্যতামূলক কৰিব লাগিব।

প্ৰশ্ন ৫: ছাত্ৰ কল্যাণমূলক কাৰ্যসূচীয়ে কেনেকৈ যুৱ উচ্ছৃংখলতা ৰোধ কৰিব পাৰে?

উত্তৰ: ছাত্ৰ কল্যাণমূলক কাৰ্যসূচী, যেনে—বৃত্তি প্ৰদান, কেৰিয়াৰ গাইডেন্স, আৰু মানসিক পৰামৰ্শৰ জৰিয়তে শিক্ষাৰ্থীৰ সমস্যাসমূহ সময়মতে সমাধান কৰিব পাৰি। ইয়াৰ দ্বাৰা তেওঁলোকৰ মনৰ ক্ষোভ আঁতৰে আৰু তেওঁলোক ধনাৱহ দিশে পৰিচালিত হয়।

প্ৰশ্ন ৬: পৰীক্ষাৰ উদ্বেগ বৃদ্ধি কৰাত বৰ্তমানৰ মূল্যায়ন পদ্ধতি কেনেকৈ দায়ী?

উত্তৰ: বৰ্তমানৰ মূল্যায়ন পদ্ধতি বহু পৰিমাণে কেৱল মুখস্থ বিদ্যা আৰু বছৰেকীয়া এটা ৩ ঘণ্টীয়া পৰীক্ষাৰ নম্বৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। এই ত্ৰুটিপূৰ্ণ ব্যৱস্থাই শিক্ষাৰ্থীৰ সামগ্ৰিক প্ৰতিভাক গুৰুত্ব নিদিয়াৰ বাবেই তেওঁলোকৰ মনত পৰীক্ষাৰ প্ৰতি এক তীব্ৰ মানসিক চাপৰ সৃষ্টি হয়।

প্ৰশ্ন ৭: কেম্পাছ অশান্তি প্ৰশমনত ছাত্ৰ সংসদ (Students' Union) ৰ দুটা ইতিবাচক ভূমিকা কি হ’ব পাৰে?

উত্তৰ: ভূমিকা দুটা হ’ল— ১. ছাত্ৰ সংসদে সাধাৰণ শিক্ষাৰ্থীৰ যুক্তিসংগত অভাৱ-অভিযোগসমূহ শান্তিপূৰ্ণ আৰু গণতান্ত্ৰিক উপায়েৰে কৰ্তৃপক্ষৰ ওচৰত উপস্থাপন কৰিব পাৰে। ২. শিক্ষানুষ্ঠানৰ ভিতৰত অনুশাসন ৰক্ষা কৰাত আৰু বিভিন্ন উন্নয়নমূলক কাৰ্যত প্ৰশাসনক সহায় কৰিব পাৰে।

প্ৰশ্ন ৮: অৰ্থনৈতিক কাৰকে কেনেকৈ শিক্ষিত নিবনুৱা সমস্যাটো অধিক জটিল কৰি তোলে?

উত্তৰ: দেশৰ মন্থৰ অৰ্থনৈতিক বিকাশ আৰু নতুন বিনিয়োগৰ অভাৱৰ বাবে বজাৰত ডিগ্ৰীধাৰী অনুপাতে নতুন কৰ্মসংস্থাপনৰ সৃষ্টি নহয়। ফলত অৰ্থনৈতিক মন্দাৱস্থাই শিক্ষিত যুৱক-যুৱতীসকলক উপাৰ্জনহীন কৰি সমস্যাটো অধিক তীব্ৰ কৰি তোলে।

প্ৰশ্ন ৯: যুৱ উচ্ছৃংখলতা নিৰাময়ত সুস্থ পাৰিবাৰিক পৰিৱেশৰ গুৰুত্ব দুটা বাক্যত লিখা।

উত্তৰ: পৰিয়াল হ’ল শিশু এজনৰ প্ৰথম পাঠশালা। এটা মৰমিয়াল, শৃংখলাবদ্ধ আৰু সহানুভূতিশীল পাৰিবাৰিক পৰিৱেশে যুৱক-যুৱতীসকলক আৱেগিক সুৰক্ষা প্ৰদান কৰে আৰু তেওঁলোকক বিপথে যোৱাৰ পৰা ৰক্ষা কৰে।

প্ৰশ্ন ১০: আধুনিক গণমাধ্যৰ (Social Media) অপব্যৱহাৰে কেম্পাছ অশান্তিত কেনেকৈ প্ৰভাৱ পেলায়?

উত্তৰ: চচিয়েল মিডিয়াৰ জৰিয়তে যিকোনো সৰু ঘটনা বা উৰাবাতৰি অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ মাজত বিয়পি পৰিব পাৰে। ইয়াৰ ফলত শিক্ষাৰ্থীসকল সহজে উত্তেজিত হৈ পৰে আৰু কেম্পাছত হঠাতে ডাঙৰ অশান্তিৰ সূত্ৰপাত ঘটে।

প্ৰশ্ন ১১: নিবনুৱা সমস্যাই যুৱ সমাজৰ ওপৰত পেলোৱা দুটা বিৰূপ প্ৰভাৱ উল্লেখ কৰা।

উত্তৰ: বিৰূপ প্ৰভাৱ দুটা হ’ল— ১. কৰ্মহীনতাৰ বাবে যুৱ সমাজ তীব্ৰ মানসিক হতাশা আৰু ড্ৰাগছ আদিৰ দৰে কু-অভ্যাসৰ চিকাৰ হয়। ২. সমাজত অপৰাধমূলক প্ৰৱণতা, চুৰি-ডকাইতি বা সমাজবিৰোধী কাৰ্যকলাপ বৃদ্ধি পায়।

প্ৰশ্ন ১২: পৰীক্ষাৰ ভীতিয়ে শিক্ষাৰ্থীৰ শৈক্ষিক প্ৰদৰ্শনত কেনে প্ৰভাৱ পেলায়?

উত্তৰ: পৰীক্ষাৰ অত্যধিক ভীতিৰ বাবে শিক্ষাৰ্থীৰ একাগ্রতা আৰু স্মৃতিশক্তি হ্ৰাস পায়। ফলস্বৰূপে, বহুত ভালদৰে জনা বিষয়বোৰো তেওঁলোকে পৰীক্ষাৰ বহীত শুদ্ধকৈ লিখি আহিব নোৱাৰে আৰু তেওঁলোকৰ ফলাফল বেয়া হয়।

প্ৰশ্ন ১৩: "বৰ্তমানৰ শিক্ষা ব্যৱস্থা কেৱল ডিগ্ৰীকেন্দ্ৰিক, জ্ঞানকেন্দ্ৰিক নহয়"— ই কেনেকৈ নিবনুৱা সমস্যা বৃদ্ধি কৰিছে?

উত্তৰ: আমাৰ সমাজত কেৱল পৰীক্ষা পাছ কৰি প্ৰমাণপত্ৰ বা ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ ওপৰতহে জোৰ দিয়া হয়, যাৰ ফলত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ কোনো ব্যৱহাৰিক দক্ষতা (Skill) গঢ়ি নুঠে। এই দক্ষতা অবিহনে আধুনিক কৰ্মক্ষেত্ৰত কোনো সংস্থাপন পোৱা নাযায়, যাৰ ফলত নিবনুৱা বৃদ্ধি হয়।

প্ৰশ্ন ১৪: কেম্পাছ অশান্তি দূৰ কৰাত শিক্ষক-অভিভাৱক সভা (Teacher-Parent Meeting) ৰ ভূমিকা কি?

উত্তৰ: এই সভাৰ জৰিয়তে শিক্ষক আৰু অভিভাৱকৰ মাজত শিক্ষাৰ্থী এজনৰ আচৰণ আৰু শৈক্ষিক দিশৰ আদান-প্ৰদান হয়। ইয়াৰ দ্বাৰা শিক্ষাৰ্থীজনৰ কোনো সমস্যা থাকিলে তাক প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায়তে চিনাক্ত কৰি কেম্পাছত হ’ব পৰা সম্ভাৱ্য অশান্তি ৰোধ কৰিব পাৰি।

প্ৰশ্ন ১৫: ছাত্ৰ অসন্তুষ্টি আৰু যুৱ উচ্ছৃংখলতাৰ মাজৰ পাৰ্থক্য কি?

উত্তৰ: ছাত্ৰ অসন্তুষ্টি হ’ল শিক্ষা ব্যৱস্থা বা সমাজৰ প্ৰতি মনৰ ভিতৰত থকা এক ক্ষোভ বা অসন্তুষ্ট মানসিক অৱস্থা (যিটো শান্তিপূৰ্ণও হ’ব পাৰে)। আনহাতে, যেতিয়া এই অসন্তুষ্টি সীমা চেৰাই গৈ কূটাঘাতমূলক, হিংসাত্মক বা আইন-বিৰোধী কাৰ্যকলাপত প্ৰকাশ পায়, তেতিয়া তাক যুৱ উচ্ছৃংখলতা বোলা হয়।

৫ নম্বৰীয়া দীঘল প্ৰশ্নোত্তৰ :

প্ৰশ্ন ১: যুৱ উচ্ছৃংখলতা বা যুৱ অসন্তুষ্টিৰ মূল কাৰণসমূহ আলোচনা কৰা।

উত্তৰ: বৰ্তমান সমাজত যুৱ উচ্ছৃংখলতা এক ভয়াৱহ সামাজিক আৰু শিক্ষাগত সমস্যা হিচাপে থিয় দিছে। ডেকা শক্তিৰ এই বিপথগামী প্ৰৱণতাৰ অন্তৰালত বহুতো কাৰণ নিহিত হৈ আছে। এই কাৰণসমূহক প্ৰধানকৈ তলত দিয়া ধৰণে শ্ৰেণীবিভাজন কৰিব পাৰি:

ত্ৰুটিপূৰ্ণ শিক্ষা ব্যৱস্থা: বৰ্তমানৰ পৰম্পৰাগত শিক্ষা ব্যৱস্থা বহু পৰিমাণে পুথিগত আৰু কেৱল পৰীক্ষাকেন্দ্ৰিক। এই শিক্ষাই শিক্ষাৰ্থীৰ সৰ্বাংগীণ বিকাশ সাধন কৰাত আৰু ভৱিষ্যতৰ অৰ্থনৈতিক নিৰাপত্তা প্ৰদান কৰাত ব্যৰ্থ হৈছে, যাৰ ফলত যুৱক-যুৱতীসকল ক্ষুব্ধ হৈ পৰে।

অৰ্থনৈতিক কাৰক আৰু নিবনুৱা সমস্যা: উচ্চ শিক্ষা লাভ কৰাৰ পিছতো যেতিয়া এজন যুৱকে উপযুক্ত কৰ্মসংস্থাপন বিচাৰি নাপায়, তেতিয়া তেওঁৰ মনলৈ তীব্ৰ হতাশা আহে। এই অৰ্থনৈতিক অনগ্ৰসৰতা আৰু অনিশ্চয়তাই তেওঁলোকক সঘনে উচ্ছৃংখল কাৰ্যকলাপৰ পিনে ঠেলি দিয়ে।

সামাজিক আৰু মূল্যবোধৰ অৱক্ষয়: আধুনিক ভোগবাদী সমাজ ব্যৱস্থাত নৈতিক, আধ্যাত্মিক আৰু সামাজিক মূল্যবোধৰ তীব্ৰ অৱক্ষয় ঘটিছে। সমাজত সততা আৰু আদৰ্শৰ অভাৱ দেখি যুৱ প্ৰজন্মই প্ৰচলিত নিয়ম-কানুনৰ প্ৰতি আস্থা হেৰুৱাই পেলাইছে।

ৰাজনৈতিক শোষণ: বিভিন্ন সময়ত ৰাজনৈতিক দলসমূহে নিজৰ স্বাৰ্থ সিদ্ধিৰ বাবে অপৈণত মনৰ ছাত্ৰ-যুৱ শক্তিক পাশাখেলৰ গুটি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে। ৰাজনৈতিক আশীৰ্বাদপুষ্ট হৈ বহু সময়ত যুৱসকলে আইন হাতত তুলি ল’বলৈ কুণ্ঠাবোধ নকৰে।

পাৰিবাৰিক খেলিমেলি: ভাঙি পৰা যৌথ পৰিয়াল, পিতৃ-মাতৃৰ মাজৰ সংঘাত আৰু সন্তানক প্ৰয়োজনীয় সময় বা নৈতিক শিক্ষা নিদিয়াৰ ফলত কিশোৰ-কিশোৰীসকল আৱেগিকভাৱেঅসুৰক্ষিত হৈ পৰে আৰু সমাজবিৰোধী চৰিত্ৰ গ্ৰহণ কৰে।

প্ৰশ্ন ২: কেম্পাছ অশান্তি (Campus Disturbance) বুলিলে কি বুজা? শিক্ষানুষ্ঠানত ইয়াৰ প্ৰতিকাৰৰ বাবে গ্ৰহণ কৰিব পৰা যিকোনো চাৰিটা উপায় পৰামৰ্শ দিয়া।

উত্তৰ: শিক্ষানুষ্ঠান এখনৰ সুস্থ শৈক্ষিক পৰিৱেশ বিনষ্ট কৰি চৌহদৰ ভিতৰত ছাত্ৰ-ছাত্ৰী, কৰ্তৃপক্ষ, শিক্ষক বা বাহ্যিক শক্তিৰ মাজত সৃষ্টি হোৱা সৰু-বৰ সংঘাত, ধৰ্ণা, ধৰ্মঘট বা হিংসাত্মক পৰিস্থিতিক কেম্পাছ অশান্তি বোলা হয়। ইয়াৰ ফলত কেৱল পঢ়া-শুনাই ব্যাহত নহয়, বৰং শিক্ষানুষ্ঠানৰ ৰাজহুৱা সম্পত্তিৰো বিস্তৰ ক্ষতিসাধন হয়।

শিক্ষানুষ্ঠানৰ চৌহদ শান্ত আৰু শৃংখলাবদ্ধ কৰি ৰাখিবলৈ তলৰ উপায়সমূহ গ্ৰহণ কৰিব পাৰি:

• সৌহাৰ্দ্যপূৰ্ণ দ্বি-পাক্ষিক যোগাযোগ: কৰ্তৃপক্ষ আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ মাজত থকা দূৰত্ব দূৰ কৰিব লাগিব। শিক্ষাৰ্থীসকলৰ যুক্তিসংগত অভাৱ-অভিযোগ বা সমস্যাসমূহ শুনাৰ বাবে আৰু সেইবোৰ সৌহাদ্যপূৰ্ণ পৰিৱেশত আলোচনাৰ জৰিয়তে সমাধান কৰিবলৈ শিক্ষানুষ্ঠানত এখন স্থায়ী মঞ্চ বা কোষ (Cell) থাকিব লাগে।

• দলীয় ৰাজনীতিৰ প্ৰৱেশ নিষিদ্ধকৰণ: শিক্ষানুষ্ঠানৰ আভ্যন্তৰীণ বিষয়ত সক্ৰিয় দলীয় ৰাজনীতিৰ কু-প্ৰভাৱ সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ কৰিব লাগিব। ছাত্ৰ সংসদৰ নিৰ্বাচনসমূহ যাতে কেৱল ছাত্ৰ-কল্যাণ আৰু শৈক্ষিক উন্নয়নৰ মাজতে আৱদ্ধ থাকে, তাৰ বাবে কঠোৰ নিয়ম প্ৰৱৰ্তন কৰিব লাগিব।

• সহ-পাঠ্যক্ৰম কাৰ্যসূচীৰ সম্প্ৰসাৰণ: ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ মাজত থকা অতিৰিক্ত শাৰীৰিক আৰু মানসিক শক্তিক সঠিক দিশে পৰিচালিত কৰিবলৈ পৰ্যাপ্ত ক্ৰীড়া, সাংস্কৃতিক কাৰ্যসূচী, এন.চি.চি (NCC), এন.এছ.এছ (NSS) আৰু সমাজসেৱামূলক কামৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰিব লাগে।

• আন্তঃগাঁথনি আৰু প্ৰশাসনিক স্বচ্ছতা: শ্ৰেণীকোঠা, খোৱাপানী, গ্ৰন্থাগাৰ আৰু পৰীক্ষা পদ্ধতিৰ দৰে জৰুৰী সা-সুবিধাসমূহ সদায় উন্নত আৰু স্বচ্ছ কৰি ৰাখিব লাগে, যাতে কোনো ক্ষোভৰ সৃষ্টি হ’বলৈ অৱকাশ নাপায়।

প্ৰশ্ন ৩: পৰীক্ষাৰ ভীতি বা উদ্বেগ (Examination Anxiety) ৰ সৃষ্টি হোৱাৰ মূল উৎসসমূহ ব্যাখ্যা কৰা।

উত্তৰ: পৰীক্ষাৰ ভীতি বা উদ্বেগ হ’ল এক জটিল মনস্তাত্ত্বিক অৱস্থা, যিয়ে শিক্ষাৰ্থীৰ শৈক্ষিক যাত্ৰাত প্ৰাচীৰ স্বৰূপ হৈ থিয় দিয়ে। এই উদ্বেগ হঠাতে সৃষ্টি নহয়, ইয়াৰ আঁৰত কেইবাটাও গুৰুত্বপূৰ্ণ উৎস থাকে:

• সামাজিক আৰু পাৰিবাৰিক চাপ: বৰ্তমানৰ প্ৰতিযোগিতামূলক যুগত প্ৰতিজন পিতৃ-মাতৃ বা পৰিয়ালে নিজৰ সন্তানৰ পৰা অত্যধিক আৰু কেতিয়াবা অবাস্তৱ নম্বৰ আশা কৰে। সমাজত মৰ্যাদা হেৰুওৱাৰ এই পাৰিবাৰিক ভয়ে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ মনত তীব্ৰ মানসিক চাপৰ সৃষ্টি কৰে।

• আত্মবিশ্বাসৰ অভাৱ আৰু ব্যৰ্থতাৰ ভয়: বহুত শিক্ষাৰ্থীৰ মনত নিজৰ প্ৰস্তুতিক লৈ গভীৰ সংশয় থাকে। "যদি মই পৰীক্ষাত ফেইল কৰোঁ, মোৰ ভৱিষ্যত অন্ধকাৰ হ’ব"— এনে ঋণাত্মক চিন্তাই তেওঁলোকৰ আত্মবিশ্বাস ভাঙি পেলায় আৰু ভয় দুগুণ বৃদ্ধি কৰে।

• ত্ৰুটিপূৰ্ণ মূল্যায়ন আৰু পাঠ্যক্ৰমৰ বোজা: বৰ্তমানৰ শিক্ষা ব্যৱস্থাত এজন শিক্ষাৰ্থীৰ মেধা কেৱল তিনি ঘণ্টাৰ লিখিত পৰীক্ষাৰ নম্বৰেৰে জোখা হয়। ইয়াৰ উপৰি বিশাল পাঠ্যক্ৰমৰ বোজাই শিক্ষাৰ্থীক আনন্দৰে পঢ়াৰ পৰিৱৰ্তে এক যান্ত্ৰিক ভীতিৰ মাজত ৰাখে।

• পৰিকল্পনাহীন অধ্যয়ন শৈলী: বহুত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে সময় ব্যৱস্থাপনা (Time Management) নাজানে। গোটেই বছৰটো নিয়মতীয়াকৈ নপঢ়ি পৰীক্ষাৰ ঠিক আগে আগে একেলগে পঢ়িবলৈ যোৱাৰ বাবে মানসিক খেলিমেলি আৰু অপৰাধবোধৰ সৃষ্টি হয়, যি পিছলৈ তীব্ৰ উদ্বেগত পৰিণত হয়।

প্ৰশ্ন ৪: শিক্ষিত নিবনুৱা সমস্যাৰ সৈতে জড়িত প্ৰধান বিষয়সমূহৰ ওপৰত এক খতিয়ান দাঙি ধৰা।

উত্তৰ: কোনো এখন সমাজ বা দেশৰ বাবে শিক্ষিত নিবনুৱা সমস্যা আটাইতকৈ স্পৰ্শকাতৰ আৰু মাৰাত্মক সমস্যা। ই কেৱল এটা অৰ্থনৈতিক সমস্যাই নহয়, ইয়াৰ সৈতে বহুতো গুৰুত্বপূৰ্ণ সামাজিক আৰু শৈক্ষিক বিষয় জড়িত হৈ আছে:

• মানৱ সম্পদৰ অপচয়: দেশৰ আটাইতকৈ উৎপাদনক্ষম আৰু মেধাৱী যুৱ শক্তি যেতিয়া কোনো সৃষ্টিশীল বা অৰ্থনৈতিক কামত ব্যৱহাৰ নোহোৱাকৈ বহি থাকে, তেতিয়া সেয়া এক বৃহৎ ৰাষ্ট্ৰীয় মানৱ সম্পদৰ অপচয় হিচাপে পৰিগণিত হয়।

• মানসিক স্বাস্থ্যৰ বিপৰ্যয়: উচ্চ শিক্ষিত হোৱাৰ পিছতো সংস্থাপনহীন হৈ থকা যুৱক-যুৱতীসকল ক্ৰমাৎ সমাজ আৰু পৰিয়ালৰ চকুত বোজা স্বৰূপ হৈ পৰে। ইয়াৰ ফলত তেওঁলোক গুৰুতৰ মানসিক অৱসাদ (Depression), হীনমান্যতাবোধ আৰু চৰম মানসিক শংকাৰ চিকাৰ হয়।

• অপৰাধপ্ৰৱণতা আৰু সামাজিক বিশৃংখলতা: খালী মগজু চয়তানৰ কাৰখানা বুলি কোৱাৰ দৰেই, কৰ্মহীন যুৱচামে অতি সহজে চুটি পথৰে ধন উপাৰ্জন কৰাৰ বাবে বিভিন্ন অসামাজিক বা অপৰাধমূলক কাৰ্য, যেনে— ডকাইতি, ড্ৰাগছ সৰবৰাহ, আৰু উগ্ৰপন্থী কাৰ্যকলাপৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হয়।

• অৰ্থনৈতিক বৈষম্য আৰু ব্ৰেইন ড্ৰেইন (Brain Drain): সংস্থাপনৰ অভাৱত বহুতো উচ্চ অৰ্হতাসম্পন্ন মেধাৱী যুৱক-যুৱতীয়ে নিজৰ জন্মভূমি এৰি বহিঃৰাজ্য বা বিদেশলৈ গুচি যাবলৈ বাধ্য হয়। ইয়াৰ ফলত থলুৱা অৰ্থনীতি আৰু সমাজখন মেধা শূন্য হৈ পৰে।

প্ৰশ্ন ৫: শিক্ষিত নিবনুৱা সমস্যা সমাধানৰ ক্ষেত্ৰত 'বৃত্তিমুখী শিক্ষা' (Vocational Education) আৰু 'আত্ম-সংস্থাপন' (Self-employment) ৰ ভূমিকা আলোচনা কৰা।

উত্তৰ: কেৱল চৰকাৰী চাকৰিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি থাকিলে শিক্ষিত নিবনুৱা সমস্যাৰ স্থায়ী সমাধান কেতিয়াও সম্ভৱ নহয়। এই ক্ষেত্ৰত শিক্ষা ব্যৱস্থাত বৃত্তিমুখী শিক্ষাৰ অন্তৰ্ভুক্তি আৰু যুৱ প্ৰজন্মৰ মাজত আত্ম-সংস্থাপনৰ মনোভাৱ গঢ়ি তোলাটোৱেই হ’ল সৰ্বোত্তম বিকল্প।

বৃত্তিমুখী শিক্ষাৰ ভূমিকা:

• বৃত্তিমুখী শিক্ষাই শিক্ষাৰ্থীক কেৱল পুথিগত জ্ঞান নিদি বিভিন্ন কাৰিকৰী কৌশল, যেনে— তথ্য প্ৰযুক্তি (IT), হস্তশিল্প, বৈদ্যুতিন মেৰামতি, কৃষি-ভিত্তিক উদ্যোগ বা ব্যৱস্থাপনাৰ ব্যৱহাৰিক শিক্ষা প্ৰদান কৰে।

• ই শিক্ষাৰ্থী এজনক বিদ্যালয় বা মহাবিদ্যালয় এৰাৰ লগে লগে উদ্যোগ খণ্ডৰ বাবে উপযুক্ত (Industry-ready) কৰি গঢ়ি তোলে, যাৰ ফলত তেওঁলোকে কৰ্মক্ষেত্ৰত সহজে প্ৰৱেশ কৰিব পাৰে।

আত্ম-সংস্থাপনৰ ভূমিকা:

• আত্ম-সংস্থাপনৰ ধাৰণাটোৱে যুৱক-যুৱতীক "চাকৰি বিচাৰোঁতা" (Job seeker) ৰ সলনি "চাকৰি সৃষ্টিকৰ্তা" (Job provider) হ’বলৈ অনুপ্ৰাণিত কৰে।

• ক্ষুদ্ৰ আৰু মজলীয়া উদ্যোগ, ষ্টাৰ্ট-আপ (Start-up), বা বাণিজ্যৰ জৰিয়তে এজন ব্যক্তিয়ে কেৱল নিজৰে সংস্থাপন কৰাই নহয়, বৰং আন দহজন নিবনুৱাকো জীৱিকাৰ পথ দেখুৱাব পাৰে।

• চৰকাৰী বিভিন্ন আঁচনিৰ সহযোগত ব্যৱহাৰিক জ্ঞানক মূলধন কৰি গঢ়ি তোলা আত্ম-সংস্থাপনে দেশৰ অৰ্থনীতি স্বাৱলম্বী কৰাৰ লগতে নিবনুৱা সমস্যাৰ বোজা বহুখিনি লাঘৱ কৰে।