ASM-CORE-MJ-MC-0100104 syllabus Morigaon College, ASM-CORE-MN-MC-0100104 Assamese 1st sem notes PDF , Morigaon College 1st sem Assamese Major question paper , অসমীয়া সাহিত্যৰ বুৰঞ্জী আৰম্ভণিৰপৰা উত্তৰ-শংকৰী যুগলৈকে notes PDF , Morigaon College BA 1st sem Assamese question answer , ASM-CORE-MC-0100104 previous year question paper download , অসমীয়া সাহিত্যৰ বুৰঞ্জী 1st semester important questions ,Morigaon College FYUGP 1st sem Assamese Minor syllabus ,BA 1st sem Assamese Major model question paper Morigaon College ,ASM-CORE-MJ-MC-0100104 solved paper PDF

অতি চমু প্ৰশ্নোত্তৰ (১৫ টা) :

১. চৰ্যাপদসমূহ কোনে আৰু কেতিয়া আৱিষ্কাৰ কৰিছিল? 

উত্তৰ: মহামহোপাধ্যায় হৰপ্ৰসাদ শাস্ত্ৰীয়ে ১৯০৭ চনত নেপালৰ ৰাজদৰবাৰৰ ৰয়েল লাইব্ৰেৰীৰ পৰা চৰ্যাপদৰ মূল পুথিখন আৱিষ্কাৰ কৰে।

২. হৰপ্ৰসাদ শাস্ত্ৰীয়ে চৰ্যাপদ পুথিখন কি নামেৰে প্ৰকাশ কৰিছিল? 

উত্তৰ: ১৯১৬ চনত বঙ্গীয় সাহিত্য পৰিষদৰ পৰা ‘হাজাৰ বছৰেৰ পুৰাণ বাঙ্গালা ভাষায় বৌদ্ধগান ও দোহা’ নামেৰে প্ৰকাশ কৰিছিল।

৩. ‘শ্ৰীকৃষ্ণকীৰ্তন’ কাব্যৰ ৰচক কোন? 

উত্তৰ: ‘শ্ৰীকৃষ্ণকীৰ্তন’ কাব্যৰ ৰচক হ’ল কবি বৰু চণ্ডীদাস।

৪. ‘শ্ৰীকৃষ্ণকীৰ্তন’ কাব্যৰ মূল পুথিখন কোনে আৰু ক’ত আৱিষ্কাৰ কৰিছিল? 

উত্তৰ: ১৯০৯ চনত বসন্তৰঞ্জন ৰায় বিদ্বদ্বল্লভে বাঁকুড়া জিলাৰ কাঁকিল্যা গাঁৱৰ দেবেন্দ্ৰনাথ মুখোপাধ্যায়ৰ গোৱালঘৰৰ মাচিয়াৰ পৰা আৱিষ্কাৰ কৰিছিল।

৫. ‘শূন্যপুৰাণ’ কোনে ৰচনা কৰিছিল? 

উত্তৰ: ধৰ্মপূজাৰ পুৰোহিত ৰামাই পণ্ডিতে ‘শূন্যপুৰাণ’ ৰচনা কৰিছিল।

৬. চৰ্যাপদৰ ভাষাক কি ভাষা বুলি কোৱা হয়? 

উত্তৰ: চৰ্যাপদৰ ভাষাক ‘সন্ধ্যা ভাষা’ বা ‘সান্ধ্য ভাষা’ (অস্পষ্ট বা সংকেতময় ভাষা) বুলি কোৱা হয়।

৭. ড° বাণীকান্ত কাকতিয়ে চৰ্যাপদৰ অসমীয়া ৰূপ সম্পৰ্কে কোনখন গ্ৰন্থত বিস্তৃত প্ৰমাণ দাঙি ধৰিছে? 

উত্তৰ: ড° বাণীকান্ত কাকতিয়ে তেওঁৰ ‘Assamese: Its Formation and Development’ গ্ৰন্থত চৰ্যাপদৰ ভাষাতত্ত্বমূলক বিশ্লেষণ আগবঢ়াইছে।

৮. চৰ্যাপদৰ মূল সংকলনটোত মুঠ কিমানটা গীত বা পদ আছিল? 

উত্তৰ: মূল সংকলনটোত সাঁচিপতীয়া ৫০টা পদ আছিল, যাৰ ভিতৰত চাৰে ছেচল্লিশটা (৪৬ ১/২) পদ উদ্ধাৰ হৈছে।

৯. অসমীয়া সাহিত্যৰ যুগবিভাজনত ‘প্ৰাক্-শংকৰী যুগ’ৰ সময়সীমা কিমান নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে? 

উত্তৰ: খ্ৰীষ্টীয় চতুৰ্দশ শতিকাৰ আদিভাগৰ পৰা পোন্ধৰশ শতিকাৰ শেষলৈকে (প্ৰায় ১৩০০-১৪৯০ খ্ৰীষ্টাব্দ)।

১০. অসমীয়া সাহিত্যৰ ইতিহাসক সৰ্বপ্ৰথম যুগবিভাজন কৰা পণ্ডিতজন কোন? 

উত্তৰ: দেৱেন্দ্ৰনাথ বেজবৰুৱাই তেওঁৰ ‘অসমীয়া ভাষা আৰু সাহিত্যৰ বুৰঞ্জী’ (১৯১২) গ্ৰন্থত প্ৰথম যুগবিভাজন আগবঢ়ায়।

১১. চৰ্যাপদৰ সৰ্বাধিক পদ ৰচনা কৰা পদকৰ্তা বা সিদ্ধাচাৰ্যজন কোন? 

উত্তৰ: কাহ্নপাদ বা কাহ্নপা (তেওঁ মুঠ ১৩টা পদ ৰচনা কৰিছিল)।

১২. ‘শূন্যপুৰাণ’ মূলতঃ কি ধৰ্ম সম্প্ৰদায়ৰ শাস্ত্ৰ? 

উত্তৰ: ‘শূন্যপুৰাণ’ হ’ল ধৰ্মঠাকুৰ বা ধৰ্মপূজা সম্প্ৰদায়ৰ (বৌদ্ধ সহজীয়া আৰু নাথ পন্থৰ সংমিশ্ৰিত লোকধৰ্ম) এখন শাস্ত্ৰ।

১৩. ‘শ্ৰীকৃষ্ণকীৰ্তন’ কাব্যখনত মুঠ কিমানটা খণ্ড বা অধ্যায় আছে? 

উত্তৰ: মুঠ ১৩টা খণ্ড আছে (জন্মখণ্ডৰ পৰা ৰাধাবিৰহলৈকে)।

১৪. ড° সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাই অসমীয়া সাহিত্যৰ বিকাশক কেইটা মূল যুগত ভাগ কৰিছে? 

উত্তৰ: ড° সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাই মূলতঃ তিনিটা যুগত ভাগ কৰিছে— প্ৰাচীন যুগ, মধ্য যুগ আৰু আধুনিক যুগ।

১৫. চৰ্যাগীতিৰ মূল ধৰ্মীয় ভিত্তি কি? 

উত্তৰ: সহজযান বৌদ্ধ ধৰ্ম বা তান্ত্ৰিক বৌদ্ধ মতাদৰ্শ।

২ নম্বৰীয়া প্ৰশ্নোত্তৰ (১৫ টা) :

১. অসমীয়া সাহিত্যৰ যুগবিভাজনৰ প্ৰয়োজনীয়তা কি? 

উত্তৰ: সাহিত্যৰ ধাৰাবাহিক বিকাশ, বিভিন্ন যুগৰ বিশেষ সামাজিক-সাংস্কৃতিক চেতনা, ভাষাৰ ক্ৰমবিৱৰ্তন আৰু সাহিত্যিক প্ৰৱণতাসমূহ সুশৃংখলিতভাৱে অধ্যয়ন কৰাৰ বাবে যুগবিভাজন অপৰিহাৰ্য। ইয়াৰ দ্বাৰা কোনো এক নিৰ্দিষ্ট ঐতিহাসিক পৰিসীমাৰ সাহিত্যিক ঐতিহ্যক সঠিক ৰূপত বিশ্লেষণ আৰু মূল্যায়ন কৰিব পৰা যায়।

২. দেৱেন্দ্ৰনাথ বেজবৰুৱাই অসমীয়া সাহিত্যক কেনেদৰে ভাগ কৰিছিল? 

উত্তৰ: দেৱেন্দ্ৰনাথ বেজবৰুৱাই তেওঁৰ ‘অসমীয়া ভাষা আৰু সাহিত্যৰ বুৰঞ্জী’ গ্ৰন্থত অসমীয়া সাহিত্যক তিনিটা যুগত ভাগ কৰিছিল: 

১. পুৰণি যুগ বা প্ৰাচীন কাল (আদিৰ পৰা শংকৰদেৱৰ পূৰ্বলৈ), 

২. মধ্য যুগ বা বৈষ্ণৱ সাহিত্যৰ কাল (শংকৰদেৱৰ পৰা ১৮২৬ খ্ৰীষ্টাব্দলৈ), আৰু 

৩. আধুনিক যুগ (১৮২৬ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা সাম্প্ৰতিক কাললৈ)।

৩. ডিম্বেশ্বৰ নেওগৰ সাহিত্যৰ যুগবিভাজনৰ বৈশিষ্ট্য কি? 

উত্তৰ: ডিম্বেশ্বৰ নেওগে ‘নতুন পোহৰত অসমীয়া সাহিত্যৰ বুৰঞ্জী’ত ভাষা আৰু সাহিত্যিক ৰীতিৰ আধাৰত নামাকৰণ কৰিছিল। তেওঁ বিভাজন কৰিছিল— 

১. আদিছোৱা (উন্মেষ কাল), 

২. প্ৰাক্-শংকৰী যুগ (সৃষ্টি কাল), 

৩. শংকৰী যুগ (বিকাশ কাল), 

৪. শংকৰোত্তৰ যুগ (প্ৰসাৰ কাল), 

৫. বৈষ্ণৱোত্তৰ বা চৰম যুগ, আৰু 

৬. আধুনিক যুগ (নৱজাগৰণ কাল)।

৪. ‘সন্ধ্যা ভাষা’ বা ‘সান্ধ্য ভাষা’ বুলিলে কি বুজা? 

উত্তৰ: চৰ্যাপদৰ গূঢ়াৰ্থযুক্ত সংকেতময় ভাষাক সন্ধ্যা ভাষা বোলা হয়। মহামহোপাধ্যায় হৰপ্ৰসাদ শাস্ত্ৰী আৰু পণ্ডিত বিধুশেখৰ শাস্ত্ৰীৰ মতে, ই এক আলো-আঁধাৰি বা প্ৰচ্ছন্ন ভাষা— যাৰ এটা বাহ্যিক সাহিত্যিক অৰ্থ থাকে আৰু আনটো তান্ত্ৰিক সাধনামূলক অন্তৰ্নিহিত আধ্যাত্মিক অৰ্থ থাকে।

৫. চৰ্যাপদৰ ভাষাত অসমীয়া ভাষাৰ কি কি প্ৰাচীন লক্ষণ পোৱা যায়? 

উত্তৰ: চৰ্যাপদত প্ৰাচীন অসমীয়া ভাষাৰ ব্যাকৰণগত উপাদান সুস্পষ্ট। যেনে— সম্বন্ধবাচক বিভক্তি ‘-ৰ’, অধিকৰণৰ ‘-ত’, কৰ্তাৰ ‘-এ’, প্ৰথমাৰ ‘-ই’; তেনেদৰে প্ৰাচীন অসমীয়া শব্দাৱলী (যেনে— ডালি, সাঁকো, পুখুৰী, উধান আদি) আৰু নামধাতুৰ ব্যৱহাৰ চৰ্যাপদত লক্ষ্য কৰা যায়।

৬. চৰ্যাপদৰ অসমীয়া ঐতিহ্য দাবী কৰা দুজন বিশিষ্ট পণ্ডিতৰ নাম আৰু তেওঁলোকৰ যুক্তি উল্লেখ কৰা। 

উত্তৰ: ড° বাণীকান্ত কাকতি আৰু ড° বাণীকান্ত শৰ্মা/ড° মহেশ্বৰ নেওগ। ড° কাকতিয়ে ধ্বনিতাত্ত্বিক আৰু ৰূপতাত্ত্বিক বিচাৰেৰে প্ৰমাণ কৰিছিল যে চৰ্যাৰ বহুখিনি বৈশিষ্ট্য আধুনিক অসমীয়া ব্যাকৰণ আৰু কামৰূপী কথিত ভাষাৰ সৈতে পোনপটীয়াভাৱে সম্পৰ্কিত।

৭. ‘শ্ৰীকৃষ্ণকীৰ্তন’ কাব্যৰ মূল উৎস আৰু কাহিনীভাগ কি? 

উত্তৰ: ‘শ্ৰীকৃষ্ণকীৰ্তন’ৰ মূল উৎস ভাগৱত পুৰাণ, ব্ৰহ্মবৈৱৰ্ত পুৰাণ, পদ্মপুৰাণ আৰু লোকগীতৰ জনশ্ৰুতি। কাহিনীভাগ মূলতঃ তিনিটা চৰিত্ৰ— কৃষ্ণ, ৰাধা আৰু মধ্যস্থতাকাৰী বড়ায়িৰ জৰিয়তে ৰাধা-কৃষ্ণৰ প্ৰেমলীলা, বিৰহ আৰু ব্যাকুলতাৰ আধাৰত গঢ় লৈ উঠিছে।

৮. ‘শ্ৰীকৃষ্ণকীৰ্তন’ কাব্যৰ লগত অসমীয়া ভাষাৰ সম্পৰ্ক কেনেকুৱা? 

উত্তৰ: ড° সুনীতিকুমাৰ চট্টোপাধ্যায় আৰু অসমৰ পণ্ডিতসকলে দেখুৱাইছে যে ‘শ্ৰীকৃষ্ণকীৰ্তন’ত ব্যৱহৃত বহুতো পুৰণি শব্দ (যেনে— বাটে, গুৱা, আউলি-বাউলি) আৰু ব্যাকৰণগত প্ৰত্যয় কামৰূপী উপভাষা আৰু মধ্যযুগীয় অসমীয়া বৈষ্ণৱ সাহিত্যৰ গীত-পদৰ ভাষাৰ সৈতে বিশেষভাৱে সাদৃশ্যপূৰ্ণ।

৯. ‘শূন্যপুৰাণ’ৰ সাহিত্যিক মূল্য কি? উত্তৰ: ‘শূন্যপুৰাণ’ প্ৰাক্-বৈষ্ণৱ যুগৰ এক অনবদ্য লোকধৰ্মীয় দলিল। ইয়াৰ দ্বাৰা মধ্যযুগীয় পূব ভাৰতৰ সৃষ্টিতত্ত্বৰ ধাৰণা, বৌদ্ধ আৰু হিন্দু ধৰ্মৰ সমନ୍ৱয়ৰ ৰূপ আৰু আদিম পদ-ছন্দৰ বিকাশধাৰা সুন্দৰকৈ উপলব্ধি কৰিব পাৰি।

১০. শূন্যপুৰাণৰ ‘নিৰঞ্জনেৰ ৰুষ্মা’ অধ্যায়টিৰ ঐতিহাসিক তাৎপৰ্য কি? 

উত্তৰ: ‘নিৰঞ্জনেৰ ৰুষ্মা’ অধ্যায়ত মধ্যযুগৰ বঙ্গ তথা দাঁতিকাষৰীয়া অঞ্চলত সনাতন ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মৰ অত্যাচাৰ আৰু তাৰ পৰৱৰ্তী মুছলমান আক্ৰমণৰ সামাজিক প্ৰভাৱ প্ৰতিফলিত হৈছে। ইয়াত ধৰ্মদেৱতাই মুছলমান ৰূপ ধাৰণ কৰি যাগ-যজ্ঞ ধ্বংস কৰাৰ এক ৰূপক বৰ্ণিত হৈছে।

১১. চৰ্যাপদৰ পদকৰ্তাসকলৰ জীৱন-দৰ্শন কেনেকুৱা আছিল? 

উত্তৰ: চৰ্যাপদৰ সিদ্ধাচাৰ্যসকলে বাহ্যিক যাগ-যজ্ঞ, আচাৰ-অনুষ্ঠান আৰু তীৰ্থভ্ৰমণক কঠোৰভাৱে বৰ্জন কৰিছিল। তেওঁলোকৰ মতে দেহৰ ভিতৰতেই বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ড বিৰাজমান। গুৰুৰ নিৰ্দেশনাত ‘সহজ আনন্দ’ আৰু ‘মহাসুখ’ লাভ কৰাই আছিল তেওঁলোকৰ জীৱনৰ চৰম লক্ষ্য।

১২. শ্ৰীকৃষ্ণকীৰ্তনক কিয় নাট্যগীতি বা ঝুমুৰা জাতীয় সৃষ্টি বোলা হয়? 

উত্তৰ: ‘শ্ৰীকৃষ্ণকীৰ্তন’ কাব্যখনত সংলাপৰ প্ৰাধান্য, নাট্যসুলভ নাটকীয় উৎকণ্ঠা আৰু গীতৰ ছন্দোময় গাঁথনি আছে। কৃষ্ণ, ৰাধা আৰু বড়ায়িৰ মাজৰ কথোপকথনসমূহ পদ আৰু ৰাগ-তালৰ মাধ্যমেৰে নাট্যৰূপত পৰিৱেশনোপযোগী হোৱা বাবে ইয়াক গীতি-নাট্য বা ঝুমুৰা বৈশিষ্ট্যযুক্ত বোলা হয়।

১৩. প্ৰাক্-শংকৰী যুগৰ অসমীয়া সাহিত্যৰ দুটা প্ৰধান ধাৰা কি কি? 

উত্তৰ: প্ৰাক্-শংকৰী যুগৰ অসমীয়া সাহিত্যত মূলতঃ দুটা ধাৰা স্পষ্ট: 

১. মহাকাব্য আৰু পৌৰাণিক আখ্যানৰ অনুবাদমূলক বা আখ্যানমূলক ধাৰা (যেনে— মাধৱ কন্দলী, হেম সৰস্বতীৰ সাহিত্য), আৰু 

২. লৌকিক বা লোকগীতৰ গীতি-ধৰ্মী ধাৰা (যেনে— ডাকৰ বচন, মনসা গীত বা পাঞ্চালী সাহিত্য)।

১৪. ড° মহেশ্বৰ নেওগে অসমীয়া সাহিত্যক কিদৰে যুগাংকন কৰিছে? 

উত্তৰ: ড° মহেশ্বৰ নেওগে ‘অসমীয়া সাহিত্যৰ ৰূপৰেখা’ত যুগসমূহ এনেদৰে ভাগ কৰিছে— 

১. প্ৰাক্-শংকৰী যুগ, 

২. শংকৰী যুগ, 

৩. শংকৰোত্তৰ যুগ বা উত্তৰ-শংকৰী যুগ (অসমীয়া গদ্য আৰু বুৰঞ্জী সাহিত্যসহ), আৰু 

৪. আধুনিক যুগ (অৰুণোদই আৰু তাৰ পৰৱৰ্তী কাল)।

১৫. চৰ্যাপদত উল্লিখিত দুটা সামাজিক চিত্ৰ উল্লেখ কৰা। 

উত্তৰ: চৰ্যাপদত সমসাময়িক নিম্নবৰ্ণৰ শৱৰ, ডোম, কাপালিক আদি লোকৰ জীৱনধাৰা অংকিত হৈছে। তেওঁলোকৰ কপাহ ধুনা, নাও চলোৱা, মদ প্ৰস্তুত কৰা, মাছ মৰা আৰু পাহাৰত শৱৰী ছোৱালীৰ মুক্ত বিচৰণৰ বাস্তৱিক ছবি ইয়াত প্ৰকাশ পাইছে।

৫ নম্বৰীয়া বহল প্ৰশ্নোত্তৰ (১০ টা):

১. অসমীয়া সাহিত্যৰ যুগবিভাজনৰ ঐতিহাসিক পটভূমি আৰু ইয়াৰ প্ৰধান সমস্যাৱলী আলোচনা কৰা। 

উত্তৰ: সাহিত্যৰ যুগবিভাজন হ’ল কোনো এক ভাষাৰ সাহিত্যিক বিকাশক ঐতিহাসিক পৰিঘটনা, সামাজিক পটভূমি আৰু সাহিত্যিক আদৰ্শৰ ভিত্তিত শৃংখলাবদ্ধ কৰা কাৰ্য। অসমীয়া সাহিত্যৰ বুৰঞ্জীকাৰসকলে যুগবিভাজন কৰোঁতে বিভিন্ন মাপকাঠি গ্ৰহণ কৰিছে, যাৰ ফলত কিছু তাত্ত্বিক জটিলতাৰ সৃষ্টি হৈছে।

প্ৰধান সমস্যাৱলী:

• কালক্ৰমৰ অভাৱ: প্ৰাক্-শংকৰী বা আদিযুগৰ সাহিত্যিকসকলৰ সঠিক জন্ম-মৃত্যুৰ তাৰিখ বা ৰচনা কাল প্ৰাচীন পুথিসমূহত স্পষ্ট নহয়।

• নামাকৰণৰ ভিন্নতা: কোনো পণ্ডিতে ৰাজনৈতিক ভিত্তিত (যেনে— আহোম যুগ, কোঁচ যুগ), কোনোৱে ব্যক্তিপ্ৰধান ভিত্তিত (শংকৰী যুগ), আৰু কোনোৱে সাহিত্যিক প্ৰৱণতাৰ ভিত্তিত (ৰোমাণ্টিক যুগ) ভাগ কৰিছে।

• সীমা নিৰ্ধাৰণৰ জটিলতা: এটা যুগ শেষ হৈ আন এটা যুগ আৰম্ভ হওঁতে কোনো হঠাৎ যতি নপৰে; এটা যুগৰ প্ৰৱাহ আনটো যুগত প্ৰৱিষ্ট হৈ থাকে। উদাহৰণস্বৰূপে, শংকৰদেৱৰ তিৰোভাৱৰ পিছতো বৈষ্ণৱ সাহিত্যৰ ধাৰা দুশ বছৰ ধৰি চলি আছিল।

গতিকে, শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱক কেন্দ্ৰবিন্দু কৰি প্ৰাক্-শংকৰী, শংকৰী, শংকৰোত্তৰ আৰু আধুনিক যুগ— এই পদ্ধতিটোৱেই অধিক গ্ৰহণযোগ্য আৰু বৈজ্ঞানিক বুলি বিবেচিত হৈছে।

২. চৰ্যাপদৰ ভাষাতত্ত্বমূলক বৈশিষ্ট্যসমূহ বিশ্লেষণ কৰি ইয়াৰ অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰাচীন ৰূপ প্ৰতিপন্ন কৰা। 

উত্তৰ: চৰ্যাপদৰ ভাষা মাগধী অপভ্ৰংশৰ পূব শাখাৰ পৰা বিকশিত হোৱা আদিম নিদৰ্শন। ড° সুনীতিকুমাৰ চট্টোপাধ্যায়, ড° বাণীকান্ত কাকতি আৰু ড° সুকুমাৰ সেনে ইয়াক নব্য ভাৰতীয় আৰ্যভাষাৰ পূব প্ৰান্তৰ উমৈহতীয়া সম্পদ হিচাপে চিহ্নিত কৰিলেও অসমীয়া ভাষাৰ সৈতে ইয়াৰ ঘনিষ্ঠতা অনস্বীকাৰ্য।

ভাষাতাত্ত্বিক প্ৰমাণসমূহ:

• বিভক্তি আৰু প্ৰত্যয়: ষষ্ঠী বিভক্তিৰ ‘-ৰ’ (যেনে— হৰিণাক খোৰ), অধিকৰণৰ ‘-ত’ বা ‘-হি’ (যেনে— ঘৰত, হিয়াহি), আৰু কৰণ কাৰকৰ ‘-এ’ ব্যৱহাৰ অসমীয়াৰ নিজস্ব বৈশিষ্ট্য।

• নঞৰ্থক অব্যয়ৰ প্ৰয়োগ: অসমীয়া ভাষাৰ দৰে চৰ্যাতো ক্ৰিয়াৰ আগত নঞৰ্থক ‘ন’ বা ‘না’ বহে (যেনে— ‘ন যাই’, ‘না জানন্তি’)।

• শব্দসম্ভাৰ: চৰ্যাত প্ৰচুৰ প্ৰাচীন আৰু আধুনিক অসমীয়া কথিত শব্দ পোৱা যায়। যেনে— ডালি (ডাল), সাঁকো, উধান, পুখুৰী, বাট, তিহুনি (তিনিও), ঘোল আদি।

• প্ৰাচীন প্ৰত্যয়: বৰ্তমান কালৰ কৃৎ প্ৰত্যয় ‘-ন্ত’ (যেনে— জীবন্তে) আৰু প্ৰথমাৰ নিৰ্দেশক প্ৰত্যয় ‘-ই’ অসমীয়া ভাষাৰ অবিচ্ছেদ্য অংগ।

এই বিশ্লেষণৰ পৰা স্পষ্ট হয় যে চৰ্যাপদ অসমীয়া ভাষাৰ উদ্ভৱ আৰু বিকাশৰ আদিম স্তৰৰ এক অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰামাণ্য দলিল।

৩. চৰ্যাপদৰ মূল ধৰ্মমত আৰু তান্ত্ৰিক বৌদ্ধ সাধনাৰ স্বৰূপ সংক্ষেপে দাঙি ধৰা। 

উত্তৰ: চৰ্যাপদসমূহ মূলতঃ বৌদ্ধ সহজযান পন্থী সিদ্ধাচাৰ্যসকলৰ সাধন-পদ্ধতি আৰু গুহ্য ধৰ্মীয় অভিজ্ঞতাৰ পদ্যময় প্ৰকাশ। ইয়াত শূন্যতাবাদ আৰু বিজ্ঞানবাদৰ সমাহাৰ ঘটিছে।

মূল ধৰ্মীয় দিশসমূহ:

• সহজানন্দ বা মহাসুখ: বাহ্যিক বৈদিক যাগ-যজ্ঞ বা মূৰ্তিপূজাৰ পৰিৱৰ্তে কায়া বা শৰীৰৰ ভিতৰতেই পৰম সত্যক উপলব্ধি কৰাটোৱেই সহজ সাধনা। নাড়ী আৰু চক্ৰভেদ কৰি কুণ্ডলিনী শক্তি জাগ্ৰত কৰি ‘মহাসুখ’ (Great Bliss) লাভ কৰাই ইয়াৰ লক্ষ্য।

• গুৰুৰ গুৰুত্ব: এই সাধনা অত্যন্ত গুহ্য আৰু জটিল হোৱা বাবে সদগুৰুৰ উপদেশ অবিহনে সত্য উপলব্ধি অসম্ভৱ বুলি কোৱা হৈছে।

• ব্ৰাহ্মণ্য আচাৰৰ বিৰোধিতা: চৰ্যাকাৰসকলে বেদ, তন্ত্ৰৰ কাঠিন্য, জপ-তপ আৰু জাত-পাতৰ তীব্ৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। চিত্তক নিৰ্মল কৰি ‘শূন্যতা’ আৰু ‘কৰুণা’ৰ মিলন ঘটোৱাই আছিল তেওঁলোকৰ মুক্তিৰ উপায়।

৪. ‘শ্ৰীকৃষ্ণকীৰ্তন’ কাব্যৰ সাহিত্যিক সৌন্দৰ্য আৰু ইয়াৰ নাট্যগুণ আলোচনা কৰা। 

উত্তৰ: কবি বৰু চণ্ডীদাসৰ ‘শ্ৰীকৃষ্ণকীৰ্তন’ প্ৰাক্-চৈতন্য যুগৰ শ্ৰেষ্ঠ গীতি-আখ্যানমূলক কাব্য। ই মধ্যযুগীয় নাট্য আৰু গীতি-সাহিত্যৰ এক অপূৰ্ব সংমিশ্ৰণ।

সাহিত্যিক আৰু নাট্যিক বৈশিষ্ট্যসমূহ:

• ত্ৰিকোণ চৰিত্ৰ আৰু সংলাপ: সমগ্ৰ কাব্যখন কৃষ্ণ, ৰাধা আৰু বৃদ্ধা দূতী বড়ায়িৰ সংলাপৰ মাধ্যমেৰে আগবাঢ়িছে। এই চৰিত্ৰ তিনিটাৰ কথোপকথনত নাট্যসুলভ ঘাত-প্ৰতিঘাত, মান-অভিমান আৰু নাটকীয় উৎকণ্ঠা ফুটি উঠিছে।

• ৰসসৃষ্টি: ইয়াত আদিসংগী আদিৰস বা শৃঙ্গাৰ ৰসৰ প্ৰাধান্য থাকিলেও ‘ৰাধাবিৰহ’ খণ্ডত কৰুণ ৰসৰ গভীৰ প্ৰকাশ ঘটিছে। ৰাধাৰ অন্তৰ্দ্বন্দ্ব আৰু কৃষ্ণপ্ৰেমৰ আকুলতাই কাব্যখনক উচ্চ মান প্ৰদান কৰিছে।

• গীত আৰু ৰাগ-তালৰ সংযোজন: প্ৰতিটো পদৰ আৰম্ভণিতে নিৰ্দিষ্ট ৰাগ (যেনে— শ্ৰীৰাগ, বসন্ত, পাহড়ী আদি) আৰু তালৰ উল্লেখ আছে, যিয়ে ইয়াক গীতি-নাট্যৰূপে পৰিৱেশন কৰাত সহায় কৰে।

৫. ‘শ্ৰীকৃষ্ণকীৰ্তন’ৰ লগত পুৰণি অসমীয়া সাহিত্য আৰু সংস্কৃতিৰ সম্পৰ্ক নিৰ্ণয় কৰা। 

উত্তৰ: ‘শ্ৰীকৃষ্ণকীৰ্তন’ কেৱল বাংলা সাহিত্যৰেই সম্পদ নহয়, ইয়াৰ ভাষা আৰু ভাবধাৰাত কামৰূপ-অসমৰ প্ৰাচীন সাহিত্যিক উপাদানৰ গভীৰ প্ৰভাৱ দেখা যায়।

সংযোগসূত্ৰসমূহ:

• ভাষাতাত্ত্বিক সাদৃশ্য: ড° সুনীতিকুমাৰ চট্টোপাধ্যায়ে দেখুৱাইছে যে গ্ৰন্থখনত প্ৰচুৰ কামৰূপী উপভাষাৰ বৈশিষ্ট্য আছে। যেনে— কৰ্তা কাৰকত ‘-এ’ বিভক্তি, ‘-লৈ’ প্ৰত্যয়, আৰু ‘আউলি-বাউলি’, ‘জোকাৰ’, ‘পানী-পিয়াহ’ আদি শব্দৰ ব্যৱহাৰ প্ৰাচীন অসমীয়া পদ-সাহিত্যৰ লগত মিলি যায়।

• ওজাপালি আৰু ঝুমুৰা ঐতিহ্য: শ্ৰীকৃষ্ণকীৰ্তনৰ গীত আৰু সংলাপ পৰিৱেশনৰ শৈলীৰ লগত অসমৰ পৰম্পৰাগত ওজাপালি আৰু মনসা কাব্যৰ পৰিৱেশন ৰীতিৰ হুবহু মিল আছে।

• বৈষ্ণৱ সাহিত্যৰ পূৰ্বৰূপ: শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ পূৰ্বৰ বৈষ্ণৱ আখ্যানমূলক পৰিৱেশটো উপলব্ধি কৰিবলৈ শ্ৰীকৃষ্ণকীৰ্তন এক অতি মূল্যৱান সংযোগসূত্ৰ।

৬. ‘শূন্যপুৰাণ’ৰ পৰিচয় দিয়া আৰু ইয়াত নিহিত লোকধৰ্মীয় তত্ত্ব ব্যাখ্যা কৰা। 

উত্তৰ: ৰামাই পণ্ডিতৰ নামত প্ৰচলিত ‘শূন্যপুৰাণ’ হ’ল ধৰ্মপূজাৰ এটি পদ্য-গদ্যমিশ্ৰিত পুথি। ই মূলত মধ্যযুগৰ বঙ্গ আৰু অসমৰ সীমান্তৱৰ্তী অঞ্চলৰ ধৰ্মীয় সমন্বয়ৰ ইতিহাস দাঙি ধৰে।

মূল ধৰ্মীয় আৰু দাৰ্শনিক তত্ত্ব:

• সৃষ্টিতত্ত্ব আৰু শূন্যবাদ: কাব্যখনৰ সৃষ্টিপ্ৰকৰণত কোৱা হৈছে যে বিশ্ব সৃষ্টিৰ পূৰ্বে একো নাছিল; কেৱল ‘শূন্য’ বিৰাজমান আছিল। এই শূন্যৰ পৰাই প্ৰভূ নিৰঞ্জনে নিজৰ সৃষ্টি আৰম্ভ কৰে। এই ধাৰণা বৌদ্ধ মাধ্যমিকা শূন্যবাদ আৰু হিন্দু বৈদিক সৃষ্টিতত্ত্বৰ অপূৰ্ব সমন্বয়।

• ধৰ্মঠাকুৰৰ উপাসনা: নিৰাকাৰ ধৰ্মদেৱতা বা নিৰঞ্জনৰ পূজা-পদ্ধতি, বলিবিধান আৰু ঘট স্থাপনৰ নিয়মসমূহ লোকপৰম্পৰা অনুসৰি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।

• সামাজিক প্ৰতিবাদ: প্ৰচলিত ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মৰ শোষণৰ বিৰুদ্ধে নিম্নবৰ্ণৰ লোকসকলৰ এক আত্মৰক্ষাৰ প্ৰয়াস এই পুথিখনত ফুটি উঠিছে।

৭. প্ৰাক্-শংকৰী যুগৰ অসমীয়া সাহিত্যৰ মূল বৈশিষ্ট্যসমূহ আলোচনা কৰা। 

উত্তৰ: শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ আবিৰ্ভাৱৰ পূৰ্বৰ সময়ছোৱাক (প্ৰায় ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ পৰা পঞ্চদশ শতিকাৰ শেষলৈ) প্ৰাক্-শংকৰী যুগ বোলা হয়। এই যুগৰ সাহিত্যিক ধাৰাটোৰ কেতবোৰ বিশিষ্ট লক্ষণ আছে:

• মহাকাব্য আৰু পুৰাণৰ অনুবাদ: মাধৱ কন্দলীৰ ‘সপ্তকাণ্ড ৰামায়ণ’, হৰিহৰ বিপ্ৰৰ ‘বব্ৰুবাহনৰ যুদ্ধ’, হেম সৰস্বতীৰ ‘প্ৰহ্ৰাদ চৰিত্ৰ’ আদি এই যুগত ৰচিত। মূল সংস্কৃতৰ হুবহু অনুবাদ নকৰি অসমীয়া সমাজৰ উপযোগী কৰি লৌকিক ৰূপত ৰচনা কৰা হৈছিল।

• ৰাজপৃষ্ঠপোষকতা: এই যুগৰ কবিসকলে কমতাপুৰৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণ, ইন্দ্ৰনাৰায়ণ আৰু বৰাহী ৰজা মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতা লাভ কৰিছিল।

• লৌকিকতা আৰু স্বদেশী চিত্ৰণ: দেৱ-দেৱীসকলক অসমীয়া গাঁৱলীয়া চৰিত্ৰৰ ৰূপত সজাই তোলা হৈছিল।

• পয়াৰ আৰু দুলড়ী ছন্দৰ ব্যৱহাৰ: ছন্দৰ দিশৰ পৰা চুটি আৰু দীঘল পয়াৰ আৰু দুলড়ী ছন্দৰ সাৱলীল প্ৰয়োগ এই সাহিত্যৰ অন্যতম সম্পদ।

৮. মাধৱ কন্দলীৰ সাহিত্যিক অৱদান আৰু তেওঁৰ সাহিত্যত প্ৰাক্-শংকৰী যুগৰ প্ৰতিফলন আলোচনা কৰা। 

উত্তৰ: কবিৰাজ মাধৱ কন্দলী প্ৰাক্-শংকৰী যুগৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ কবি। বৰাহী ৰজা মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত তেওঁ বাল্মীকি ৰামায়ণৰ পঞ্চকাণ্ড (আদি আৰু উত্তৰাকাণ্ড বাদ দি) অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰে।

সাহিত্যিক মূল্যায়ন:

• প্ৰথম আঞ্চলিক ৰামায়ণ: উত্তৰ ভাৰতৰ আঞ্চলিক ভাষাসমূহৰ ভিতৰত মাধৱ কন্দলীৰ ৰামায়ণেই প্ৰথম লিখিত আঞ্চলিক ৰামায়ণ (তুলসীদাস বা কৃত্তিবাসৰ পূৰ্বৰ)।

• লৌকিক ৰস আৰু সাৱলীল ভাষা: তেওঁ ৰাম-সীতাৰ চৰিত্ৰক অতিমানৱীয় কৰাৰ লগতে মানৱীয় সুখ-দুখৰ প্ৰতিচ্ছবিৰে সজাই তুলিছিল। তেওঁৰ ভাষা আছিল অত্যন্ত মাৰ্জিত, প্ৰাঞ্জল আৰু শব্দালংকাৰেৰে সমৃদ্ধ।

• মহাপুৰুষ শংকৰদেৱৰ স্বীকাৰোক্তি: শংকৰদেৱে তেওঁক ‘অপ্ৰমাদী কবি’ আৰু পূৰ্বৰ কবিসকলৰ তুলনা কৰি নিজক ‘কাণ কটা’ বুলি বিনম্ৰভাৱে মাধৱ কন্দলীৰ শ্ৰেষ্ঠত্ব স্বীকাৰ কৰিছে।

৯. চৰ্যাপদ আৰু শ্ৰীকৃষ্ণকীৰ্তনৰ মাজত বিষয়বস্তু আৰু ৰূপগত তুলনামূলক আলোচনা কৰা। 

উত্তৰ: চৰ্যাপদ আৰু শ্ৰীকৃষ্ণকীৰ্তন দুয়োখনেই মধ্যযুগীয় নব্য ভাৰতীয় আৰ্যভাষাৰ দুটা ভিন্ন স্তৰৰ ঐতিহাসিক কৃতি।

• বিষয়বস্তুৰ পাৰ্থক্য: চৰ্যাপদৰ মূল বিষয় হ’ল বৌদ্ধ সহজীয়া সিদ্ধাচাৰ্যসকলৰ গুহ্য আধ্যাত্মিক সাধন-পদ্ধতি আৰু কায়াসাধনা। আনহাতে, শ্ৰীকৃষ্ণকীৰ্তনৰ বিষয়বস্তু হ’ল ৰাধা-কৃষ্ণৰ প্ৰেমলীলা, সম্ভোগ আৰু বিৰহৰ পৌৰাণিক-লৌকিক কাহিনী।

• ভাষা আৰু ৰীতি: চৰ্যাপদৰ ভাষা আদি অপভ্ৰংশমিশ্ৰিত ‘সন্ধ্যা ভাষা’, য’ত প্ৰতীক আৰু ৰূপকৰ প্ৰাধান্য। কিন্তু শ্ৰীকৃষ্ণকীৰ্তনৰ ভাষা অধিক স্পষ্ট, নাটকীয় আৰু বিকাশপ্ৰাপ্ত মধ্যযুগীয় স্তৰৰ।

• গাঁথনি: চৰ্যাপদ হ’ল আত্মপ্ৰকাশমূলক বিচ্ছিন্ন গীতি-সংকলন (Lyric Poems)। আনহাতে, শ্ৰীকৃষ্ণকীৰ্তন হ’ল নাটকীয় সংলাপযুক্ত এক অখণ্ড কাহিনী-প্ৰধান গীতি-কাব্য (Narrative dramatic poem)।

১০. অসমীয়া লোকসাহিত্যৰ পৰা লিখিত সাহিত্যলৈ উত্তৰণৰ ইতিহাসত প্ৰাক্-শংকৰী সাহিত্যৰ ভূমিকা আলোচনা কৰা। 

উত্তৰ: অসমীয়া সাহিত্যৰ ইতিহাসত প্ৰাক্-শংকৰী যুগটো হ’ল লোক-ঐতিহ্য আৰু উচ্চ শাস্ত্ৰীয় সাহিত্যৰ মাজৰ এক সোণালী দলং।

• মৌখিক ঐতিহ্যৰ সংৰক্ষণ: ডাকৰ বচন, মন্ত্ৰ-সাহিত্য, নাম-গীত আদি মৌখিক ৰূপত প্ৰচলিত আছিল। প্ৰাক্-শংকৰী কবিসকলে এই লোকভাষাৰ সাঁচ আৰু জতুৱা ঠাঁচসমূহ লিখিত সাহিত্যত প্ৰয়োগ কৰে।

• সংস্কৃত শাস্ত্ৰৰ গণতান্ত্ৰিকীকৰণ: কেৱল উচ্চবৰ্ণৰ মাজত আৱদ্ধ থকা সংস্কৃত মহাকাব্য আৰু পুৰাণসমূহক সৰ্বসাধাৰণৰ কথিত অসমীয়া ভাষালৈ ৰূপান্তৰ কৰি সাহিত্যক গণমুখী কৰা হৈছিল।

• বৈষ্ণৱ নৱজাগৰণৰ ভেটি: এই যুগত গঢ় লৈ উঠা ভাষাৰ লালিত্য আৰু কাব্যিক পৰম্পৰাই পৰৱৰ্তী সময়ত মহাপুৰুষ শংকৰদেৱ-মাধৱদেৱৰ বিশাল ভক্তি আন্দোলন আৰু সাহিত্যিক বিপ্লৱৰ বাবে সুদৃঢ় ভেটি নিৰ্মাণ কৰি দিছিল।

চমু টোকা (৫ টা):

১. মহামহোপাধ্যায় হৰপ্ৰসাদ শাস্ত্ৰী 

উত্তৰ: মহামহোপাধ্যায় হৰপ্ৰসাদ শাস্ত্ৰী (১৮৫৩–১৯৩১) এগৰাকী প্ৰখ্যাত ভাৰতীয় প্ৰাচ্যবিদ্যাবিদ, পুৰাতত্ত্ববিদ আৰু সংস্কৃত সাহিত্যৰ বিশিষ্ট গৱেষক আছিল। তেওঁ কলিকতাৰ সংস্কৃত কলেজৰ অধ্যক্ষ আৰু এচিয়াটিক চছাইটিৰ সভাপতিৰূপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। পুৰণি পুথিৰ সন্ধানত তেওঁ একাধিকবাৰ নেপাল ভ্ৰমণ কৰে আৰু ১৯০৭ চনত নেপালৰ ৰাজদৰবাৰৰ ৰয়েল লাইব্ৰেৰীৰ পৰা সংকেতময় ভাষাত ৰচিত বৌদ্ধ ‘চৰ্যাপদ’ৰ সাঁচিপতীয়া পুথি আৱিষ্কাৰ কৰে। ১৯১৬ চনত তেওঁ ‘হাজাৰ বছৰেৰ পুৰাণ বাঙ্গালা ভাষায় বৌদ্ধগান ও দোহা’ নামেৰে এই পুথিখন বঙ্গীয় সাহিত্য পৰিষদৰ পৰা সম্পাদনা কৰি প্ৰকাশ কৰে। এই যুগান্তকাৰী আৱিষ্কাৰে নব্য ভাৰতীয় আৰ্যভাষাৰ পূব শাখা— অসমীয়া, বাংলা, ওড়িয়া আৰু মৈথিলী ভাষাৰ আদিম উৎপত্তি আৰু বিকাশৰ কাল নিৰ্ধাৰণত এক নতুন দিগন্তৰ সূচনা কৰে। প্ৰাচ্য সাহিত্যলৈ তেওঁৰ এই অৱদান চিৰস্মৰণীয়।

২. ড° বাণীকান্ত কাকতি আৰু চৰ্যাপদ 

উত্তৰ: ড° বাণীকান্ত কাকতি (১৮৯৪–১৯৫২) আধুনিক অসমীয়া ভাষাতত্ত্ব চৰ্চাৰ ভগীৰথ স্বৰূপ। ১৯৩৫ চনত কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা লাভ কৰা তেওঁৰ পি.এইচ.ডি. গৱেষণা গ্ৰন্থ ‘Assamese: Its Formation and Development’ (১৯৪১ চনত প্ৰকাশিত) অসমীয়া ভাষাতত্ত্বৰ এক মাইলৰ খুঁটি। এই গ্ৰন্থত ড° কাকতিয়ে অত্যন্ত বৈজ্ঞানিক আৰু তুলনামূলক পদ্ধতিৰে চৰ্যাপদসমূহ যে প্ৰাচীন অসমীয়া ভাষাৰো পূৰ্বসুৰী, সেই কথা সপ্ৰমাণ সাব্যস্ত কৰে। তেওঁ চৰ্যাৰ ধ্বনিতত্ত্ব, ৰূপতত্ত্ব, ব্যাকৰণৰ বিভক্তি-প্ৰত্যয় আৰু কামৰূপী উপভাষাৰ মাজত থকা অভিন্ন সম্পৰ্ক উদঙাই দিয়ে। চৰ্যাৰ ‘-ৰ’, ‘-ত’ বিভক্তি, ক্ৰিয়াৰ আগত বহা নঞৰ্থক ‘ন’, আৰু অসমীয়াত প্ৰচলিত শব্দ সম্ভাৰৰ ভিত্তিত তেওঁ চৰ্যাপদৰ ওপৰত অসমীয়া ভাষাৰ ঐতিহাসিক অধিকাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত প্ৰতিষ্ঠা কৰে।

৩. কবি বৰু চণ্ডীদাস 

উত্তৰ: কবি বৰু চণ্ডীদাস মধ্যযুগীয় ভাৰতীয় সাহিত্যৰ এগৰাকী বিশিষ্ট কবি আৰু ‘শ্ৰীকৃষ্ণকীৰ্তন’ কাব্যৰ ৰচক। তেওঁ চতুৰ্দশ শতিকাৰ শেষভাগ বা পঞ্চদশ শতিকাৰ প্ৰথমভাগৰ কবি আছিল বুলি ঠাৱৰ কৰা হয়। তেওঁ বাঁকুড়া জিলাৰ ছাতনা গাঁৱৰ বাসুলী দেৱীৰ (চণ্ডী) উপাসক আছিল। বৰু চণ্ডীদাসে পুৰাণ আৰু লৌকিক প্ৰেমকথাৰ ভিত্তিত ৰাধা-কৃষ্ণৰ বিৰহ আৰু শৃঙ্গাৰ ৰসাত্মক কাহিনীৰে শ্ৰীকৃষ্ণকীৰ্তন কাব্য ৰচনা কৰিছিল। তেওঁৰ ৰচনাত সংলাপৰ নাটকীয়তা, পাৰ্থিব প্ৰেমৰ বাস্তৱিক চিত্ৰণ আৰু মানৱীয় আৱেগৰ নিপুন প্ৰকাশ ঘটিছে। বৈষ্ণৱ সাহিত্যৰ ভক্তিৰসৰ তীব্ৰতাৰ বিপৰীতে তেওঁৰ কাব্যত লৌকিক ৰসৰ প্ৰাচুৰ্য অধিক। পূব ভাৰতৰ নব্য আৰ্যভাষাৰ বিকাশৰ ইতিহাসত কবি বৰু চণ্ডীদাসৰ কাব্য এক বিশিষ্ট সাহিত্যিক দলিল।

৪. ‘ডাকৰ বচন’ আৰু প্ৰাক্-শংকৰী লোকঐতিহ্য 

উত্তৰ: ‘ডাকৰ বচন’ অসমীয়া লোকসাহিত্য আৰু সমাজ-জীৱনৰ এক অনবদ্য মৌখিক তথা নীতিশিক্ষা-মূলক ৰচনা। প্ৰবাদ অনুসৰি বৰপেটাৰ ওচৰৰ লেহিডঙৰা গাঁৱৰ এগৰাকী কুমাৰণীৰ গৰ্ভত দৈৱজ্ঞ ডাকৰ জন্ম হৈছিল। ডাকৰ বচনসমূহ মূলত পদ্য আকাৰত ৰচিত সংক্ষিপ্ত নীতিবাক্য, য’ত প্ৰাচীন অসমৰ কৃষি-পদ্ধতি, বতৰৰ আগজাননী, স্বাস্থ্যবিধি, জ্যোতিষ শাস্ত্ৰ, নাৰীৰ লক্ষণ, ঘৰ-বাৰী নিৰ্মাণ আৰু নীতি-নিয়মৰ বাস্তৱিক জ্ঞান প্ৰকাশ পাইছে। প্ৰাক্-শংকৰী যুগত গঢ় লৈ উঠা এই বচনসমূহত সংস্কৃত শাস্ত্ৰৰ প্ৰভাৱমুক্ত এক খাঁটি অসমীয়া লোকজীৱনৰ প্ৰতিচ্ছবি দেখা যায়। ইয়াৰ ভাষা অতি সৰল, জতুৱা আৰু ব্যৱহাৰিক জ্ঞানেৰে সমৃদ্ধ, যিয়ে পৰৱৰ্তী অসমীয়া সাহিত্যৰ ভাষাক এক শক্তিশালী মৌখিক ভেটি প্ৰদান কৰিছিল।

৫. অসমীয়া সাহিত্যত শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ ঐতিহাসিক স্থান 

উত্তৰ: অসমীয়া ভাষা, সাহিত্য, সমাজ আৰু সংস্কৃতিৰ যুগস্ৰষ্টা পুৰুষজনেই হ’ল মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ (১৪৪৯–১৫৬৮)। তেওঁ অসমীয়া সাহিত্যক মধ্যযুগৰ সংকীৰ্ণতাৰ পৰা মুক্ত কৰি এক বিশাল সৰ্বভাৰতীয় আৰু মানৱীয় পটভূমিলৈ উন্নীত কৰে। তেওঁ প্ৰৱৰ্তন কৰা একশৰণ নামধৰ্মৰ প্ৰচাৰৰ স্বাৰ্থতেই তেওঁ কীৰ্তন-ঘোষা, দশম স্কন্ধ ভাগৱত, ৰুক্মিণীহৰণ কাব্য, অংকীয়া নাট (চিহ্নযাত্ৰা, পত্নীপ্ৰসাদ, কালিয়দমন আদি) আৰু কালজয়ী বৰগীতসমূহ ৰচনা কৰে। অসমীয়া সাহিত্যত প্ৰথম অঙ্কীয়া নাটৰ জৰিয়তে গদ্যৰ প্ৰয়োগ আৰু ব্ৰজাৱলী ভাষাৰ সৃষ্টি তেওঁৰেই অনন্য প্ৰতিভাৰ নিদৰ্শন। সাহিত্য বুৰঞ্জীবিদসকলে তেওঁৰ এই যুগান্তকাৰী অৱদানৰ বাবেই সমগ্ৰ মধ্যযুগটোক তেওঁৰ নামেৰে ‘শংকৰী যুগ’ বা ‘স্বৰ্ণযুগ’ হিচাপে অভিহিত কৰিছে।

১ নম্বৰীয়া প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ (১৫ টা):

১. প্ৰাক্‌-শংকৰী যুগৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ কবিগৰাকী কোন?

উত্তৰ: প্ৰাক্‌-শংকৰী যুগৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ কবিগৰাকী হ'ল মাধৱ কন্দলী।

২. হেম সৰস্বতী কোন ৰজাৰ পৃষ্ঠপোষকতা লাভ কৰিছিল?

উত্তৰ: হেম সৰস্বতীয়ে কমতাপুৰৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতা লাভ কৰিছিল।

৩. মাধৱ কন্দলীয়ে বাল্মীকি ৰামায়ণৰ কোন কোন কাণ্ড অনুবাদ কৰিছিল?

উত্তৰ: মাধৱ কন্দলীয়ে বাল্মীকি ৰামায়ণৰ আদিকাণ্ড আৰু উত্তৰাকাণ্ড বাদ দি মাজৰ পাঁচটা কাণ্ড (অযোধ্যা, অৰণ্য, কিষ্কিন্ধ্যা, সুন্দৰা আৰু লংকা কাণ্ড) অনুবাদ কৰিছিল।

৪. ‘প্ৰহ্ৰাদ চৰিত্ৰ’ পুথিখনৰ ৰচক কোন?

উত্তৰ: ‘প্ৰহ্ৰাদ চৰিত্ৰ’ পুথিখনৰ ৰচক হ'ল হেম সৰস্বতী।

৫. হৰিবৰ বিপ্ৰৰ যিকোনো এখন কাব্যৰ নাম লিখা।

উত্তৰ: ‘বব্ৰুবাহনৰ যুদ্ধ’।

৬. মাধৱ কন্দলীক শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱে কি আখ্যাৰে সন্মান জনাইছিল?

উত্তৰ: মাধৱ কন্দলীক শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱে ‘অপ্ৰমাদী কবি’ (ভুল নকৰা কবি) আখ্যাৰে সন্মান জনাইছিল।

৭. কবিৰত্ন সৰস্বতীৰ একমাত্ৰ উপলব্ধ কাব্যখনৰ নাম কি?

উত্তৰ: কবিৰত্ন সৰস্বতীৰ একমাত্ৰ উপলব্ধ কাব্যখনৰ নাম হ'ল ‘জয়দ্ৰথ বধ’।

৮. ৰুদ্ৰ কন্দলীয়ে মহাভাৰতৰ কোনটো পৰ্বৰ কাহিনীৰ আধাৰত কাব্য ৰচনা কৰিছিল?

উত্তৰ: ৰুদ্ৰ কন্দলীয়ে মহাভাৰতৰ দ্ৰোণ পৰ্বৰ কাহিনীৰ আধাৰত ‘সাত্যকি প্ৰৱেশ’ কাব্য ৰচনা কৰিছিল।

৯. ‘লৱ-কুশৰ যুদ্ধ’ কাব্যখন কাৰ ৰচনা?

উত্তৰ: ‘লৱ-কুশৰ যুদ্ধ’ কাব্যখন হৰিবৰ বিপ্ৰৰ ৰচনা।

১০. মাধৱ কন্দলীৰ ৰামায়ণৰ বাহিৰে আন এখন উপলব্ধ কাব্যৰ নাম কি?

উত্তৰ: ‘দেৱজিত’।

১১. হেম সৰস্বতীৰ আন এখন কাব্য ‘হৰ-গৌৰী সংবাদ’ৰ মূল উৎস কি?

উত্তৰ: ‘কালিকা পুৰাণ’ আৰু লোকবিশ্বাস।

১২. হৰিবৰ বিপ্ৰ আৰু কবিৰত্ন সৰস্বতী কোন ৰজাৰ সমসাময়িক আছিল?

উত্তৰ: কমতাৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ।

১৩. ‘সাত্যকি প্ৰৱেশ’ কাব্যৰ মূল উৎস কি?

উত্তৰ: জৈমিনীয়া মহাভাৰতৰ ‘দ্ৰোণ পৰ্ব’।

১৪. মাধৱ কন্দলীয়ে কাৰ পৃষ্ঠপোষকতাত ৰামায়ণ অনুবাদ কৰিছিল?

উত্তৰ: বৰাহী ৰজা মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত।

১৫. ‘বামুণীয়া পুথি’ বা পঞ্চালী সাহিত্য কোন যুগৰ সৃষ্টি?

উত্তৰ: প্ৰাক্‌-শংকৰী যুগৰ সৃষ্টি।

২ নম্বৰীয়া প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ (১৫ টা):

১. প্ৰাক্‌-শংকৰী যুগৰ সাহিত্য বুলিলে কি বুজা?

উত্তৰ: চতুৰ্দশ শতিকাৰ পৰা শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ আবিৰ্ভাৱৰ পূৰ্বৱৰ্তী সময়ছোৱাত যিবোৰ লিখিত সাহিত্যৰ সৃষ্টি হৈছিল, সেই সাহিত্যৰাজিক প্ৰাক্‌-শংকৰী যুগৰ সাহিত্য বোলা হয়। এই যুগত মূলত কমতা আৰু বৰাহী ৰজাৰ পৃষ্ঠপোষকতাত ৰামায়ণ, মহাভাৰত আৰু পুৰাণৰ আখ্যানসমূহ অসমীয়ালৈ পদানুৰূপ অনুবাদ কৰা হৈছিল।

২. হেম সৰস্বতীৰ সাহিত্যিক পৰিচয় চমুকৈ দিয়া।

উত্তৰ: হেম সৰস্বতী প্ৰাক্‌-শংকৰী যুগৰ আদি কবি। তেওঁ কমতাপুৰৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ আশ্ৰয়ত থাকি ‘প্ৰহ্ৰাদ চৰিত্ৰ’ আৰু ‘হৰ-গৌৰী সংবাদ’ নামৰ দুখন উল্লেখযোগ্য কাব্য ৰচনা কৰে। তেওঁৰ ৰচনাত ভক্তিৰ প্ৰাথমিক বীজ লক্ষ্য কৰা যায়।

৩. হৰিবৰ বিপ্ৰৰ ৰচনাৰাজিৰ নাম উল্লেখ কৰা।

উত্তৰ: হৰিবৰ বিপ্ৰ প্ৰাক্‌-শংকৰী যুগৰ এগৰাকী বিশিষ্ট কবি। তেওঁ জৈমিনীয়া মহাভাৰত আৰু ৰামায়ণৰ উত্তৰাকাণ্ডৰ আধাৰত তিনিখন আখ্যানমূলক কাব্য ৰচনা কৰিছিল— ‘বব্ৰুবাহনৰ যুদ্ধ’, ‘লৱ-কুশৰ যুদ্ধ’ আৰু ‘তাম্ৰধ্বজৰ যুদ্ধ’।

৪. মাধৱ কন্দলীক কিয় ‘অপ্ৰমাদী কবি’ বুলি কোৱা হয়?

উত্তৰ: মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱে মাধৱ কন্দলীক ‘পূৰ্ব কবি অপ্ৰমাদী মাধৱ কন্দলী’ বুলি সন্মান জনাইছে। সংস্কৃত মূল বাল্মীকি ৰামায়ণৰ মূল ভাৱ অক্ষুণ্ণ ৰাখি সাৱলীল, ভুলভ্ৰান্তিহীন আৰু সৰ্বজনবোধ্য অসমীয়া ভাষাত পদানুবাদ কৰাৰ বাবেই তেওঁক এই আখ্যা দিয়া হৈছে।

৫. কবিৰত্ন সৰস্বতীৰ ‘জয়দ্ৰথ বধ’ৰ মূল উৎস আৰু চমু পৰিচয় দিয়া।

উত্তৰ: কবিৰত্ন সৰস্বতীয়ে মহাভাৰতৰ দ্ৰোণ পৰ্বৰ অন্তৰ্গত জয়দ্ৰথ বধৰ কাহিনীভাগ লৈ ‘জয়দ্ৰথ বধ’ কাব্য ৰচনা কৰিছিল। কমতাধিপতি দুৰ্লভনাৰায়ণ আৰু তেওঁৰ পুত্ৰ ইন্দ্ৰনাৰায়ণৰ ৰাজসভাত থাকি কবিয়ে এই কাব্যত যুদ্ধৰ বৰ্ণনা আৰু বীৰৰস সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ কৰিছে।

৬. ৰুদ্ৰ কন্দলীৰ সাহিত্যিক অৱদান চমুকৈ লিখা।

উত্তৰ: ৰুদ্ৰ কন্দলীয়ে কমতাপুৰৰ ৰজা তাম্ৰধ্বজৰ পৃষ্ঠপোষকতাত জৈমিনীয়া মহাভাৰতৰ দ্ৰোণ পৰ্বৰ একাংশ লৈ ‘সাত্যকি প্ৰৱেশ’ নামৰ কাব্য ৰচনা কৰে। কৌৰৱ সেনাপতি দ্ৰোণাচাৰ্যৰ চক্ৰবেহুত সাত্যকিৰ বীৰত্বপূৰ্ণ প্ৰৱেশ আৰু যুদ্ধৰ জীৱন্ত চিত্ৰ এই কাব্যখনত প্ৰতিফলিত হৈছে।

৭. ‘প্ৰহ্ৰাদ চৰিত্ৰ’ কাব্যৰ তাৎপৰ্য কি?

উত্তৰ: বামন পুৰাণৰ আধাৰত ৰচিত হেম সৰস্বতীৰ ‘প্ৰহ্ৰাদ চৰিত্ৰ’ অসমীয়া বৈষ্ণৱ সাহিত্যৰ প্ৰথম নিদৰ্শন। ইয়াত ভগৱান বিষ্ণুৰ নৃসিংহ অৱতাৰ আৰু ভক্ত প্ৰহ্ৰাদৰ অটল ভক্তিৰ মাহাত্ম্য প্ৰকাশ কৰা হৈছে। এই পুথিয়ে পৰৱৰ্তী শংকৰী যুগৰ ভক্তি আন্দোলনৰ পটভূমি ৰচনা কৰিছিল।

৮. ‘দেৱজিত’ কাব্যৰ মূল বিষয়বস্তু কি?

উত্তৰ: মাধৱ কন্দলীৰ দ্বাৰা ৰচিত ‘দেৱজিত’ কাব্যৰ মূল বিষয় হ’ল অৰ্জুনে দেৱৰাজ ইন্দ্ৰ আদি অষ্ট দিকপাল আৰু দেৱতাসকলক পৰাস্ত কৰা কাহিনী। ইয়াত দেৱতাসকলতকৈ শ্ৰীকৃষ্ণৰ একান্ত ভক্ত অৰ্জুনৰ শ্ৰেষ্ঠত্ব আৰু কৃষ্ণভক্তিৰ মাহাত্ম্য প্ৰতিপন্ন কৰা হৈছে।

৯. প্ৰাক্‌-শংকৰী সাহিত্যত ব্যৱহৃত ছন্দৰীতিৰ বিষয়ে লিখা।

উত্তৰ: প্ৰাক্‌-শংকৰী সাহিত্যত মূলত ‘পয়াৰ’ আৰু ‘দুলড়ী’ ছন্দৰ ব্যৱহাৰ প্ৰচুৰভাৱে দেখা যায়। চৈধ্য মাত্ৰাৰ পয়াৰ আৰু বিশ মাত্ৰাৰ দুলড়ী ছন্দৰ উপৰিও কবিয়ে যুদ্ধৰ দ্ৰুত বৰ্ণনাৰ বাবে ‘ছবি’ ছন্দ আৰু গীত হিচাপে পৰিৱেশনৰ বাবে ‘লেচাৰি’ ছন্দৰ প্ৰয়োগ কৰিছিল।

১০. হৰিবৰ বিপ্ৰৰ ‘বব্ৰুবাহনৰ যুদ্ধ’ৰ মূল আখ্যান কি?

উত্তৰ: মহাভাৰতৰ অশ্বমেধ পৰ্বৰ আধাৰত অৰ্জুন আৰু তেওঁৰ চিত্ৰাঙ্গদাৰ পুত্ৰ বব্ৰুবাহনৰ মাজত হোৱা যুদ্ধৰ কাহিনী লৈ এই কাব্য ৰচিত। পুত্ৰৰ হাতত পিতৃ অৰ্জুনৰ পৰাজয় আৰু মৃত্যু, আৰু পাছত সঞ্জীৱনী মণিৰে অৰ্জুনৰ পুনৰ্জীৱন লাভ কৰা ঘটনাই কাব্যখনৰ প্ৰধান উপজীৱ্য।

১১. কমতা ৰাজ্য আৰু প্ৰাক্‌-শংকৰী সাহিত্যৰ সম্পৰ্ক কি?

উত্তৰ: প্ৰাক্‌-শংকৰী সাহিত্যৰ বিকাশৰ মূল কেন্দ্ৰ আছিল পশ্চিম অসমৰ কমতা ৰাজ্য। কমতাধিপতি দুৰ্লভনাৰায়ণ আৰু ইন্দ্ৰনাৰায়ণৰ ৰাজকীয় পৃষ্ঠপোষকতাত হেম সৰস্বতী, হৰিবৰ বিপ্ৰ আৰু কবিৰত্ন সৰস্বতীৰ দৰে কবিসকলে সাহিত্য চৰ্চা কৰি পুৰণি অসমীয়া সাহিত্যক সমৃদ্ধ কৰিছিল।

১২. বৰাহী ৰজা মহামাণিক্যৰ সাহিত্যিক অৱদান কি?

উত্তৰ: বৰাহী ৰজা মহামাণিক্যই মাধৱ কন্দলীক বাল্মীকি ৰামায়ণ অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিবলৈ ৰাজকীয় পৃষ্ঠপোষকতা প্ৰদান কৰিছিল। তেওঁৰ অনুপ্ৰেৰণাতেই মাধৱ কন্দলীৰ ‘সপ্তকাণ্ড ৰামায়ণ’ ৰচিত হয়, যিয়ে অসমীয়া ভাষা-সাহিত্যক এক স্থায়ী আৰু মজবুত ভেটি দিলে।

১৩. ‘হৰ-গৌৰী সংবাদ’ কাব্যৰ বৈশিষ্ট্য কি?

উত্তৰ: হেম সৰস্বতীৰ ‘হৰ-গৌৰী সংবাদ’ত শিৱ আৰু পাৰ্বতীৰ মিলন, কাৰ্তিকৰ জন্ম আৰু তাৰকাসুৰ বধৰ কাহিনী বৰ্ণিত হৈছে। ইয়াত পৌৰাণিক আখ্যানৰ লগতে অসমৰ লোকজীৱন, শিৱক এজন সাধাৰণ অসমীয়া খেতিয়কৰ ৰূপত চিত্ৰণ আৰু জনবিশ্বাসৰ সুন্দৰ সমন্বয় ঘটিছে।

১৪. প্ৰাক্‌-শংকৰী কবিসকলৰ ভাষাৰ দুটা প্ৰধান বৈশিষ্ট্য লিখা।

উত্তৰ:

• • পুৰণি কামৰূপীয়া উপভাষা আৰু লোকভাষাৰ প্ৰভাৱ স্পষ্ট (যেনে: খাইন্ত, গৈন্ত, ভৈল ইত্যাদি)।

  • তৎসম আৰু তদ্ভৱ শব্দৰ সুন্দৰ সংমিশ্ৰণ তথা খণ্ডবাক্য-পটন্তৰৰ সাৱলীল প্ৰয়োগ।

১৫. মাধৱ কন্দলীৰ ৰামায়ণৰ সমাজচিত্ৰৰ বিষয়ে কি জানা?

উত্তৰ: মাধৱ কন্দলীয়ে ৰামায়ণ অনুবাদ কৰোঁতে অযোধ্যা বা লংকাৰ পটভূমিক সম্পূৰ্ণৰূপে সমকালীন অসমৰ সমাজ, খাদ্য সম্ভাৰ, সাজ-পোছাক আৰু ৰীতি-নীতিৰে সজাই তুলিছিল। তেওঁৰ ৰামায়ণত সমকালীন অসমীয়া লোকজীৱনৰ স্পষ্ট প্ৰতিচ্ছবি দেখা পোৱা যায়।

৫ নম্বৰীয়া প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ (১০ টা) :

প্ৰশ্ন ১: প্ৰাক্‌-শংকৰী যুগৰ অসমীয়া সাহিত্যৰ সাধাৰণ বৈশিষ্ট্যসমূহ আলোচনা কৰা।

উত্তৰ: চতুৰ্দশ শতিকাৰ পৰা শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ প্ৰাক-মুহূৰ্তলৈকে সময়ছোৱাক অসমীয়া সাহিত্যৰ ইতিহাসত ‘প্ৰাক্‌-শংকৰী যুগ’ বোলা হয়। এই যুগৰ সাহিত্যৰ প্ৰধান বৈশিষ্ট্যসমূহ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:

• ৰাজপৃষ্ঠপোষকতা: এই যুগৰ কবিসকলে মূলত কমতাৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণ আৰু বৰাহী ৰজা মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতা লাভ কৰিছিল। ৰজাৰ উৎসাহ আৰু আশ্ৰয়ৰ ফলত সাহিত্য চৰ্চাই আনুষ্ঠানিক গতি লাভ কৰিছিল।

• অনুবাদমূলক সাহিত্য: এই যুগত ৰচিত কাব্যসমূহ স্বতন্ত্ৰ নহয়; মূলত ৰামায়ণ, মহাভাৰত আৰু পুৰাণৰ বিভিন্ন আখ্যানৰ পদানুবাদ আছিল। কিন্তু এই অনুবাদ আক্ষৰিক নাছিল, ভাবানুবাদ আৰু মুক্ত অনুবাদহে আছিল।

• লোকজীৱনৰ প্ৰভাৱ: পৌৰাণিক কাহিনীৰ আধাৰত ৰচিত হ’লেও কবিসকলে সমকালীন অসমৰ সমাজ জীৱন, আচাৰ-ব্যৱহাৰ, খাদ্য-ৰীতি আৰু উৎসৱ-পাৰ্বণৰ চিত্ৰ সুন্দৰভাৱে কাব্যত সন্নিৱিষ্ট কৰিছিল।

• ৰসৰ প্ৰয়োগ: এই যুগৰ কাব্যসমূহত বীৰৰস, ৰৌদ্ৰৰস আৰু শৃঙ্গাৰ ৰসৰ প্ৰাধান্য আছিল। যদিও ভক্তিৰ প্ৰাথমিক উন্মেষ দেখা গৈছিল, তথাপি সাহিত্যৰ মূল লক্ষ্য আছিল কাব্যিক আনন্দ আৰু ৰসোত্তীৰ্ণতা।

• ভাষা আৰু ছন্দ: প্ৰাক্‌-শংকৰী সাহিত্যৰ ভাষা আছিল পৌৰাণিক আৰু কথিত কামৰূপী অসমীয়াৰ সংমিশ্ৰণ। ছন্দৰ ক্ষেত্ৰত মূলতঃ পয়াৰ, দুলড়ী আৰু ছবি ছন্দৰ সুপ্ৰযুক্ত ব্যৱহাৰ দেখা যায়।

প্ৰশ্ন ২: কবি হেম সৰস্বতীৰ সাহিত্যিক প্ৰতিভাৰ এটি মূল্যাংকন আগবঢ়োৱা।

উত্তৰ: হেম সৰস্বতী প্ৰাক্‌-শংকৰী যুগৰ আদি কবি হিচাপে সৰ্বজনবিদিত। কমতাপুৰৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ ৰাজসভাত থাকি তেওঁ দুখন বিখ্যাত পুথি ৰচনা কৰে— ‘প্ৰহ্ৰাদ চৰিত্ৰ’ আৰু ‘হৰ-গৌৰী সংবাদ’।

• প্ৰহ্ৰাদ চৰিত্ৰ: ‘বামন পুৰাণ’ৰ কাহিনীৰ আধাৰত ৰচিত প্ৰায় ১০০ টা পদৰ এইখন এখন সৰু পুথি। ইয়াত অসুৰৰাজ হিৰণ্যকশিপুৰ অত্যাচাৰ, পুত্ৰ প্ৰহ্ৰাদৰ অটল হৰিভক্তি আৰু অৱশেষত নৃসিংহ অৱতাৰৰ দ্বাৰা হিৰণ্যকশিপুৰ বধৰ কথা বৰ্ণিত হৈছে। এই পুথিখনতে অসমীয়া সাহিত্যত প্ৰথমবাৰৰ বাবে বৈষ্ণৱ ভক্তিধৰ্মৰ সুস্পষ্ট প্ৰকাশ দেখা যায়।

• হৰ-গৌৰী সংবাদ: ‘কালিকা পুৰাণ’ আৰু লোক-উৎসৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ৰচিত এই কাব্যত শিৱ-পাৰ্বতীৰ দাম্পত্য জীৱন, তাৰকাসুৰ বধ আৰু কাৰ্তিকৰ জন্ম বৃত্তান্ত বৰ্ণনা কৰা হৈছে। এই পুথিত শিৱক এগৰাকী গাঁৱলীয়া খেতিয়ক হিচাপে সৰল ৰূপত চিত্ৰিত কৰা হৈছে।

হেম সৰস্বতীৰ ভাষা অত্যন্ত সাৱলীল, ছন্দোময় আৰু পয়াৰ ছন্দৰ উপযুক্ত নিদৰ্শন। তেওঁৰ সাহিত্যই পৰৱৰ্তী কালৰ শংকৰী যুগৰ ভক্তি আন্দোলনৰ বাট মুকলি কৰিছিল।

প্ৰশ্ন ৩: কবি হৰিবৰ বিপ্ৰৰ সাহিত্যিক কৃতি আৰু কাব্যিক বৈশিষ্ট্য আলোচনা কৰা।

উত্তৰ: প্ৰাক্‌-শংকৰী যুগৰ আখ্যানমূলক কাব্য ৰচনাত হৰিবৰ বিপ্ৰৰ স্থান অতি উচ্চ। কমতাধিপতি দুৰ্লভনাৰায়ণৰ ৰাজসভাৰ কবি হৰিবৰ বিপ্ৰই জৈমিনীয়া মহাভাৰতৰ আধাৰত ‘বব্ৰুবাহনৰ যুদ্ধ’, ‘তাম্ৰধ্বজৰ যুদ্ধ’ আৰু ৰামায়ণৰ আধাৰত ‘লৱ-কুশৰ যুদ্ধ’ ৰচনা কৰে।

• কাহিনী বিন্যাস: বিপ্ৰৰ কাব্য তিনিখন যুদ্ধভিত্তিক। তেওঁ মূল সংস্কৃতৰ জটিল আধ্যাত্মিক ব্যাখ্যা বাদ দি নাটকীয় সংঘাত আৰু যুদ্ধৰ উত্তেজনাপূৰ্ণ মুহূৰ্তসমূহ সুন্দৰভাৱে ফুটাই তুলিছে।

• বাৎসল্য আৰু কৰুণ ৰসৰ প্ৰকাশ: যুদ্ধৰ বৰ্ণনাৰ মাজতো পিতৃ-পুত্ৰৰ মিলন-বিৰহৰ কৰুণ দৃশ্য আৰু মাতৃৰ হৃদয়ৰ বেদনাক কবিয়ে অতি নিখুঁতভাৱে অংকন কৰিছে। ‘লৱ-কুশৰ যুদ্ধ’ত সীতাৰ পাতাল প্ৰৱেশ আৰু ‘বব্ৰুবাহনৰ যুদ্ধ’ত অৰ্জুন-বব্ৰুবাহনৰ কাহিনীত বাৎসল্য ৰসৰ সুন্দৰ স্ফুৰণ ঘটিছে।

• ভাষা আৰু চিত্ৰকল্প: হৰিবৰ বিপ্ৰৰ ভাষা চিত্ৰধৰ্মী আৰু সংঘাতপূৰ্ণ। বৰ্ণনাৰ গতিময়তা আৰু ওজস্বী পদবিন্যাস তেওঁৰ কাব্যৰ অন্যতম বৈশিষ্ট্য। তেওঁ প্ৰাচীন অসমীয়া জতুৱা ঠাঁচ আৰু ঘৰুৱা উপমাৰ সফল প্ৰয়োগ কৰিছে।

প্ৰশ্ন ৪: মাধৱ কন্দলীৰ ‘সপ্তকাণ্ড ৰামায়ণ’ৰ মৌলিকতা আৰু বৈশিষ্ট্য দাঙি ধৰা।

উত্তৰ: মাধৱ কন্দলী প্ৰাক্‌-শংকৰী যুগৰ শ্ৰেষ্ঠ প্ৰতিভা। বৰাহী ৰজা মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত তেওঁ বাল্মীকি ৰামায়ণক অসমীয়া পদলৈ অনুবাদ কৰে। উত্তৰ ভাৰতৰ দেশীয় ভাষাসমূহৰ ভিতৰত অসমীয়া ৰামায়ণেই প্ৰথম অনুবাদ (তুলসীদাসৰ ৰামচৰিতমানসৰো পূৰ্বে)।

• সাৱলীল লোকায়ত ৰূপ: মাধৱ কন্দলীয়ে মূল বাল্মীকি ৰামায়ণৰ আক্ষৰিক অনুবাদ কৰা নাছিল। তেওঁ কৈছিল— “পণ্ডিতৰ সন্তোষৰ নিমিত্তে নহয়, লৌকিক ৰসবস ৰচিলো কাৱ্য।” তেওঁ অযোধ্যাৰ পটভূমিক অসমীয়া সমাজৰ চিনাকি সাজ-পোছাক, খাদ্যাভ্যাস আৰু আচাৰ-ব্যৱহাৰেৰে সজাই তুলিছিল।

• মানৱীয় চৰিত্ৰ চিত্ৰণ: কন্দলীৰ ৰাম-সীতা দেৱতা নহয়, তেওঁলোক সুখ-দুখ, হাঁহি-কান্দোনেৰে ভৰা মানৱীয় চৰিত্ৰ। ৰামৰ বিৰহ-কাতৰতা, কৌশল্যাৰ মাতৃস্নেহ আৰু লক্ষ্মণৰ ক্ৰোধ কন্দলীয়ে অতি প্ৰাণৱন্তভাৱে তুলি ধৰিছে।

• শব্দভাণ্ডাৰ আৰু ছন্দৰ দখল: কন্দলীৰ ভাষা অত্যন্ত চহকী। সংস্কৃত গাম্ভীৰ্য আৰু অসমীয়া লোকভাষাৰ মিলন ঘটাই তেওঁ এক অতুলনীয় শৈলী সৃষ্টি কৰিছিল। পয়াৰ আৰু দুলড়ী ছন্দৰ নিখুঁত প্ৰয়োগৰ বাবেই তেওঁক শংকৰদেৱে ‘অপ্ৰমাদী কবি’ বুলি আখ্যা দিছিল।

প্ৰশ্ন ৫: কবিৰত্ন সৰস্বতীৰ ‘জয়দ্ৰথ বধ’ কাব্যৰ কাব্যিক মূল্য নিৰূপণ কৰা।

উত্তৰ: কবিৰত্ন সৰস্বতী প্ৰাক্‌-শংকৰী যুগৰ এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ আখ্যানমূলক কবি। তেওঁ মহাভাৰতৰ ‘দ্ৰোণ পৰ্ব’ৰ কাহিনীভাগ লৈ ‘জয়দ্ৰথ বধ’ কাব্যখন ৰচনা কৰে।

• মূল কাহিনীভাগ: অভিমন্যুৰ অন্যায় বধৰ প্ৰতিশোধ ল’বলৈ অৰ্জুনে সূৰ্যাস্তৰ পূৰ্বে জয়দ্ৰথক বধ কৰাৰ পণ কৰে। কৌৰৱ সেনাপতি দ্ৰোণাচাৰ্যৰ সুদৃঢ় ব্যূহ ভেদ কৰি শ্ৰীকৃষ্ণৰ সহায়ত অৰ্জুনে জয়দ্ৰথক বধ কৰা ঘটনাই এই কাব্যৰ মূল বিষয়।

• কাব্যিক বৈশিষ্ট্য:

  1. বীৰৰসৰ প্ৰাধান্য: কবিৰত্ন সৰস্বতীয়ে যুদ্ধৰ কোলাহল, অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰৰ ঝংকাৰ আৰু বীৰসকলৰ পৰাক্ৰম অতি জীৱন্তভাৱে ফুটাই তুলিছে।

  2. নাটকীয় গতিশীলতা: কাব্যখনৰ প্ৰতিটো স্তৰতে উত্তেজনা আৰু উৎকণ্ঠা বিৰাজমান। সূৰ্যাস্ত হোৱাৰ মুহূৰ্তৰ বৰ্ণনাই পাঠকক নাটকীয় চমক দিয়ে।

  3. সাৱলীল ভাষা: কবিয়ে সংস্কৃত শব্দৰ লগতে অসমীয়া কথিত ভাষাৰ সংমিশ্ৰণত যুদ্ধৰ পটভূমিক উপযোগী কৰি তুলিছে।

কবিৰত্ন সৰস্বতীৰ এই কাব্যই প্ৰাক্‌-শংকৰী সাহিত্যৰ যুদ্ধ-কাব্য ধাৰাটোক এক অনন্য মাত্ৰা প্ৰদান কৰিছে।

প্ৰশ্ন ৬: ৰুদ্ৰ কন্দলীৰ সাহিত্যিক অৱদান আৰু ‘সাত্যকি প্ৰৱেশ’ কাব্যৰ গুৰুত্ব আলোচনা কৰা।

উত্তৰ: প্ৰাক্‌-শংকৰী যুগৰ এগৰাকী প্ৰখ্যাত কবি হ’ল ৰুদ্ৰ কন্দলী। তেওঁ কমতাপুৰৰ ৰজা তাম্ৰধ্বজৰ পৃষ্ঠপোষকতা লাভ কৰি জৈমিনীয়া মহাভাৰতৰ দ্ৰোণ পৰ্বৰ আধাৰত ‘সাত্যকি প্ৰৱেশ’ কাব্য ৰচনা কৰে।

• বিষয়বস্তু: কৌৰৱ সেনাপতি দ্ৰোণাচাৰ্যৰ চক্ৰবেহুত অৰ্জুনৰ অনুসন্ধানত প্ৰৱেশ কৰা বীৰ সাত্যকিৰ অসাধাৰণ পৰাক্ৰম আৰু কৌৰৱ সৈন্যৰ লগত হোৱা তুমুল যুদ্ধই কাব্যখনৰ প্ৰধান বিষয়বস্তু।

• কাব্যৰ মূল বৈশিষ্ট্যসমূহ:

  1. যুদ্ধৰ নিখুঁত চিত্ৰণ: ৰুদ্ৰ কন্দলী যুদ্ধৰ বৰ্ণনাত অতিশয় পাৰদৰ্শী আছিল। ৰথী, গজাৰোহী আৰু পদাতিক সৈন্যৰ গতি-বিধি তেওঁ অত্যন্ত গতিশীল ভাষাত প্ৰকাশ কৰিছে।

  2. বীৰৰস আৰু ওজোগুণ: কবিৰ শব্দচয়নত ওজোগুণৰ প্ৰাধান্য দেখা যায়। যুদ্ধৰ হুংকাৰ আৰু অস্ত্ৰৰ ঘাত-প্ৰতিঘাত ফুটাই তুলিবলৈ তেওঁ কঠিন ধ্বনিযুক্ত শব্দ ব্যৱহাৰ কৰিছে।

  3. অসমীয়া সমাজ আৰু প্ৰকৃতি: যুদ্ধৰ মাজতো অসমীয়া পটন্তৰ আৰু উপমাৰ ব্যৱহাৰে কাব্যখনক স্বকীয় সৌন্দৰ্য দান কৰিছে।

প্ৰাক্‌-শংকৰী সাহিত্যত যুদ্ধৰ উত্তেজনা আৰু বীৰত্ব প্ৰকাশ কৰাত ‘সাত্যকি প্ৰৱেশ’ এখন উল্লেখযোগ্য সৃষ্টি।

প্ৰশ্ন ৭: প্ৰাক্‌-শংকৰী সাহিত্যত ভক্তিভাৱৰ উন্মেষ আৰু বিকাশৰ স্বৰূপ ব্যাখ্যা কৰা।

উত্তৰ: প্ৰাক্‌-শংকৰী যুগটো সম্পূৰ্ণৰূপে বৈষ্ণৱ যুগ নহ’লেও, এই সময়ছোৱাতে অসমীয়া সাহিত্যত ভক্তিভাৱৰ প্ৰাথমিক ভেটি নিৰ্মিত হৈছিল।

• হেম সৰস্বতীৰ ভক্তিধাৰা: হেম সৰস্বতীৰ ‘প্ৰহ্ৰাদ চৰিত্ৰ’ত বিষ্ণু বা হৰিৰ প্ৰতি একান্ত ভক্তিৰ জয়গান গোৱা হৈছে। হিৰণ্যকশিপুৰ নাস্তিক্যবাদ আৰু অত্যাচাৰৰ বিপৰীতে প্ৰহ্ৰাদৰ একনিষ্ঠ আত্মনিবেদনে বৈষ্ণৱ ভক্তিৰ আদৰ্শ প্ৰতিষ্ঠা কৰে।

• মাধৱ কন্দলীৰ ভক্তিদৃষ্টি: মাধৱ কন্দলীৰ ‘দেৱজিত’ কাব্যত শ্ৰীকৃষ্ণই পৰম ব্ৰহ্ম হিচাপে প্ৰতিষ্ঠিত হৈছে। দেৱতাসকলৰ অহংকাৰ চূৰ্ণ কৰি কৃষ্ণৰ ভক্ত অৰ্জুনৰ শ্ৰেষ্ঠত্ব দেখুওৱা হৈছে। একেদৰে ৰামায়ণতো শ্ৰীৰামচন্দ্ৰক বিষ্ণুৰ অৱতাৰ হিচাপে বন্দনা কৰা হৈছে।

• হৰিবৰ বিপ্ৰৰ আধ্যাত্মিক সুৰ: হৰিবৰ বিপ্ৰৰ ‘বব্ৰুবাহনৰ যুদ্ধ’ আৰু ‘লৱ-কুশৰ যুদ্ধ’ত শ্ৰীকৃষ্ণ আৰু শ্ৰীৰামচন্দ্ৰৰ মহিমা কীৰ্তন কৰা হৈছে।

এইদৰে দেখা যায় যে প্ৰাক্‌-শংকৰী সাহিত্যত ভক্তিৰ বীজ ৰোপণ হৈছিল, যিয়ে পৰৱৰ্তী শংকৰী যুগত এক মহাবৃক্ষৰ ৰূপ ধাৰণ কৰে।

প্ৰশ্ন ৮: প্ৰাক্‌-শংকৰী সাহিত্যত সমকালীন অসমৰ সমাজ আৰু সংস্কৃতিৰ প্ৰতিফলন কেনেদৰে ঘটিছে?

উত্তৰ: প্ৰাক্‌-শংকৰী কবিসকলে সংস্কৃত পুৰাণ আৰু মহাকাব্যৰ পৰা কাহিনী গ্ৰহণ কৰিলেও, তেওঁলোকৰ কাব্যত সমকালীন অসমীয়া সমাজখনৰ হুবহু প্ৰতিচ্ছবি ফুটি উঠিছে:

• খাদ্যাভ্যাস আৰু অতিথিপৰায়ণতা: কাব্যসমূহত অসমীয়া থলুৱা খাদ্য যেনে— খাৰ, টেঙা, পিঠা-পনা, দৈ-দুগ্ধ আদিৰ সুন্দৰ বৰ্ণনা পোৱা যায়। ৰামায়ণত সীতাৰ ৰন্ধন আৰু আতিথ্যত অসমীয়া গৃহিণীৰ ৰূপ প্ৰতিফলিত।

• নাৰীৰ সাজ-পোছাক আৰু আভূষণ: কৌশল্যা, সীতা বা তাৰাৰ সাজ-সজ্জাত অসমৰ পাট-মুগাৰ কাপোৰ, খাৰু, কেৰু, নূপুৰ আদি অলংকাৰৰ প্ৰয়োগ দেখা যায়।

• কৃষি আৰু গ্ৰাম্য জীৱন: হেম সৰস্বতীৰ ‘হৰ-গৌৰী সংবাদ’ত দেৱাদিদেৱ শিৱক এজন অসমীয়া খেতিয়কৰ ৰূপত চিত্ৰিত কৰা হৈছে, যিয়ে পথাৰত ধান ৰোৱে আৰু ঘৰুৱা নাটনিৰ সন্মুখীন হয়।

• লোকবিশ্বাস আৰু ৰীতি-নীতি: সমকালীন সমাজৰ বিবাহ পদ্ধতি, মংগল চোৱা, শ্ৰাদ্ধ-তৰ্পণ আদি আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ জীৱন্ত বৰ্ণনাই প্ৰাক্‌-শংকৰী সাহিত্যক মৌলিক সমাজ-দস্তাবেজ কৰি তুলিছে।

প্ৰশ্ন ৯: মাধৱ কন্দলীৰ ভাষা আৰু ছন্দ-শৈলীৰ বিশেষত্ব আলোচনা কৰা।

উত্তৰ: মাধৱ কন্দলীৰ কাব্যিক ভাষা প্ৰাচীন অসমীয়া সাহিত্যৰ এক অনুপম নিদৰ্শন। তেওঁৰ ভাষা আৰু ছন্দশৈলীৰ মূল বৈশিষ্ট্যসমূহ হ’ল:

• শব্দচয়নৰ বিশালতা: কন্দলীয়ে একেলগে তৎসম (সংস্কৃত), তদ্ভৱ আৰু খাঁটি দেশী শব্দৰ অপূৰ্ব সমন্বয় ঘটাইছিল। প্ৰয়োজন অনুসৰি যুদ্ধৰ বৰ্ণনাত গম্ভীৰ আৰু ঘৰুৱা দৃশ্যত অতি সৰল শব্দ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।

• জতুৱা ঠাঁচ আৰু খণ্ডবাক্য: অসমীয়া কথিত ভাষাৰ পটন্তৰ, যোজনা আৰু জতুৱা প্ৰয়োগেৰে তেওঁ ৰামায়ণৰ পদসমূহক প্ৰাণৱন্ত কৰি তুলিছিল।

• ছন্দৰ সুপ্ৰযুক্ত ব্যৱহাৰ: কন্দলী ছন্দৰ যাদুকৰ আছিল। তেওঁ মূলত চৈধ্য মাত্ৰাৰ ‘পয়াৰ’ আৰু বিশ মাত্ৰাৰ ‘দুলড়ী’ ছন্দ অতি নিখুঁতভাৱে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। বৰ্ণনাৰ ভাব আৰু গতিৰ সৈতে ছন্দৰ তাল তেওঁ সুন্দৰভাৱে ৰক্ষা কৰিছিল।

• অলংকাৰ প্ৰয়োগ: উপমা, ৰূপক, আৰু উৎ্প্ৰেক্ষা অলংকাৰৰ সাৱলীল ব্যৱহাৰে তেওঁৰ কবিতাক অনন্য সৌন্দৰ্য প্ৰদান কৰিছে। তেওঁৰ এই অনন্য শৈলীৰ বাবেই পৰৱৰ্তী কবিসকলে তেওঁক আৰ্হি হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল।

প্ৰশ্ন ১০: প্ৰাক্‌-শংকৰী যুগৰ পঞ্চালী সাহিত্যৰ ধাৰাটিৰ চমু পৰিচয় দিয়া।

উত্তৰ: প্ৰাক্‌-শংকৰী যুগৰ সাহিত্যৰ অন্যতম প্ৰধান ধাৰা হ’ল ‘পাঁচালী সাহিত্য’ বা আখ্যানমূলক গীতি-কাব্যৰ ধাৰা।

• ধাৰণা আৰু উৎপত্তি: ‘পাঁচালী’ শব্দৰ অৰ্থ হ’ল পাঁচালী ৰীতিৰে সুৰ লগাই, বাদ্যযন্ত্ৰৰ সহযোগত নৃত্য আৰু অভিনয়েৰে পৰিৱেশন কৰা কাব্য। এই কাব্যসমূহ মূলত জনসাধাৰণক শুনোৱাৰ বাবে ৰচিত হৈছিল।

• প্ৰধান কবি আৰু ৰচনা: হৰিবৰ বিপ্ৰ, কবিৰত্ন সৰস্বতী আৰু ৰুদ্ৰ কন্দলীৰ ৰচনাসমূহ এই ধাৰাৰ অন্তৰ্ভুক্ত। ‘বব্ৰুবাহনৰ যুদ্ধ’, ‘জয়দ্ৰথ বধ’, ‘সাত্যকি প্ৰৱেশ’ আদি কাব্যসমূহ গায়ন-বায়নৰ দ্বাৰা লোকসমাজত পৰিৱেশন কৰা হৈছিল।

• সাহিত্যিক বৈশিষ্ট্য:

  • এই কাব্যসমূহত পয়াৰ আৰু দুলড়ী ছন্দৰ লগতে ‘ৰাগ’ৰ উল্লেখ আছিল।

  • কাব্যৰ মাজত নাটকীয় সংলাপ আৰু সংঘাতৰ প্ৰাচুৰ্য আছিল।

  • পুৰাণৰ আখ্যানক লোকমনোৰঞ্জনৰ উপযোগী কৰি সহজ-সৰল ৰূপত প্ৰকাশ কৰা হৈছিল।

অসমীয়া নাট আৰু গীতৰ বিকাশত এই পাঁচালী সাহিত্যৰ ধাৰাটোৱে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ঐতিহাসিক ভূমিকা পালন কৰিছিল।

চমু টোকা (১০ টা, প্ৰতিটো প্ৰায় ২০০ শব্দ)

১. প্ৰাক-শংকৰী যুগৰ কবিৰূপে হেম সৰস্বতী

উত্তৰ:  হেম সৰস্বতী প্ৰাক-শংকৰী অসমীয়া সাহিত্যৰ আদি কবিসকলৰ অন্যতম। চতুৰ্দশ শতিকাত কমতাপুৰৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত তেওঁ কাব্য চৰ্চা কৰিছিল। তেওঁৰ পিতাকৰ নাম আছিল ৰুদ্ৰসৰস্বতী। হেম সৰস্বতীয়ে প্ৰধানকৈ দুখন কাব্য ৰচনা কৰে— ‘প্ৰহ্ৰাদ চৰিত্ৰ’ আৰু ‘হৰ-গৌৰী সংবাদ’।

‘প্ৰহ্ৰাদ চৰিত্ৰ’ অসমীয়া সাহিত্যৰ প্ৰথম প্ৰামাণিক আখ্যানমূলক কাব্য। মাত্ৰ প্ৰায় এশটা পদত ৰচিত এই পুথিত বামন পুৰাণৰ আধাৰত ভক্ত প্ৰহ্ৰাদৰ অচলা ভক্তি আৰু হিৰণ্যকশিপু বধৰ কাহিনী বৰ্ণনা কৰা হৈছে। এই পুথিখনে পৰৱৰ্তী শংকৰী যুগৰ নৱবৈষ্ণৱ ভক্তি আন্দোলনৰ প্ৰাথমিক পটভূমি তৈয়াৰ কৰিছিল।

আনহাতে ‘হৰ-গৌৰী সংবাদ’ কালিকা পুৰাণৰ আধাৰত ৰচিত এখন উল্লেখযোগ্য গ্ৰন্থ। ইয়াত শিৱ-পাৰ্বতীৰ সংসাৰ আৰু বিভিন্ন পৌৰাণিক কথা বৰ্ণিত হৈছে। হেম সৰস্বতীৰ ভাষা সৰল, প্ৰাঞ্জল আৰু স্থানীয় শব্দৰে সমৃদ্ধ। তেওঁ পদ আৰু দুলড়ী ছন্দৰ মাজেৰে আখ্যানসমূহ মনোৰমকৈ ফুটাই তুলিছিল। প্ৰাক-শংকৰী সাহিত্যৰ আৰম্ভণিতে পৌৰাণিক কাহিনীক জনমুখী অসমীয়া ৰূপ দিয়াৰ কৃতিত্ব হেম সৰস্বতীৰ প্ৰাপ্য।

২. হৰিবৰ বিপ্ৰ আৰু তেওঁৰ সাহিত্য-কৃতি

উত্তৰ:  কমতাপুৰৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ সমসাময়িক কবি হৰিবৰ বিপ্ৰ প্ৰাক-শংকৰী যুগৰ এগৰাকী অন্যতম শক্তিশালী কবি আছিল। তেওঁৰ তিনিখন মূল কাব্য হ'ল— ‘বব্ৰুবাহনৰ যুদ্ধ’, ‘লৱ-কুশৰ যুদ্ধ’ আৰু ‘তাম্ৰধ্বজৰ যুদ্ধ’। এই কাব্যসমূহৰ বিষয়বস্তু মূলতঃ জৈমিনীয়াশ্বমেধ আৰু ৰামায়ণৰ আধাৰত ৰচিত।

হৰিবৰ বিপ্ৰৰ সাহিত্যৰ প্ৰধান বৈশিষ্ট্য হ'ল নাটকীয়তা আৰু চিত্ৰধৰ্মী বৰ্ণনা। ‘বব্ৰুবাহনৰ যুদ্ধ’ত পিতৃ অৰ্জুন আৰু পুত্ৰ বব্ৰুবাহনৰ সংঘাত, চিত্ৰাঙ্গদাৰ মাতৃস্নেহ আৰু যুদ্ধৰ ভয়াবহ পৰিৱেশ তেওঁ অতি সুন্দৰকৈ অংকন কৰিছে। ‘লৱ-কুশৰ যুদ্ধ’তো সীতাৰ বনবাস আৰু ৰাম-পুত্ৰদ্বয়ৰ বীৰত্ব বৰ্ণিত হৈছে।

কবি বিপ্ৰই পৌৰাণিক কাহিনীক অসমীয়া সমাজৰ সাজ-পোছাক, আচাৰ-ব্যৱহাৰ আৰু খাদ্য-সম্ভাৰৰ সৈতে মিহলাই এক থলুৱা ৰূপ দান কৰিছিল। তেওঁৰ ৰচনাত বীৰ, কৰুণ আৰু বাৎসল্য ৰসৰ অপূৰ্ব সংমিশ্ৰণ দেখা যায়। ভাষাৰ দিশৰ পৰা তেওঁ অসমীয়া জতুৱা প্ৰয়োগ আৰু কথিত ৰূপ অতি সাৱলীলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ ফলত প্ৰাক-শংকৰী সাহিত্যত তেওঁ এক অনন্য স্থান দখল কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।

৩. কবিৰত্ন মাধৱ কন্দলীৰ কাব্য-প্ৰতিভা

উত্তৰ: মাধৱ কন্দলী প্ৰাক-শংকৰী যুগৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ কবি। চতুৰ্দশ শতিকাৰ বৰাহী ৰজা মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত তেওঁ বাল্মীকিৰ সপ্তকাণ্ড ৰামায়ণ অসমীয়ালৈ সাৰানুবাদ কৰে। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ ‘দেৱজিৎ’ নামৰ এখন তত্ত্বমূলক কাব্য ৰচনা কৰে। শংকৰদেৱে তেওঁক ‘অপ্ৰমাদী কবি’ আৰু ‘পূৰ্বকবি’ বুলি ভূয়সী প্ৰশংসা কৰিছে।

মাধৱ কন্দলীৰ প্ৰতিভাৰ প্ৰধান দিশ হ'ল তেওঁ বাল্মীকি ৰামায়ণক অন্ধভাৱে অনুসৰণ নকৰি তাক অসমৰ মাটিত ৰোপণ কৰিছিল। তেওঁ ৰাম-সীতাৰ চৰিত্ৰত দৈৱিক গুণৰ উপৰিও মানৱীয় আৱেগ-অনুভূতি ফুটাই তুলিছিল। অসমৰ প্ৰকৃতি, পশু-পক্ষী, ফল-মূল, স্ত্ৰী-আচৰণ আদিৰ বৰ্ণনাৰে তেওঁৰ ৰামায়ণ এক মৌলিক কাব্যৰ দৰে হৈ উঠিছে।

তেওঁৰ ভাষাৰ শব্দভাণ্ডাৰ অতি চহকী। তৎসম শব্দৰ সমান্তৰালভাৱে গাঁৱলীয়া থলুৱা শব্দৰ ব্যৱহাৰত তেওঁ অদ্বিতীয় আছিল। ছন্দৰ ক্ষেত্ৰত পদ, দুলড়ী, ছবি আদিৰ সাৱলীল গতিয়ে তেওঁৰ ৰচনাক বিশেষভাৱে সংগীতময় কৰি তুলিছিল। প্ৰাক-শংকৰী সাহিত্যক উচ্চ মানদণ্ড প্ৰদান কৰাত মাধৱ কন্দলীৰ অৱদান সৰ্বাধিক।

৪. মাধৱ কন্দলীৰ ৰামায়ণৰ স্থান আৰু বৈশিষ্ট্য

উত্তৰ: মাধৱ কন্দলীৰ সপ্তকাণ্ড ৰামায়ণ উত্তৰ ভাৰতৰ আঞ্চলিক ভাষাসমূহৰ ভিতৰত ৰচিত প্ৰথম ৰামায়ণসমূহৰ অন্যতম (তুলসীদাসৰ ৰামচৰিতমানসৰো পূৰ্বে ৰচিত)। বাল্মীকিৰ সাতোটা কাণ্ডৰ ভিতৰত আদিকাণ্ড আৰু উত্তৰাকাণ্ড কালক্ৰমত লোপ পোৱাত পাছলৈ মাধৱদেৱ আৰু শংকৰদেৱে সেই দুটা কাণ্ড ৰচনা কৰি সম্পূৰ্ণ কৰে।

মাধৱ কন্দলীয়ে স্পষ্টভাৱে ঘোষণা কৰিছিল যে তেওঁ পণ্ডিতৰ সন্তুষ্টিৰ বাবে নহয়, বৰঞ্চ ‘লৌকিক কাব্যৰস’ সৃষ্টি কৰি সৰ্বসাধাৰণক আনন্দ দিবলৈহে এই পুথি ৰচনা কৰিছে। সেয়েহে তেওঁ মূলৰ প্ৰয়োজনীয় অংশ সংক্ষেপ আৰু ৰসাল অংশসমূহ বহলাই প্ৰকাশ কৰিছে। তেওঁৰ ৰামায়ণত ৰাম ভগৱান হ'লেও এগৰাকী আদৰ্শ মানৱৰূপে প্ৰতিভাত হৈছে।

কন্দলীৰ ৰামায়ণত অসমীয়া সমাজ-জীৱনৰ নিখুঁত ছবি অংকিত হৈছে। সীতাৰ বিলাপ, কৌশল্যাৰ বাৎসল্য আৰু হনুমানৰ লংকাদহনৰ বৰ্ণনাই অসমীয়া পাঠকৰ মন সহজে স্পৰ্শ কৰে। ভাষাৰ ওজস্বী গুণ আৰু প্ৰকাশভংগীৰ সৰলতাই এই পুথিক অসমীয়া সাহিত্যৰ এক অমৰ সৃষ্টি কৰি ৰাখিছে।

৫. কবিৰত্ন সৰস্বতী আৰু তেওঁৰ ‘জয়দ্ৰথ বধ’

উত্তৰ: কবিৰত্ন সৰস্বতী প্ৰাক-শংকৰী যুগৰ এগৰাকী অন্যতম বিশিষ্ট কবি আছিল। তেওঁ কমতাপুৰৰ ৰজা ইন্দ্ৰনাৰায়ণৰ ৰাজকবি আছিল। মহাভাৰতৰ দ্ৰোণ পৰ্বৰ আখ্যানৰ আধাৰত তেওঁ ‘জয়দ্ৰথ বধ’ কাব্য ৰচনা কৰে।

এই কাব্যৰ মূল বিষয়বস্তু হ'ল কুৰুক্ষেত্ৰ যুদ্ধত চক্ৰবেহুত অভিমন্যুৰ অন্যায় বধৰ পাছত অৰ্জুনে পুত্ৰশোকত জয়দ্ৰথক সূৰ্যাস্তৰ পূৰ্বে বধ কৰাৰ প্ৰতিজ্ঞা আৰু সেই প্ৰতিজ্ঞা পূৰণৰ নাটকীয় বিৱৰণ। যুদ্ধৰ ভয়াবহ পৰিৱেশ, কৌৰৱ আৰু পাণ্ডৱ সৈন্যৰ সংঘৰ্ষ আৰু শ্ৰীকৃষ্ণৰ কৌশল কাব্যখনত অত্যন্ত জীৱন্তভাৱে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।

কবিৰত্ন সৰস্বতীৰ ভাষা বলিষ্ঠ আৰু ওজোগুণসম্পন্ন। যুদ্ধৰ বৰ্ণনাত তেওঁ প্ৰয়োগ কৰা শব্দবোৰে পাঠকৰ চকুত দৃশ্যসমূহ স্পষ্ট কৰি তোলে। কৰুণ আৰু বীৰ ৰসৰ সুন্দৰ পৰিস্ফুটনেৰে তেওঁ চৰিত্ৰসমূহক প্ৰাণৱন্ত কৰি তুলিছে। সংস্কৃত মহাভাৰতৰ জটিল কাহিনীক সহজ অসমীয়া পদ্যত সজাই তুলি তেওঁ প্ৰাক-শংকৰী সাহিত্যৰ ভঁৰাল চহকী কৰি থৈ গৈছে।

৬. ৰুদ্ৰ কন্দলীৰ সাহিত্য-প্ৰতিভা আৰু ‘সাত্যকি প্ৰৱেশ’

উত্তৰ: প্ৰাক-শংকৰী যুগৰ পঞ্চ-পাণ্ডৱ সদৃশ কবিসকলৰ মাজত ৰুদ্ৰ কন্দলী অন্যতম। মহাভাৰতৰ দ্ৰোণ পৰ্বৰ অন্তৰ্গত আখ্যানৰ আলম লৈ তেওঁ ‘সাত্যকি প্ৰৱেশ’ কাব্য ৰচনা কৰে। তেওঁৰ পৃষ্ঠপোষক ৰজাৰ বিষয়ে স্পষ্ট উল্লেখ নাথাকিলেও তেওঁ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ কোনো এজন স্থানীয় নৃপতিৰ আশ্ৰয়ত আছিল বুলি ঠাৱৰ কৰা হয়।

‘সাত্যকি প্ৰৱেশ’ কাব্যত কুৰুক্ষেত্ৰ যুদ্ধৰ চতুৰ্দশ দিনৰ ঘটনা বৰ্ণিত হৈছে। অৰ্জুন যেতিয়া জয়দ্ৰথ বধৰ বাবে কৌৰৱৰ সৈন্য ব্যূহৰ ভিতৰত সোমাইছিল, তেতিয়া যুধিষ্ঠিৰৰ আজ্ঞাত সাত্যকি অৰ্জুনৰ সহায়ৰ বাবে কৌৰৱৰ দুৰ্গম সৈন্যবল ভেদি কেনেকৈ প্ৰৱেশ কৰিছিল আৰু ভূৰিভ্ৰবাৰ লগত কেনে প্ৰচণ্ড যুদ্ধ হৈছিল, তাৰ পুংখানুপুংখ বিৱৰণ ইয়াত পোৱা যায়।

ৰুদ্ৰ কন্দলীৰ ৰচনাত যুদ্ধ-বৰ্ণনাৰ গতিশীলতা আৰু উত্তেজনা প্ৰকাশ পাইছে। তেওঁ ‘ছবি’ আৰু ‘দুলড়ী’ ছন্দৰ ব্যৱহাৰেৰে যুদ্ধক্ষেত্ৰৰ হাহাকাৰ আৰু অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰৰ শব্দ অতি প্ৰাঞ্জলভাৱে ফুটাই তুলিছে। কম পৰিসৰৰ ভিতৰতে পৌৰাণিক বীৰত্বৰ গাঁথাক অসমীয়াৰ মাজলৈ লৈ অনাত ৰুদ্ৰ কন্দলীৰ অৱদান অনস্বীকাৰ্য।

১ নম্বৰীয়া প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ (১৫ টা) :

১. শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ প্ৰথম ৰচিত কাব্যখন কি? 

উত্তৰ: 'হৰিশ্চন্দ্ৰ উপাখ্যান'।

২. শংকৰদেৱৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ আৰু সৰ্বজনপ্ৰিয় গ্ৰন্থখনৰ নাম কি? 

উত্তৰ: 'কীৰ্তন ঘোষা'।

৩. মাধৱদেৱৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ সাহিত্যিক কৃতি কি? 

উত্তৰ: 'নামঘোষা' (যাৰ আন এটা নাম 'হেজাৰী ঘোষা')।

৪. মাধৱদেৱৰ দ্বাৰা ৰচিত প্ৰথম নাটখনৰ নাম কি? 

উত্তৰ: 'অৰ্জুন ভঞ্জন' (বা 'দধিমথন')।

৫. অনন্ত কন্দলীৰ প্ৰকৃত নাম কি আছিল? 

উত্তৰ: হৰিচৰণ।

৬. ৰাম সৰস্বতী কোনজন কোচ ৰজাৰ ৰাজসভাৰ কবি আছিল? 

উত্তৰ: মহাৰাজ নৰনাৰায়ণৰ।

৭. মহাভাৰতৰ 'বধকাব্য'সমূহৰ মূল স্ৰষ্টা কোন? 

উত্তৰ: ৰাম সৰস্বতী।

৮. শংকৰদেৱৰ প্ৰথম নাটখনৰ নাম কি আছিল? 

উত্তৰ: 'চিহ্নযাত্ৰা'।

৯. মনকৰে ৰচনা কৰা পদ্মাপুৰাণখন কি নামেৰে জনাজাত? 

উত্তৰ: 'মনকৰী মনসা কাব্য' বা 'পদ্মা পুৰাণ'।

১০. 'গীতি ৰামায়ণ' কোনে ৰচনা কৰিছিল? 

উত্তৰ: দুৰ্গাবৰ কায়স্থই।

১১. পীতাম্বৰ দ্বিজে ৰচনা কৰা প্ৰসিদ্ধ প্ৰেমমূলক কাব্যখন কি? 

উত্তৰ: 'ঊষা পৰিণয়'।

১২. সুকবি নাৰায়ণদেৱৰ পদ্মাপুৰাণখনক অসমত সাধাৰণতে কি নামেৰে জনা যায়? 

উত্তৰ: 'সুকনানী পদ্মাপুৰাণ' (বা সুকনানী গীত)।

১৩. অসমীয়া সাহিত্যৰ বুৰঞ্জীত মনকৰ, দুৰ্গাবৰ, পীতাম্বৰ আৰু সুকবি নাৰায়ণদেৱক একেলগে কি কবি বুলি কোৱা হয়? 

উত্তৰ: পাঁচালী কবি (বা অবৈষ্ণৱ ধাৰাৰ কবি)।

১৪. অনন্ত কন্দলীয়ে ৰচনা কৰা এটি প্ৰসিদ্ধ আখ্যানমূলক কাব্য কি? 

উত্তৰ: 'কুমাৰ হৰণ কাৱ্য'।

১৫. 'চোৰধৰা' আৰু 'পিম্পৰা গুচোৱা' নাট দুখন কোনে ৰচনা কৰিছিল? 

উত্তৰ: শ্ৰীশ্ৰী মাধৱদেৱে।

২ নম্বৰীয়া প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ (১৫ টা) :

১. শংকৰী যুগৰ বৈষ্ণৱ সাহিত্যৰ দুটা প্ৰধান বৈশিষ্ট্য উল্লেখ কৰা। 

উত্তৰ: শংকৰী যুগৰ বৈষ্ণৱ সাহিত্যৰ প্ৰধান বৈশিষ্ট্য দুটা হ'ল— প্ৰথমতে, এই সাহিত্য মূলতঃ ভাগৱতকেন্দ্ৰিক আৰু একশৰণ নামধৰ্ম প্ৰচাৰৰ উদ্দেশ্যে সৰল ব্ৰজাৱলী বা দেশীয় অসমীয়া ভাষাত ৰচিত। দ্বিতীয়তে, ই ভক্তিৰস প্ৰধান আৰু ইয়াত শ্ৰীকৃষ্ণ বা বিষ্ণুকেই পৰম ব্ৰহ্ম হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছে।

২. শংকৰদেৱৰ 'কীৰ্তন ঘোষা'ৰ তাৎপৰ্য কি? 

উত্তৰ: 'কীৰ্তন ঘোষা' অসমীয়া বৈষ্ণৱ সাহিত্যৰ অপূৰ্ব সমন্বয়। ইয়াত ভগৱানৰ নাম-কীৰ্তনৰ মাহাত্ম্য প্ৰকাশ পাইছে। মুঠ ২৭ টা খণ্ড আৰু বিভিন্ন উপাখ্যানেৰে সমৃদ্ধ এই পুথিখন অসমীয়া সমাজ-জীৱনৰ নৈতিক আৰু আধ্যাত্মিক পথপ্ৰদৰ্শক হিচাপে চিৰকাল সমাদৃত হৈ আহিছে।

৩. মাধৱদেৱৰ 'নামঘোষা'ক 'হেজাৰী ঘোষা' বুলি কিয় কোৱা হয়? 

উত্তৰ: মাধৱদেৱৰ 'নামঘোষা' গ্ৰন্থখনত এহেজাৰটা (প্ৰকৃততে ১০০১ টা) ঘোষা সন্নিৱিষ্ট হৈ থকাৰ বাবে ইয়াক 'হেজাৰী ঘোষা' বোলা হয়। ভক্তিৰ গভীৰ তত্ত্ব, আত্মসমৰ্পণৰ ব্যাকুলতা আৰু বৈষ্ণৱ দৰ্শনৰ মনোৰম মিলন এইখন কাব্যিক গ্ৰন্থত ঘটিছে।

৪. মাধৱদেৱৰ 'ঝুমুৰা' কি? দুখন ঝুমুৰাৰ নাম লিখা। 

উত্তৰ: ঝুমুৰা হ'ল শংকৰদেৱৰ অংকীয়া নাটৰ আৰ্হিত মাধৱদেৱে ৰচনা কৰা একপ্ৰকাৰৰ চুটি আৰু লঘু নাট্যৰূপ, য'ত সাধাৰণতে নান্দীশ্লোক বা প্ৰস্তাৱনা নাথাকে। মাধৱদেৱৰ দুখন প্ৰসিদ্ধ ঝুমুৰা হ'ল— 'চোৰধৰা' আৰু 'পিম্পৰা গুচোৱা'।

৫. অনন্ত কন্দলীয়ে শংকৰদেৱৰ প্ৰতি কি শ্ৰদ্ধা প্ৰকাশ কৰি ভাগৱত অনুবাদ কৰিছিল? 

উত্তৰ: অনন্ত কন্দলীয়ে শংকৰদেৱৰ ব্যক্তিত্ব আৰু আধ্যাত্মিক প্ৰতিভাত মুগ্ধ হৈ বৈষ্ণৱ ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁ শংকৰদেৱৰ নিৰ্দেশ আৰু আশীৰ্বাদ শিৰোধাৰ্য কৰি ভাগৱতৰ মধ্য আৰু অন্ত্য দশম স্কন্ধ অনুবাদ কৰি বৈষ্ণৱ সাহিত্য চহকী কৰিছিল।

৬. কবি ৰাম সৰস্বতীৰ 'বধকাব্য'সমূহৰ মূল লক্ষ্য কি আছিল? 

উত্তৰ: মহাভাৰতৰ মূল কাহিনীৰ লগতে ৰাম সৰস্বতীয়ে নিজৰ কল্পনাৰে বহুতো কাল্পনিক দৈত্য-দানৱ আৰু যুদ্ধৰ আখ্যান সৃষ্টি কৰি বধকাব্যসমূহ ৰচিছিল। ইয়াৰ মূল উদ্দেশ্য আছিল সাধাৰণ ৰাইজক অদ্ভুত ৰস আৰু বীৰৰসৰ মাজেৰে আকৰ্ষণ কৰি ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণৰ মহিমা প্ৰচাৰ কৰা।

৭. মহাৰাজ নৰনাৰায়ণৰ ৰাজসভাত ৰাম সৰস্বতীয়ে কেনে দায়িত্ব পাইছিল? 

উত্তৰ: মহাৰাজ নৰনাৰায়ণে ৰাম সৰস্বতীক কেইবাগাড়ীও সংস্কৃত মহাভাৰতৰ মূল পুথি প্ৰদান কৰি অসমীয়া পদলৈ অনুবাদ কৰাৰ মহান দায়িত্ব অৰ্পণ কৰিছিল। কবিৰ কাব্য প্ৰতিভাত সন্তুষ্ট হৈ ৰজাই তেওঁক 'ৰাম সৰস্বতী' উপাধিৰে সন্মানিত কৰিছিল।

৮. পাঁচালী সাহিত্য বা পাঁচালী ধাৰা বুলিলে কি বুজা? 

উত্তৰ: মধ্যযুগৰ অসমত বৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ সমান্তৰালভাৱে লোকগীত, বাদ্য আৰু নৃত্যৰ সংমিশ্ৰণত যিবোৰ আখ্যানমূলক গীত আৰু কাব্য ৰচিত হৈছিল, সেইবোৰক পাঁচালী সাহিত্য বোলা হয়। ইয়াত দেৱ-দেৱীৰ মহিমা আৰু লৌকিক প্ৰেমৰ বৰ্ণনা প্ৰধান।

৯. মনকৰৰ সাহিত্যিক পৰিচয় সংক্ষেপে দিয়া। 

উত্তৰ: মনকৰ আছিল শংকৰী যুগৰ এগৰাকী অন্যতম অবৈষ্ণৱ পাঁচালী কবি। তেওঁ কমতাপুৰৰ ৰজা জল্পেশ্বৰৰ দিনত 'পদ্মাপুৰাণ' বা মনসা কাব্য ৰচনা কৰে। মনকৰৰ ৰচনাত শিৱ-পাৰ্বতীৰ বিবাহ আৰু মনসাদেৱীৰ উৎপত্তিৰ লৌকিক তথা গ্ৰাম্য চিত্ৰ সজীৱভাৱে প্ৰকাশ পাইছে।

১০. দুৰ্গাবৰ কায়স্থৰ 'গীতি ৰামায়ণ'ৰ বিশেষত্ব কি? 

উত্তৰ: দুৰ্গাবৰে মাধৱ কন্দলীৰ ৰামায়ণৰ কাহিনীৰ আধাৰত গীতৰ আকাৰত 'গীতি ৰামায়ণ' ৰচনা কৰে। ইয়াত ৰাগ-তাল সংযোজিত হৈছে। বিশেষকৈ সীতাৰ বনবাস আৰু বিলাপৰ অংশত কৰুণ ৰসৰ অতি মৰ্মস্পৰ্শী প্ৰকাশ ঘটিছে।

১১. পীতাম্বৰ দ্বিজে কি কি প্ৰধান কাব্য ৰচনা কৰিছিল? 

উত্তৰ: পীতাম্বৰ দ্বিজে প্ৰধানকৈ 'ঊষা পৰিণয়', 'নল-দময়ন্তী চৰিত', আৰু ভাগৱতৰ 'দশম স্কন্ধ' কাব্য ৰচনা কৰিছিল। তেওঁৰ সাহিত্যত মানৱীয় প্ৰেম, শৃঙ্গাৰ ৰস আৰু নাৰী সৌন্দৰ্যৰ অপূৰ্ব কাব্যিক বৰ্ণনা দেখা যায়।

১২. সুকবি নাৰায়ণদেৱ কোন আৰু তেওঁৰ কৃতি কি? 

উত্তৰ: সুকবি নাৰায়ণদেৱ হ'ল প্ৰসিদ্ধ 'সুকনানী পদ্মাপুৰাণ'ৰ স্ৰষ্টা। তেওঁ বেউলা-লক্ষ্মীন্দৰ আৰু চান্দো সদাগৰৰ পৌৰাণিক কাহিনীটোক অসমীয়া সমাজৰ পটভূমিত লোকগীতৰ সুৰ আৰু গীত-পদৰ মাধ্যমেৰে অত্যন্ত মৰ্মস্পৰ্শীভাৱে উপস্থাপন কৰিছিল।

১৩. শংকৰদেৱ আৰু অনন্ত কন্দলীৰ 'কুমাৰ হৰণ' কাব্যৰ মূল পাৰ্থক্য কি? 

উত্তৰ: শংকৰদেৱৰ 'কুমাৰ হৰণ' তুলনামূলকভাৱে সংক্ষিপ্ত আৰু ভক্তিভাৱ প্ৰধান। আনহাতে, অনন্ত কন্দলীৰ 'কুমাৰ হৰণ' কাব্যখন শৃঙ্গাৰ ৰস, যুদ্ধৰ বৰ্ণনা আৰু আখ্যানৰ নাটকীয় বিস্তাৰেৰে অধিক কাব্যিক আৰু মনোৰম।

১৪. শংকৰী যুগৰ অবৈষ্ণৱ সাহিত্যত কি কি ৰসৰ প্ৰাধান্য দেখা যায়? 

উত্তৰ: শংকৰী যুগৰ অবৈষ্ণৱ বা পাঁচালী সাহিত্যত মূলতঃ শৃঙ্গাৰ ৰস, কৰুণ ৰস আৰু অদ্ভুত ৰসৰ প্ৰাধান্য দেখা যায়। বৈষ্ণৱ সাহিত্যৰ দৰে কেৱল শান্ত আৰু ভক্তিৰসৰ মাজত আবদ্ধ নাথাকি ইয়াত লৌকিক জীৱনৰ হৰ্ষ-বিষাদ স্পষ্ট হৈ উঠিছে।

১৫. মাধৱদেৱৰ নাটসমূহৰ মূল উপজীৱ্য বিষয় কি? 

উত্তৰ: মাধৱদেৱৰ নাট বা ঝুমুৰাসমূহৰ মূল বিষয় হ'ল শ্ৰীকৃষ্ণৰ বাল্যকালৰ বিভিন্ন লীলা, যেনে— মাখন চুৰি, মাতৃ যশোদাৰ বাৎসল্য প্ৰেম, গোপবালকসকলৰ সৈতে ধেমালি আদি। ইয়াত বাৎসল্য ৰসৰ অপূৰ্ব স্ফুৰণ ঘটিছে।

৫ নম্বৰীয়া প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ (১০ টা) :

১. শংকৰী যুগৰ সাহিত্যত শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ বহুমুখী অৱদান আলোচনা কৰা। 

উত্তৰ: অসমীয়া ভাষা, সাহিত্য আৰু সংস্কৃতিৰ যুগস্ৰষ্টা পুৰুষ হ'ল শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ। তেওঁৰ বহুমুখী প্ৰতিভাই শংকৰী যুগক অসমীয়া সাহিত্যৰ ‘স্বৰ্ণযুগ’লৈ উন্নীত কৰিছিল। শংকৰদেৱে বৈষ্ণৱ ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ মাধ্যম হিচাপে সাহিত্যক ব্যৱহাৰ কৰিছিল যদিও ইয়াৰ নান্দনিক দিশটো সদায় অতুলনীয় আছিল।

শংকৰদেৱৰ সাহিত্যিক অৱদানক মূলতঃ কেইবাটাও ভাগত ভগাব পাৰি:

• কাব্য সাহিত্য: তেওঁৰ প্ৰথম ৰচিত কাব্য ‘হৰিশ্চন্দ্ৰ উপাখ্যান’ৰ উপৰিও ‘ৰুক্মিণী হৰণ কাৱ্য’, ‘বলিছলন’, ‘অমৃত মথন’ আদি উল্লেখযোগ্য।

• ভক্তি আৰু তত্ত্বমূলক গ্ৰন্থ: ‘কীৰ্তন ঘোষা’ শংকৰদেৱৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ উপহাৰ। ইয়াৰ উপৰিও ‘ভক্তি প্ৰদীপ’, ‘ভক্তি ৰত্নাকৰ’ (সংস্কৃত) আৰু ‘নিমি-নৱসিদ্ধ সংবাদ’ত বৈষ্ণৱ দৰ্শন সহজভাৱে ব্যাখ্যা কৰা হৈছে।

• নাট্য সাহিত্য (অংকীয়া নাট): শংকৰদেৱে ব্ৰজাৱলী ভাষাত প্ৰথমবাৰৰ বাবে অসমীয়া নাট্যধাৰাৰ সৃষ্টি কৰে। ‘চিহ্নযাত্ৰা’ৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ‘পত্নীপ্ৰসাদ’, ‘কালিয়দমন’, ‘কেলিগোপাল’, ‘ৰুক্মিণীহৰণ’, ‘পাৰিজাত হৰণ’ আৰু ‘ৰামবিজয়’ নাট ৰচনা কৰে।

• গীত আৰু অনুবাদ: তেওঁ ৰাগ-তাল সম্বলিত আধ্যাত্মিক ‘বৰগীত’ আৰু ‘ভটিমা’ ৰচনা কৰে। লগতে ভাগৱতৰ প্ৰথম, দ্বিতীয়, অষ্টম, দশম, একাদশ আৰু দ্বাদশ স্কন্ধৰ সাৱলীল অনুবাদ কৰে। মুঠৰ ওপৰত, শংকৰদেৱৰ এই বহুমুখী সাহিত্যিক সৃষ্টিয়ে অসমীয়া জাতি আৰু ভাষাক এক সুদৃঢ় ভেটি প্ৰদান কৰিলে।

২. শ্ৰীশ্ৰী মাধৱদেৱৰ সাহিত্য প্ৰতিভাৰ বৈশিষ্ট্য আৰু তেওঁৰ প্ৰধান ৰচনাসমূহৰ চমু পৰিচয় দিয়া। 

উত্তৰ: মহাপুৰুষ শংকৰদেৱৰ প্ৰধান শিষ্য আৰু উত্তৰসূৰী মাধৱদেৱ আছিল প্ৰগাঢ় পাণ্ডিত্য আৰু গভীৰ ভক্তিভাবাপন্ন এগৰাকী শ্ৰেষ্ঠ সাহিত্যিক। গুৰু শংকৰদেৱৰ আদৰ্শক নিষ্ঠাৰে আগবঢ়াই নিয়াৰ লগতে মাধৱদেৱে অসমীয়া সাহিত্যলৈ স্বকীয় মৌলিক অৱদান আগবঢ়াই থৈ গৈছে।

মাধৱদেৱৰ সাহিত্যৰ মূল বৈশিষ্ট্যসমূহ তলত উল্লেখ কৰা হ'ল:

• আত্মনিবেদন আৰু ভক্তিৰ গভীৰতা: তেওঁৰ সাহিত্যত ভক্তৰ বিনম্ৰ ভাব আৰু ঈশ্বৰৰ ওচৰত সম্পূৰ্ণ আত্মসমৰ্পণৰ আকুলতা পৰিস্ফুট।

• বাৎসল্য আৰু মাধুৰ্য ৰস: ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণৰ শিশুৰূপৰ প্ৰতি থকা অপৰিসীম স্নেহই মাধৱদেৱৰ সাহিত্যক অনন্য মাত্ৰা দিছে।

তেওঁৰ প্ৰধান ৰচনাসমূহ:

• নামঘোষা: মাধৱদেৱৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ সাহিত্যিক আৰু দাৰ্শনিক কৃতি। এহেজাৰটা পদ সম্বলিত এই গ্ৰন্থত ভক্তিৰ গভীৰ তত্ত্ব মধুৰ কাব্যিক ভাষাত প্ৰকাশ পাইছে।

• ভক্তি ৰত্নাৱলী: বিষ্ণুপুৰী সন্ন্যাসীৰ মূল সংস্কৃত গ্ৰন্থৰ মনোৰম পদানুবাদ।

• ঝুমুৰা বা নাট: ‘অৰ্জুন ভঞ্জন’, ‘চোৰধৰা’, ‘পিম্পৰা গুচোৱা’, ‘ভূমি লেটোৱা’, ‘ভোজন বেহাৰ’ আদি নাটসমূহত শিশু কৃষ্ণৰ মানৱীয় আৰু চঞ্চল ৰূপটো বাৎসল্য ৰসেৰে উজ্জ্বল হৈ উঠিছে।

• বৰগীত আৰু অন্যান্য: মাধৱদেৱৰ বৰগীতসমূহত ভক্ত হৃদয়ৰ আকুল আৰ্তি আৰু বৈৰাগ্য ভাব প্ৰকাশ পাইছে। লগতে তেওঁ ‘ৰাজসূয় কাব্য’ আৰু ‘আদি কাণ্ড ৰামায়ণ’ অনুবাদ কৰিছিল।

৩. বৈষ্ণৱ কবি অনন্ত কন্দলীৰ কাব্যিক বৈশিষ্ট্য আৰু সাহিত্যৰাজিৰ এটি সমীক্ষা আগবঢ়োৱা। 

উত্তৰ: শংকৰী যুগৰ বৈষ্ণৱ কবিসকলৰ ভিতৰত অনন্ত কন্দলী অন্যতম প্ৰতিভাশালী কবি। তেওঁৰ আচল নাম আছিল হৰিচৰণ। তৰ্কশাস্ত্ৰত অগাধ পাণ্ডিত্য থকা বাবে তেওঁ ‘তৰ্ক-পঞ্চানন’ আৰু কাব্য ৰচনাত সুনিপুণ হোৱা বাবে ‘অনন্ত কন্দলী’ উপাধি লাভ কৰে। পিছলৈ শংকৰদেৱৰ ব্যক্তিত্বত আকৃষ্ট হৈ তেওঁ বৈষ্ণৱ ধৰ্মত দীক্ষিত হয়।

অনন্ত কন্দলীৰ কাব্যিক বৈশিষ্ট্যসমূহ:

• শৃঙ্গাৰ আৰু ৰোমান্টিকতাৰ প্ৰভাৱ: বৈষ্ণৱ কবি হোৱা সত্ত্বেও তেওঁৰ সাহিত্যত শৃঙ্গাৰ ৰস আৰু ৰূপ-সৌন্দৰ্যৰ মুক্ত বৰ্ণনা দেখিবলৈ পোৱা যায়।

• নাটকীয়তা আৰু বৰ্ণনা বৈভৱ: তেওঁৰ আখ্যানসমূহ অত্যন্ত গতিশীল আৰু যুদ্ধৰ বৰ্ণনাবোৰ চমকপ্ৰদ।

প্ৰধান ৰচনাসমূহ:

• কুমাৰ হৰণ কাৱ্য: অনন্ত কন্দলীৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ আখ্যানমূলক কাব্য। ঊষা আৰু অনিৰুদ্ধৰ প্ৰেম কাহিনীক ইয়াত অতি মনোৰম আৰু নাটকীয়ভাৱে ফুটাই তোলা হৈছে।

• ভাগৱতৰ অনুবাদ: শংকৰদেৱৰ আশীৰ্বাদ লৈ তেওঁ ভাগৱতৰ মধ্য আৰু অন্ত্য ‘দশম স্কন্ধ’ অনুবাদ কৰে।

• অন্যান্য পুথি: ‘মহীৰাৱণ বধ’, ‘হৰি-হৰ যুদ্ধ’, ‘বৃত্তাসুৰ বধ’ আৰু ‘সহস্ৰ নাম বৃত্তান্ত’ তেওঁৰ অন্যান্য উল্লেখযোগ্য গ্ৰন্থ। অনন্ত কন্দলীৰ জনপ্ৰিয় ভাষাশৈলী আৰু আখ্যান উপস্থাপনৰ দক্ষতাই শংকৰী সাহিত্যক অধিক মনোগ্ৰাহী কৰি তুলিছিল।

৪. অসমীয়া মহাভাৰতৰ ৰচক কবি ৰাম সৰস্বতীৰ সাহিত্যিক স্থান নিৰূপণ কৰা। 

উত্তৰ: শংকৰী যুগৰ কাব্য সাহিত্যলৈ এক সুবিশাল আৰু অবিস্মৰণীয় অৱদান আগবঢ়োৱা কবিগৰাকীয়েই হ'ল ৰাম সৰস্বতী। কোচ ৰজা নৰনাৰায়ণ আৰু চিলাৰায়ৰ পৃষ্ঠপোষকতা লাভ কৰি তেওঁ সংস্কৃত মহাভাৰতৰ এক বৃহৎ অংশ অসমীয়ালৈ পদানুবাদ কৰিছিল। তেওঁৰ পাণ্ডিত্যৰ বাবেই ৰজাই তেওঁক ‘ৰাম সৰস্বতী’ উপাধিৰে বিভূষিত কৰে।

ৰাম সৰস্বতীৰ সাহিত্যৰ মূল বৈশিষ্ট্যসমূহ:

• মহাভাৰতৰ সাৱলীল পদানুবাদ: তেওঁ মূল মহাভাৰতৰ আদি পৰ্ব, সভা পৰ্ব, বন পৰ্ব, বিৰাট পৰ্ব, উদ্যোগ পৰ্ব আদি অতি সৰল অসমীয়াত ৰচনা কৰে।

• বধকাব্যৰ সৃষ্টি: ৰাম সৰস্বতীৰ সৰ্ববৃহৎ মৌলিক সৃষ্টি হ'ল মহাভাৰতৰ বনপৰ্বৰ অন্তৰ্গত ‘বধকাব্য’সমূহ। যেনে— ‘বঘাসুৰ বধ’, ‘খটাসুৰ বধ’, ‘অশ্বকৰ্ণ বধ’, ‘জংঘাসুৰ বধ’ আদি।

• জনসমাজৰ ৰুচিৰ প্ৰতি লক্ষ্য: কবিগৰাকীয়ে সাধাৰণ শ্ৰোতাৰ মন আকৰ্ষণ কৰিবলৈ পৌৰাণিক কাহিনীৰ লগত বীৰৰস, অদ্ভুত ৰস আৰু স্থানীয় লোকবিশ্বাসৰ মনোৰম সংমিশ্ৰণ ঘটাইছিল।

• ভক্তিভাবৰ প্ৰসাৰ: যুদ্ধ আৰু অলৌকিক কাহিনীৰ মাজেৰেও তেওঁ মূলতঃ শ্ৰীকৃষ্ণৰ অপৰিসীম মহিমা আৰু ভক্তিবাদক প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ৰাম সৰস্বতীৰ এনে অসাধাৰণ সৃজনী প্ৰতিভাই তেওঁক অসমীয়া জাতীয় সাহিত্যৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ আসনত বহুৱাইছে।

৫. পাঁচালী কবি মনকৰৰ কাব্য প্ৰতিভা আৰু তেওঁৰ 'পদ্মাপুৰাণ'ৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা। 

উত্তৰ: শংকৰী যুগৰ সমসাময়িক অবৈষ্ণৱ পাঁচালী সাহিত্যধাৰাৰ আদি কবিসকলৰ ভিতৰত মনকৰ অন্যতম। তেওঁ কমতাপুৰৰ ৰজা জল্পেশ্বৰৰ ৰাজত্বকালত মনসাদেৱীৰ মহিমা প্ৰকাশক ‘পদ্মাপুৰাণ’ বা মনসা কাব্য ৰচনা কৰে।

মনকৰৰ কাব্যৰ প্ৰধান বৈশিষ্ট্যসমূহ:

• কাহিনীৰ গাঁথনি: মনকৰে মনসা কাব্যৰ কাহিনী সৃষ্টিৰ আৰম্ভণিৰ পৰা শিৱ-পাৰ্বতীৰ বিবাহ আৰু কাতি-পদ্মাৰ জন্ম পৰ্যন্ত বৰ্ণনা কৰিছে। বেউলা-লক্ষ্মীন্দৰৰ অংশটো তেওঁৰ ৰচনাত বহলাই পোৱা নাযায়।

• লৌকিক সমাজৰ প্ৰতিফলন: দেৱ-দেৱীৰ চৰিত্ৰসমূহক কবিয়ে স্বৰ্গৰ দেৱতা হিচাপে নহয়, অসমৰ গ্ৰাম্য সমাজৰ খেতিয়ক আৰু সাধাৰণ মানুহৰ ৰূপত চিত্ৰিত কৰিছে। শিৱৰ খেতি কৰা আৰু ভাঙৰ প্ৰতি আসক্তিৰ বৰ্ণনাই অসমীয়া সমাজখনকে প্ৰতিফলিত কৰে।

• সংগীত আৰু ছন্দ: মনকৰৰ পদসমূহ আছিল গীতিধৰ্মী। ওজাপালিৰ পৰিৱেশনৰ উপযোগী কৰি বিভিন্ন দেশীয় ৰাগ-তাল ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।

• ভাষাৰ সৰলতা: কোনো কঠিন ব্যাকৰণৰ নীতি মানি নচলি কবিয়ে পুৰণি কামৰূপী কথিত ভাষাৰ সহজ আৰু ঘৰুৱা শব্দৰে কাব্যখন সজাই তুলিছিল। মনকৰৰ ‘পদ্মাপুৰাণ’ অসমৰ লোকসংস্কৃতি আৰু পাঁচালী সাহিত্যৰ এক অমূল্য সম্পদ।

৬. দুৰ্গাবৰ কায়স্থৰ সাহিত্যিক কৃতি আৰু তেওঁৰ 'গীতি ৰামায়ণ'ৰ গুৰুত্ব ব্যাখ্যা কৰা। 

উত্তৰ: শংকৰী যুগৰ এগৰাকী বিশিষ্ট পাঁচালী কবি আৰু সংগীতজ্ঞ আছিল দুৰ্গাবৰ কায়স্থ। তেওঁ মাধৱ কন্দলীৰ ৰামায়ণ আৰু অন্যান্য পৌৰাণিক আখ্যানৰ আধাৰত সুৰ সংযোজন কৰি ‘গীতি ৰামায়ণ’ আৰু ‘পদ্মাপুৰাণ’ (বা দুৰ্গাবৰী) ৰচনা কৰিছিল।

‘গীতি ৰামায়ণ’ৰ গুৰুত্ব আৰু বৈশিষ্ট্য:

• গীতিকাব্যিক ৰূপ: নামটোৱেই প্ৰকাশ কৰাৰ দৰে এইখন কেৱল পাঠ কৰা কাব্য নহয়, গীত হিচাপে গোৱা কাব্য। ইয়াত প্ৰতিটো পদৰ আগত ৰাগৰ নাম (যেনে— মেঘমণ্ডল, ধনশ্ৰী, বেলাৱাৰ আদি) উল্লেখ আছে।

• কৰুণ ৰসৰ গভীৰতা: দুৰ্গাবৰৰ গীতি ৰামায়ণৰ আটাইতকৈ আকৰ্ষণীয় অংশ হ'ল সীতাদেৱীৰ বনবাস আৰু বিলাপ। ৰামৰ বিৰহত সীতাৰ অন্তৰ্দাহ আৰু মাতৃসুলভ দুখ কবিয়ে অত্যন্ত হৃদয়স্পৰ্শী ভাষাৰে ফুটাই তুলিছে।

• লৌকিকতা আৰু অনুভূতি: শাস্ত্ৰীয় সংযমৰ পৰিৱৰ্তে দুৰ্গাবৰে চৰিত্ৰসমূহৰ মানৱীয় আৱেগ-অনুভূতিক মুকলিভাৱে প্ৰকাশ কৰিছে।

• ব্ৰজাৱলীৰ প্ৰভাৱহীনতা: বৈষ্ণৱ কবিসকলৰ দৰে ব্ৰজাৱলী ভাষা ব্যৱহাৰ নকৰি তেওঁ তৎসম আৰু থলুৱা অসমীয়া ভাষাৰ সংমিশ্ৰণত গীতবোৰ ৰচনা কৰিছিল। সংগীত আৰু সাহিত্যৰ এনে অপূৰ্ব সমন্বয়ৰ বাবে দুৰ্গাবৰৰ ‘গীতি ৰামায়ণ’ পাঁচালী সাহিত্যৰ এক উচ্চ পৰ্যায়ৰ সৃষ্টি।

৭. পাঁচালী কবি পীতাম্বৰ দ্বিজৰ কাব্যৰ মূল বৈশিষ্ট্যসমূহ আলোচনা কৰা। 

উত্তৰ: শংকৰী যুগৰ এগৰাকী অতি প্ৰসিদ্ধ অবৈষ্ণৱ কবি হ'ল পীতাম্বৰ দ্বিজ। তেওঁ কোচ ৰাজকুমাৰ শুক্লধ্বজ বা চিলাৰায়ৰ পৃষ্ঠপোষকতা লাভ কৰিছিল। তেওঁৰ প্ৰধান কাব্যসমূহ হ'ল ‘ঊষা পৰিণয়’, ‘নল-দময়ন্তী’, ‘দশম স্কন্ধ’ আৰু ‘মাৰ্কণ্ডেয় চণ্ডী’।

পীতাম্বৰ দ্বিজৰ কাব্যিক বৈশিষ্ট্যসমূহ:

• শৃঙ্গাৰ ৰসৰ প্ৰাচুৰ্য: পীতাম্বৰ দ্বিজৰ সাহিত্যৰ প্ৰধান আকৰ্ষণ হ'ল আদি বা শৃঙ্গাৰ ৰস। ‘ঊষা পৰিণয়’ কাব্যত ঊষা আৰু অনিৰুদ্ধৰ ৰূপ বৰ্ণনা আৰু প্ৰেম-বিৰহৰ চিত্ৰণ অতি স্পষ্ট আৰু আৱেগভৰা।

• মানৱীয় অনুভূতিৰ প্ৰকাশ: শাস্ত্ৰীয় নীতিৰ কঠোৰ শাসনৰ বিপৰীতে তেওঁৰ চৰিত্ৰসমূহে তেজ-মঙহৰ মানুহৰ দৰে কাম-ক্ৰোধ, প্ৰেম-বাসনা ব্যক্ত কৰিছে। ঊষাৰ বিৰহ বিলাপত অসমীয়া গাভৰুৰ হৃদয়ৰ প্ৰকৃত স্পন্দন শুনা যায়।

• প্ৰকৃতি আৰু ৰূপ বৰ্ণনা: বসন্ত ঋতুৰ শোভা, ফুলনিৰ সৌন্দৰ্য আৰু নায়িকাৰ অপৰূপ দৈহিক লাৱণ্য বৰ্ণনাত কবিয়ে অসাধাৰণ কল্পনাশক্তিসম্পন্ন উপমা ব্যৱহাৰ কৰিছে। শংকৰদেৱৰ দৰে বিশুদ্ধ ভক্তিভাব তেওঁৰ নাছিল বাবেই পিছলৈ তেওঁ কিছু সমালোচিত হৈছিল যদিও কাব্যিক আৰু সাহিত্যিক সৌন্দৰ্যৰ ফালৰ পৰা পীতাম্বৰ দ্বিজৰ স্থান অতি উচ্চ।

৮. সুকবি নাৰায়ণদেৱৰ 'সুকনানী পদ্মাপুৰাণ'ৰ কাব্যিক আৰু সামাজিক মূল্য বিচাৰ কৰা। 

উত্তৰ: সুকবি নাৰায়ণদেৱ শংকৰী যুগৰ পাঁচালী কবিসকলৰ ভিতৰত বিশেষভাৱে খ্যাতিসম্পন্ন। তেওঁৰ ৰচিত মনসা বিষয়ক পুথিখন অসমত ‘সুকনানী পদ্মাপুৰাণ’ বা ‘সুকনানী সংগীত’ নামেৰে সুপৰিচিত। তেওঁৰ সাহিত্যিক আৰু সামাজিক মূল্য তলত আলোচনা কৰা হ'ল:

• কাব্যিক সৌন্দৰ্য আৰু বেউলা চৰিত্ৰ: সুকবি নাৰায়ণদেৱৰ কাব্যৰ কেন্দ্ৰীয় আকৰ্ষণ হ'ল বেউলা-লক্ষ্মীন্দৰৰ কৰুণ আখ্যান আৰু চান্দো সদাগৰৰ অহংকাৰ-ভংগ। নাৰায়ণদেৱৰ হাতত বেউলা চৰিত্ৰটো ভাৰতীয় নাৰীৰ সতীত্ব, সাহস আৰু অপৰাজেয় প্ৰেমৰ এক চিৰন্তন প্ৰতীক হৈ উঠিছে।

• কৰুণ আৰু বীৰৰসৰ মিলন: এফালে চান্দো সদাগৰৰ অটল পুৰুষত্ব আৰু আনফালে মৃত স্বামীক লৈ বেউলাৰ স্বৰ্গলৈ যাত্ৰাৰ কৰুণ পৰিৱেশে কাব্যখনক এক অনন্য ট্ৰেজেডিক মাত্ৰা প্ৰদান কৰিছে।

• সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক মূল্য: এই পুথিখন অসমৰ ওজাপালি সংস্কৃতিৰ (বিশেষকৈ সুকনানী ওজাপালি) মূল আধাৰ। ইয়াত তৎকালীন অসমৰ নদীমাতৃক জীৱন, বেহা-বেপাৰ, বিবাহ পদ্ধতি আৰু লোকাচাৰৰ প্ৰামাণিক চিত্ৰ সংৰক্ষিত হৈছে। মুঠৰ ওপৰত, সুকবি নাৰায়ণদেৱৰ সাহিত্য কেৱল দেৱী বন্দনাতেই সীমাবদ্ধ নথকি অসমীয়া সমাজৰ সাংস্কৃতিক দাপোন হৈ পৰিছে।

৯. শংকৰী যুগৰ বৈষ্ণৱ কবি আৰু অবৈষ্ণৱ (পাঁচালী) কবিসকলৰ সাহিত্যৰ মাজত তুলনামূলক পাৰ্থক্য দেখুওৱা। 

উত্তৰ: শংকৰী যুগত সমান্তৰালভাৱে দুটা সুকীয়া সাহিত্যিক ধাৰা প্ৰবাহিত হৈছিল— এটা বৈষ্ণৱ কবিসকলৰ আৰু আনটো অবৈষ্ণৱ বা পাঁচালী কবিসকলৰ। এই দুয়োটা ধাৰাৰ মাজত কেইবাটাও গুৰুত্বপূৰ্ণ পাৰ্থক্য দেখা যায়:

• উদ্দেশ্য আৰু মূল ভাব: বৈষ্ণৱ সাহিত্যৰ (শংকৰদেৱ, মাধৱদেৱ আদি) একমাত্ৰ উদ্দেশ্য আছিল একশৰণ নামধৰ্ম আৰু শ্ৰীকৃষ্ণ ভক্তি প্ৰচাৰ। আনহাতে, অবৈষ্ণৱ সাহিত্যৰ (মনকৰ, পীতাম্বৰ আদি) মূল উদ্দেশ্য আছিল পৌৰাণিক দেৱ-দেৱীৰ (যেনে— মনসা, চণ্ডী) মহিমা প্ৰকাশ আৰু লৌকিক প্ৰেমৰ আখ্যান পৰিৱেশন।

• ৰসৰ ব্যৱহাৰ: বৈষ্ণৱ সাহিত্যত শান্ত, ভক্তি, দাস্য আৰু বাৎসল্য ৰস প্ৰধান। কিন্তু অবৈষ্ণৱ কাব্যত প্ৰধানকৈ শৃঙ্গাৰ ৰস, কৰুণ ৰস আৰু অদ্ভুত ৰসৰ মুক্ত প্ৰকাশ ঘটিছে।

• ভাষা আৰু শৈলী: বৈষ্ণৱ কবিসকলে নাটক আৰু গীতৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষভাৱে ‘ব্ৰজাৱলী’ ভাষা ব্যৱহাৰ কৰিছিল। কিন্তু পাঁচালী কবিসকলে পুৰণি কামৰূপী কথিত অসমীয়া ভাষা আৰু পাঁচালী ছন্দৰ আশ্ৰয় লৈছিল।

• পৰিৱেশন শৈলী: বৈষ্ণৱ সাহিত্য নামঘৰ কেন্দ্ৰিক কীৰ্তন, নাট-ভাওনা আৰু সত্ৰীয়া সংস্কৃতিৰ লগত জড়িত আছিল; আনহাতে পাঁচালী সাহিত্য প্ৰধানকৈ ওজাপালি আৰু গাঁৱলীয়া লোক-উৎসৱৰ সৈতে জড়িত আছিল।

১০. শংকৰী যুগক অসমীয়া সাহিত্যৰ 'স্বৰ্ণযুগ' বুলি কিয় কোৱা হয়? চমুকৈ বুজাই লিখা। 

উত্তৰ: অসমীয়া সাহিত্যৰ ইতিহাসত ষোড়শ আৰু সপ্তদশ শতিকাৰ শংকৰী যুগটোক সৰ্বসন্মতিক্ৰমে ‘স্বৰ্ণযুগ’ বা সোণালী যুগ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ইয়াৰ কাৰণসমূহ তলত দিয়া ধৰণৰ:

• সাহিত্যৰ সৰ্বাংগীণ বিকাশ: এই যুগত কবিতা, আখ্যানমূলক কাব্য, গীত (বৰগীত), নাটক (অংকীয়া নাট), তত্ত্বগ্ৰন্থ আৰু অনুবাদ সাহিত্যৰ সমানে আৰু অভূতপূৰ্ব বিকাশ ঘটিছিল।

• মহাপুৰুষীয়া প্ৰতিভাৰ আগমন: শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱৰ দৰে যুগনায়কৰ আৱিৰ্ভাৱে অসমীয়া ভাষা-সাহিত্যক এক গভীৰ দাৰ্শনিক আৰু সাংস্কৃতিক ভেটি প্ৰদান কৰিছিল।

• অনুবাদ সাহিত্যৰ ঐশ্বৰ্য: মহাভাৰত (ৰাম সৰস্বতী), ভাগৱত পুৰাণ আৰু ৰামায়ণৰ সাৱলীল পদানুবাদে অসমীয়া ভাষাক সকলো ভাৰতীয় ভাষাৰ মাজত সন্মানীয় স্থান দিলে।

• গণমুখী চৰিত্ৰ: কঠিন সংস্কৃত শাস্ত্ৰসমূহ সৰল দেশীয় ভাষালৈ ৰূপান্তৰ কৰি সাহিত্যক সাধাৰণ জনতাৰ উপভোগ্য আৰু প্ৰাণৱন্ত কৰি তোলা হৈছিল।

• পাঁচালী সাহিত্যৰ বৈচিত্ৰ্য: একে সময়তে মনকৰ, দুৰ্গাবৰ, পীতাম্বৰ আদিৰ পাঁচালী সাহিত্যই লোকজীৱন আৰু সংগীতক সমৃদ্ধ কৰিছিল। ভাষাৰ সৌন্দৰ্য, ভাৱৰ গভীৰতা আৰু প্ৰকাশভংগীৰ বিশালতাৰ বাবেই এই যুগটো অসমীয়া সাহিত্যৰ স্বৰ্ণযুগ।

৫ নম্বৰীয়া চমু টোকা :

১. শংকৰদেৱৰ 'কীৰ্তন ঘোষা' 

উত্তৰ: শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ অনুপম আধ্যাত্মিক আৰু সাহিত্যিক কৃতি হ'ল ‘কীৰ্তন ঘোষা’। বৈষ্ণৱ ধৰ্মত ভগৱানৰ গুণ আৰু নাম কীৰ্তন কৰাই হ'ল মুক্তিৰ প্ৰধান পথ— এই তত্ত্বৰ ওপৰত ভিত্তি কৰিয়েই পুথিখন ৰচিত।

গ্ৰন্থখনত শংকৰদেৱৰ মৌলিক ৰচনাৰ উপৰিও ভাগৱত আৰু অন্যান্য পুৰাণৰ সাৰ সংগ্ৰহ কৰি মুঠ ২৭ টা খণ্ড বা অধ্যায়ত বিভিন্ন উপাখ্যান সজাই তোলা হৈছে। যেনে— ‘প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ’, ‘গজেন্দ্ৰ উপাখ্যান’, ‘শিশুলীলা’, ‘কংস বধ’, ‘দামোদৰ বিপ্ৰ আখ্যান’ আদি। কীৰ্তন ঘোষাৰ প্ৰতিটো পদৰ আগত এটা ‘ঘোষা’ থাকে, যাক নাম-কীৰ্তনৰ সময়ত সমবেত ভক্তসকলে দোহাৰে।

পুথিখনৰ ভাষা অতি সাৱলীল, ছন্দোময় আৰু মনোগ্ৰাহী। ইয়াত ভক্তিৰসৰ লগতে মানৱ জীৱনৰ নৈতিক উপদেশ, কৰুণ, হাস্য আৰু বীৰৰসৰ সুন্দৰ মিলন ঘটিছে। কীৰ্তন ঘোষা কেৱল ধৰ্মীয় গ্ৰন্থই নহয়, ই অসমীয়া ভাষাৰ উৎকৃষ্ট কাব্যিক সৌন্দৰ্য আৰু জাতীয় জীৱনৰ অমূল্য সম্পদ।

২. মাধৱদেৱৰ 'নামঘোষা' 

উত্তৰ: শ্ৰীশ্ৰী মাধৱদেৱৰ দাৰ্শনিক জ্ঞান, সাহিত্য প্ৰতিভা আৰু আধ্যাত্মিক সাধনাৰ সৰ্বোচ্চ শিখৰ হ'ল ‘নামঘোষা’। এই গ্ৰন্থখনত মুঠ এহেজাৰ এটা পদ থকা বাবে ইয়াক ‘হেজাৰী ঘোষা’ বুলিও কোৱা হয়। গুৰু শংকৰদেৱৰ তিৰোভাৱৰ পিছত ভক্তসকলৰ আধ্যাত্মিক পথপ্ৰদৰ্শনৰ বাবে মাধৱদেৱে এই অমূল্য পুথিখন ৰচনা কৰে।

নামঘোষাত বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ একশৰণ নামধৰ্মৰ গুঢ় তত্ত্ব, ভক্তিৰ মাহাত্ম্য আৰু মায়াময় সংসাৰৰ পৰা মুক্তিৰ উপায় বিশ্লেষণ কৰা হৈছে। ইয়াৰ মূল বৈশিষ্ট্য হ'ল ভক্তৰ চৰম বিনম্ৰতা আৰু অহৈতুকী ভক্তি। মাধৱদেৱে নিজকে "অজ্ঞান অন্ধকাৰত নিমজ্জিত" বুলি কৈ ভগৱানৰ চৰণত যি আকুল প্ৰাৰ্থনা জনাইছে, সি বিশ্ব সাহিত্যৰেই এক বিৰল নিদৰ্শন।

নামঘোষাৰ ভাষা অত্যন্ত ওজস্বী, সংক্ষিপ্ত আৰু ছন্দময়। অনুপ্ৰাস আৰু উপমাৰ সুন্দৰ প্ৰয়োগে দাৰ্শনিক কথাবোৰকো উচ্চ মানদণ্ডৰ কবিতালৈ ৰূপান্তৰিত কৰিছে।

৩. অংকীয়া নাট 

উত্তৰ: মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱে বৈষ্ণৱ ধৰ্ম প্ৰচাৰ আৰু জনসাধাৰণক আনন্দ প্ৰদানৰ উদ্দেশ্যে যি এক বিশেষ ধৰণৰ একাংক নাট্যৰূপ সৃষ্টি কৰিছিল, তাকে অসমীয়া সাহিত্যত ‘অংকীয়া নাট’ বোলা হয়। শংকৰদেৱৰ ‘চিহ্নযাত্ৰা’ক ভাৰতীয় আধুনিক ভাষাৰ প্ৰথম নাট বুলি বহু পণ্ডিতে স্বীকৃতি দিয়ে।

অংকীয়া নাটৰ প্ৰধান বৈশিষ্ট্যসমূহ:

• ব্ৰজাৱলী ভাষা: নাটসমূহৰ সংলাপ আৰু গীতসমূহত এক বিশেষ কৃটিম সাহিত্যিক ভাষা ‘ব্ৰজাৱলী’ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে, যিয়ে এক পৱিত্ৰ আৰু গাম্ভীৰ্যপূৰ্ণ পৰিৱেশ সৃষ্টি কৰে।

• সূত্ৰধাৰৰ ভূমিকা: নাটৰ আৰম্ভণিৰ পৰা শেষলৈকে সূত্ৰধাৰে সমগ্ৰ কাহিনীৰ গতি-প্ৰকৃতি পৰিচালনা কৰে, নাচ-গান কৰে আৰু শ্লোক পাঠ কৰে।

• নান্দী আৰু ভটিমা: নাটৰ আৰম্ভণিতে মংগলাচৰণ বা নান্দী শ্লোক আৰু শেষত ‘মুক্তি-মংগল ভটিমা’ থকাটো বাধ্যতামূলক। শংকৰদেৱৰ ছয়খন নাট (‘পত্নীপ্ৰসাদ’, ‘কালিয়দমন’, ‘কেলিগোপাল’, ‘ৰুক্মিণীহৰণ’, ‘পাৰিজাত হৰণ’, ‘ৰামবিজয়’) আৰু মাধৱদেৱৰ নাটসমূহে অসমৰ ভাওনা সংস্কৃতিক এক অনন্য মাত্ৰা প্ৰদান কৰিছে।

৪. বৰগীত 

উত্তৰ: শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ আৰু শ্ৰীশ্ৰী মাধৱদেৱে ৰাগ আৰু তাল সংযোজন কৰি ব্ৰজাৱলী ভাষাত যিবোৰ উচ্চ আধ্যাত্মিক ভাবসম্পন্ন গীত ৰচনা কৰিছিল, সেইবোৰক অসমীয়া সাহিত্যত ‘বৰগীত’ (Noble Numbers) বোলা হয়। বাণীকান্ত কাকতিয়ে এই গীতসমূহক ‘পৱিত্ৰ গীত’ বুলি আখ্যা দিছে।

বৰগীতৰ মূল বৈশিষ্ট্যসমূহ:

• বিষয়বস্তু: শংকৰদেৱৰ বৰগীতবোৰ মূলতঃ ভগৱানৰ মহিমা, ভক্তিৰ মাহাত্ম্য, সংসাৰৰ অনিত্যতা আৰু মুক্তিৰ প্ৰাৰ্থনা বিষয়ক (পৰমাৰ্থিক)। আনহাতে মাধৱদেৱৰ গীতবোৰত শিশু কৃষ্ণৰ বাল্যলীলা, মাতৃ যশোদাৰ স্নেহ আৰু বাৎসল্য ৰসৰ প্ৰকাশ ঘটিছে।

• সংগীত আৰু ৰাগ: প্ৰতিটো বৰগীত নিৰ্দিষ্ট ৰাগ (যেনে— বসন্ত, আশোৱাৰী, গৌৰী, ধনশ্ৰী আদি) আৰু তালত নিবদ্ধ।

• ভাষা: বৰগীতৰ ভাষা হ'ল ব্ৰজাৱলী, যিয়ে গীতসমূহক এক বিশেষ গীতিময়তা আৰু সৌন্দৰ্য প্ৰদান কৰিছে। বৰগীত অসমৰ শাস্ত্ৰীয় সংগীত ধাৰাৰ এক অমূল্য আৰু শ্ৰেষ্ঠতম সম্পদ।

৫. ৰাম সৰস্বতীৰ 'বধকাব্য' 

উত্তৰ: শংকৰী যুগৰ প্ৰসিদ্ধ কবি ৰাম সৰস্বতীয়ে মহাভাৰতৰ অনুবাদৰ মাজত নিজৰ অপৰিসীম কল্পনাশক্তি প্ৰয়োগ কৰি যিবোৰ ৰোমাঞ্চকৰ যুদ্ধ আৰু দৈত্য-দানৱ নিধনৰ আখ্যান ৰচনা কৰিছিল, সেইবোৰক ‘বধকাব্য’ বুলি জনা যায়। এইবোৰ মূলতঃ মহাভাৰতৰ ‘বনপৰ্ব’ৰ অন্তৰ্গত।

প্ৰধান বধকাব্যসমূহ হ'ল— ‘বঘাসুৰ বধ’, ‘খটাসুৰ বধ’, ‘অশ্বকৰ্ণ বধ’, ‘জংঘাসুৰ বধ’, ‘ভীম চৰিত’ আদি।

বধকাব্যৰ প্ৰধান দিশসমূহ:

• বীৰ আৰু অদ্ভুত ৰস: এই কাব্যবোৰত ভয়ংকৰ ৰাক্ষস, মায়াবী যুদ্ধ আৰু পাণ্ডৱসকলৰ (বিশেষকৈ ভীমৰ) অসাধাৰণ বীৰত্বৰ বৰ্ণনাই পাঠকক ৰোমাঞ্চিত কৰে।

• লোকসমাজৰ উপাদান: কবিয়ে অসমৰ প্ৰকৃতি, পাহাৰ-জংঘল, জনজাতীয় সমাজৰ আচাৰ-ব্যৱহাৰ আৰু খাদ্যাভ্যাসৰ চিত্ৰ এই কাল্পনিক কাহিনীসমূহত সুন্দৰভাৱে অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছে।

• ভক্তি প্ৰচাৰ: সকলো যুদ্ধ আৰু অলৌকিক ঘটনাৰ অন্তত কবিয়ে শ্ৰীকৃষ্ণৰ মহিমা আৰু তেওঁৰ শৰণাপন্ন হোৱাৰ ফলতেই পাণ্ডৱৰ জয় হৈছিল বুলি ভক্তিভাব প্ৰতিষ্ঠা কৰিছে।

৬. অনন্ত কন্দলীৰ 'কুমাৰ হৰণ কাৱ্য' 

উত্তৰ: অনন্ত কন্দলীৰ কবি-প্ৰতিভাৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ আৰু সৰ্বাধিক জনপ্ৰিয় সৃষ্টি হ'ল ‘কুমাৰ হৰণ কাৱ্য’। হৰিবংশ আৰু ভাগৱতৰ কাহিনীৰ আধাৰত শোণিতপুৰৰ ৰজা বাণাসুৰৰ কন্যা ঊষা আৰু দ্বাৰকাৰ শ্ৰীকৃষ্ণৰ নাতি অনিৰুদ্ধৰ প্ৰেম-বিবাহক লৈ এই কাব্য ৰচিত হৈছে।

এই কাব্যখনৰ বিশেষত্বসমূহ:

• নাটকীয় বৰ্ণনা আৰু শৃঙ্গাৰ ৰস: চিত্ৰলেখাৰ মায়াৰে অনিৰুদ্ধক হৰণ কৰি অনা, ঊষা-অনিৰুদ্ধৰ গোপন মিলন আৰু বিৰহৰ বৰ্ণনাত কবিয়ে ৰূপ আৰু শৃঙ্গাৰ ৰসৰ অতি মনোৰম চিত্ৰ অংকন কৰিছে।

• হৰি-হৰৰ যুদ্ধ: বাণ ৰজাৰ পক্ষ লৈ মহাদেৱ শিৱ আৰু অনিৰুদ্ধৰ পক্ষ লৈ শ্ৰীকৃষ্ণৰ মাজত হোৱা প্ৰচণ্ড ‘হৰি-হৰ যুদ্ধ’ৰ বৰ্ণনা কাব্যখনৰ অন্যতম আকৰ্ষণ।

• সমাজ চিত্ৰ: কাব্যখন পৌৰাণিক হ'লেও ইয়াত তৎকালীন অসমীয়া সমাজৰ বিবাহৰ ৰীতি-নীতি, যৌতুক প্ৰথা আৰু নাৰী-মনস্তত্ত্বৰ জীৱন্ত প্ৰকাশ ঘটিছে। অনন্ত কন্দলীৰ সাৱলীল ভাষা আৰু আকৰ্ষণীয় বৰ্ণনাভংগীয়ে এই কাব্যখনক চিৰসেউজ কৰি ৰাখিছে।

৭. দুৰ্গাবৰী 'পদ্মাপুৰাণ' 

উত্তৰ: শংকৰী যুগৰ পাঁচালী কবি দুৰ্গাবৰ কায়স্থই দেৱী মনসাৰ পূজা আৰু মাহাত্ম্য প্ৰচাৰৰ বাবে ৰচনা কৰা গীতিধৰ্মী পুথিখন হ'ল ‘পদ্মাপুৰাণ’, যাক লোকসমাজত ‘দুৰ্গাবৰী’ বুলিও কোৱা হয়।

এই পুথিখনৰ প্ৰধান বৈশিষ্ট্যসমূহ:

• কাহিনীৰ প্ৰসাৰ: মনকৰৰ তুলনাত দুৰ্গাবৰে মনসা কাব্যৰ কাহিনীটোক অধিক বহল ৰূপত উপস্থাপন কৰিছে। ইয়াত শিৱ-পাৰ্বতীৰ কাহিনীৰ উপৰিও চান্দো সদাগৰৰ মনসাৰ প্ৰতি বিদ্ৰোহ আৰু বেউলা-লক্ষ্মীন্দৰৰ আখ্যানৰ সম্পূৰ্ণ চিত্ৰণ পোৱা যায়।

• ৰাগ-তালৰ সংযোজন: দুৰ্গাবৰ এগৰাকী দক্ষ ওজা আৰু সংগীতজ্ঞ আছিল। সেয়েহে তেওঁ প্ৰতিটো পদৰ লগত নিৰ্দিষ্ট শাস্ত্ৰীয় আৰু লৌকিক ৰাগৰ উল্লেখ কৰিছিল, যাৰ বাবে এইবোৰ সুৰ লগাই গোৱা হয়।

• মানৱীয় সংঘাত: চান্দো সদাগৰৰ দৃঢ় ব্যক্তিত্ব আৰু দেৱী মনসাৰ প্ৰতিশোধৰ মাজত থকা সংঘাতক কবিয়ে নাটকীয় ৰূপ দিছে। দুৰ্গাবৰী পদ্মাপুৰাণ অসমৰ ওজাপালি আৰু মনসা পূজাৰ পৰম্পৰাৰ এক অপৰিহাৰ্য অংগ।

৮. পীতাম্বৰ দ্বিজৰ 'ঊষা পৰিণয়' 

উত্তৰ: কবি পীতাম্বৰ দ্বিজৰ সাহিত্যিক জীৱনৰ শ্ৰেষ্ঠ কীৰ্তি হ'ল ‘ঊষা পৰিণয়’ কাব্য। এই কাব্যখন আনুমানিক ১৫৩৩ খ্ৰীষ্টাব্দত কমতাপুৰত ৰচিত হৈছিল। শোণিতকুঁৱৰী ঊষা আৰু কুমাৰ অনিৰুদ্ধৰ প্ৰেম, বিৰহ আৰু মিলনৰ কাহিনীক কবিয়ে ইয়াত অনন্য কাব্যিক ৰূপ প্ৰদান কৰিছে।

কাব্যখনৰ মূল বৈশিষ্ট্যসমূহ:

• শৃঙ্গাৰ ৰসৰ মুক্ত বিকাশ: বৈষ্ণৱ সাহিত্যৰ ভক্তিৰসৰ বিপৰীতে পীতাম্বৰ দ্বিজে ঊষাৰ যৌৱন প্ৰাপ্তি, সপোনত অনিৰুদ্ধক দেখা আৰু তেওঁলোকৰ প্ৰেমলীলাক আদি ৰসেৰে অতি উজ্জ্বলভাৱে ফুটাই তুলিছে।

• কৰুণ বিৰহ গাথা: অনিৰুদ্ধ বন্দী হোৱাৰ পিছত ঊষাৰ অন্তৰ্দাহ আৰু বিলাপ অসমীয়া লোকসাহিত্যৰ বিৰহ গীতৰ দৰেই হৃদয়স্পৰ্শী।

• উপমা আৰু চিত্ৰকল্প: কবিৰ প্ৰকৃতি বৰ্ণনা আৰু নাৰী সৌন্দৰ্য বৰ্ণনাত সংস্কৃত সাহিত্যৰ কালিদাসীয় ধাৰাৰ প্ৰভাৱ আৰু থলুৱা সৌন্দৰ্যবোধ স্পষ্ট। শংকৰদেৱে ইয়াত ভক্তিৰসৰ অভাৱ দেখি কিছু সমালোচনা কৰিছিল যদিও নিভাজ কাব্যিক সৌন্দৰ্যৰ ফালৰ পৰা ‘ঊষা পৰিণয়’ অসমীয়া সাহিত্যৰ এক অমূল্য ৰত্ন।

৯. সুকনানী ওজাপালি আৰু সুকবি নাৰায়ণদেৱ 

উত্তৰ: অসমৰ পৰম্পৰাগত লোকপৰিৱেশ্য কলা ওজাপালিৰ এটি প্ৰধান শাখা হ'ল ‘সুকনানী ওজাপালি’ (বা মাৰৈ গোৱা ওজাপালি)। এই ওজাপালি অনুষ্ঠানৰ মূল পাঠ্য বা আধাৰ হ'ল কবি সুকবি নাৰায়ণদেৱৰ দ্বাৰা ৰচিত ‘সুকনানী পদ্মাপুৰাণ’।

ইয়াৰ গুৰুত্ব আৰু সম্পৰ্ক:

• নামকৰণ: সুকবি নাৰায়ণদেৱৰ নামৰ পৰাই এই গীত আৰু ওজাপালিৰ নাম ‘সুকনানী’ (সুকবি নাৰায়ণ > সুকনানী) হৈছে।

• পৰিৱেশন শৈলী: সুকনানী ওজাপালিত এজন মূল ‘ওজা’, কেইবাজনো ‘পালি’ আৰু এজন ‘ডাইনাপালি’ থাকে। তেওঁলোকে নাৰায়ণদেৱৰ পদসমূহ খোল-তালৰ তালত নৃত্য আৰু অভিনয়েৰে নাট্যৰূপত পৰিৱেশন কৰে।

• লোকসমাজত প্ৰভাৱ: বিশেষকৈ অবিভক্ত দৰং, কামৰূপ আৰু গোৱালপাৰা অঞ্চলত মনসা পূজা বা মাৰৈ পূজাত সুকনানী ওজাপালি অপৰিহাৰ্য। সুকবি নাৰায়ণদেৱৰ সাহিত্য কেৱল পুথিৰ পাতত আবদ্ধ নাথাকি সুকনানী ওজাপালিৰ মাধ্যমেৰে যুগ যুগ ধৰি অসমৰ জনসাধাৰণৰ মুখে মুখে জীৱন্ত হৈ ৰৈছে।

১ নম্বৰীয়া প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ (১৫ টা) :

১. ‘কথা-ভাগৱত’ কোনে ৰচনা কৰিছিল? 

উত্তৰ: বৈকুণ্ঠনাথ ভাগৱত ভট্টাচাৰ্য বা ভট্টদেৱে।

২. অসমীয়া সাহিত্যত কথা-সাহিত্যৰ (গদ্য সাহিত্যৰ) জনক কোন? 

উত্তৰ: ভট্টদেৱ।

৩. ‘হস্তীবিদ্যাকৰ্ণৱ’ গ্ৰন্থখন কোনে ৰচনা কৰিছিল? 

উত্তৰ: সুকুমাৰ বৰকাইথে।

৪. ‘কথা-গুৰুচৰিত’ কাৰ জীৱন আৰু কৰ্মৰ আধাৰত ৰচিত? 

উত্তৰ: শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱৰ সমসাময়িক প্ৰধান বৈষ্ণৱ গুৰুসকলৰ জীৱন আৰু কৰ্মৰ আধাৰত।

৫. আহোম যুগৰ ব্যৱহাৰিক সাহিত্য ‘ঘোঁৰা নিদান’ কাৰ পৃষ্ঠপোষকতাত ৰচিত হৈছিল? 

উত্তৰ: স্বৰ্গদেউ শিৱসিংহৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত।

৬. ‘কথা-গীতা’ৰ ৰচক কোন? 

উত্তৰ: ভট্টদেৱ।

৭. কোনজন আহোম স্বৰ্গদেউৰ দিনত পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে বুৰঞ্জী লিখাৰ নিয়ম প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছিল? 

উত্তৰ: স্বৰ্গদেউ চুকাফাৰ দিনত।

৮. কবিৰাজ চক্ৰৱৰ্তীৰ প্ৰকৃত নাম কি আছিল? 

উত্তৰ: ৰামনাৰায়ণ চক্ৰৱৰ্তী।

৯. অনন্ত কন্দলীয়ে ৰচনা কৰা উত্তৰ শংকৰী যুগৰ এখন উল্লেখনীয় কাব্যৰ নাম লিখা। 

উত্তৰ: ‘কুমাৰ হৰণ কাৱ্য’।

১০. ব্যৱহাৰিক সাহিত্যৰ অন্তৰ্গত ‘ভাস্বতী’ নামৰ জ্যোতিষশাস্ত্ৰখন কোনে অনুবাদ কৰিছিল? 

উত্তৰ: কবিৰত্ন ভাগৱতীয়ে।

১১. চৰিত সাহিত্যৰ প্ৰধান ভাগ দুটা কি কি? 

উত্তৰ: পদ-চৰিত (পদ্যত ৰচিত) আৰু কথা-চৰিত (গদ্যত ৰচিত)।

১২. ৰামচৰণ ঠাকুৰে শংকৰদেৱৰ বিষয়ে ৰচনা কৰা চৰিত পুথিখনৰ নাম কি? 

উত্তৰ: ‘গুৰু চৰিত’।

১৩. ‘শংখচূড় বধ’ কাব্যখনৰ ৰচক কোন? 

উত্তৰ: কবিৰাজ চক্ৰৱৰ্তী।

১৪. অংকীয়া নাটৰ আৰ্হিত উত্তৰ শংকৰী যুগত সৃষ্টি হোৱা নাটসমূহক কি বোলা হয়? 

উত্তৰ: ঝুমুৰা বা উত্তৰ-শংকৰী নাট।

১৫. ‘তুংখুঙীয়া বুৰঞ্জী’ কোনে ৰচনা কৰিছিল? 

উত্তৰ: শ্ৰীনাথ দুৱৰা বৰবৰুৱাই।

২ নম্বৰীয়া প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ (১৫ টা) :

১. উত্তৰ শংকৰী যুগ বুলিলে কি বুজা? 

উত্তৰ: শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱৰ মৃত্যুৰ পাছৰ পৰা অৰ্থাৎ ষোড়শ শতিকাৰ শেষ ভাগৰ পৰা ব্ৰিটিছৰ আগমনৰ (১৮২৬ খ্ৰী:) পূৰ্বলৈকে অসমীয়া সাহিত্যৰ বিকাশৰ সময়ছোৱাক উত্তৰ শংকৰী যুগ বোলা হয়। এই যুগত ধৰ্মমূলক সাহিত্যৰ সমান্তৰালকৈ ৰাজকীয় আৰু ব্যৱহাৰিক সাহিত্যৰ বিশেষ বিস্তাৰ ঘটিছিল।

২. ভট্টদেৱৰ সাহিত্যিক অৱদান চমুকৈ উল্লেখ কৰা। 

উত্তৰ: ভট্টদেৱক অসমীয়া কথা-সাহিত্য বা ধৰ্মীয় গদ্যৰ জনক বোলা হয়। তেওঁ সংস্কৃতৰ জটিল ধৰ্মতত্ত্ব সাধাৰণ মানুহে বুজিব পৰাকৈ ‘কথা-ভাগৱত’, ‘কথা-গীতা’ আৰু ‘কথা-ৰত্নাৱলী’ নামৰ তিনিখন প্ৰখ্যাত গদ্য গ্ৰন্থ ৰচনা কৰি অসমীয়া গদ্য সাহিত্যক এক উচ্চ মৰ্যাদা প্ৰদান কৰিছিল।

৩. আহোম যুগৰ বুৰঞ্জী সাহিত্যৰ দুটা বৈশিষ্ট্য লিখা। 

উত্তৰ:

• আহোম বুৰঞ্জীসমূহ বাস্তৱধৰ্মী, নিৰপেক্ষ আৰু কালক্ৰম অনুসৰি ৰচিত ঐতিহাসিক গদ্য সাহিত্য।

• ইয়াৰ ভাষা চুটি-চুটি বাক্যৰে গঠিত, ঠাঁচযুক্ত আৰু তৎকালীন প্ৰশাসনিক আৰু সামাজিক প্ৰতিফলনেৰে সমৃদ্ধ।

৪. চৰিত সাহিত্যৰ মূল লক্ষ্য আৰু উপজীৱ্য কি আছিল? 

উত্তৰ: চৰিত সাহিত্যৰ মূল লক্ষ্য আছিল বৈষ্ণৱ গুৰু আৰু ভক্তসকলৰ জীৱনাদৰ্শ, ধৰ্মপ্ৰচাৰৰ কাহিনী আৰু তেওঁলোকৰ মহৎ গুণাৱলী সত্ৰৰ ভকতসকলৰ মাজত চৰ্চা কৰি ধৰ্মীয় প্ৰেৰণা যোগোৱা। ইয়াৰ উপজীৱ্য বিষয় হ’ল শংকৰদেৱ, মাধৱদেৱ প্ৰমুখ্যে গুৰুসকলৰ জীৱন-বৃত্তান্ত।

৫. কবিৰাজ চক্ৰৱৰ্তীৰ দুখন উল্লেখযোগ্য সাহিত্যকৃতিৰ নাম লিখা। 

উত্তৰ: আহোম ৰজা শিৱসিংহ আৰু বৰৰজা ফুলেশ্বৰীৰ পৃষ্ঠপোষকতা লাভ কৰা কবিৰাজ চক্ৰৱৰ্তীৰ দুখন উল্লেখযোগ্য পুথি হ’ল ব্ৰহ্মবৈৱৰ্ত পুৰাণৰ আধাৰত ৰচিত ‘শংখচূড় বধ’ কাব্য আৰু ‘গীতগোবিন্দ’ৰ পদ্যানুবাদ।

৬. ব্যৱহাৰিক সাহিত্য কাক বোলে? উদাহৰণ দিয়া। 

উত্তৰ: দৈনন্দিন জীৱনৰ বিভিন্ন প্ৰয়োজনীয় বিদ্যা, যেনে— চিকিৎসা, জ্যোতিষ, পশুপালন, গণিত আদি বিষয় সম্পৰ্কে সাধাৰণ মানুহৰ ব্যৱহাৰিক জ্ঞানৰ বাবে ৰচিত সাহিত্যকে ব্যৱহাৰিক সাহিত্য বোলে। যেনে: ‘হস্তীবিদ্যাকৰ্ণৱ’, ‘ঘোঁৰা নিদান’ আদি।

৭. ‘হস্তীবিদ্যাকৰ্ণৱ’ গ্ৰন্থখনৰ গুৰুত্ব কি? 

উত্তৰ: স্বৰ্গদেউ শিৱসিংহৰ ৰাজত্বকালত সুকুমাৰ বৰকাইথে ৰচনা কৰা ‘হস্তীবিদ্যাকৰ্ণৱ’ হস্তী-চিকিৎসা আৰু হস্তী-লক্ষণ সম্পৰ্কীয় এখন চিত্ৰিত ব্যৱহাৰিক পুথি। হাতীৰ বিভিন্ন জাতি, ৰোগ আৰু তাৰ নিদান বৰ্ণনা কৰাৰ উপৰিও পুথিখন পুৰণি অসমৰ চিত্ৰকলাৰ বাবেও অমূল্য সম্পদ।

৮. উত্তৰ শংকৰী যুগৰ নাট্য সাহিত্যৰ চমু পৰিচয় দিয়া। 

উত্তৰ: উত্তৰ শংকৰী যুগত শংকৰদেৱ-মাধৱদেৱৰ অংকীয়া নাটৰ আৰ্হিত সত্ৰসমূহত নাট ৰচনাৰ ধাৰাটো অব্যাহত থাকে। এই যুগত গোপালদেৱ, ৰামচৰণ ঠাকুৰ, দৈত্যাৰি ঠাকুৰ আদি নাট্যকাৰে সত্ৰীয়া পৰিৱেশত অভিনয়ৰ বাবে ভক্তিভাবাপন্ন নাট আৰু ঝুমুৰা ৰচনা কৰিছিল।

৯. চৰিত পুথি হিচাপে ‘কথা-গুৰুচৰিত’ৰ তাৎপৰ্য কি? 

উত্তৰ: ‘কথা-গুৰুচৰিত’ হ’ল গুৰুসকলৰ জীৱন-কাহিনী সম্বলিত এখন বিশাল গদ্য গ্ৰন্থ। ইয়াত শংকৰ-মাধৱৰ জীৱন আৰু ধৰ্মপ্ৰচাৰৰ উপৰিও তৎকালীন অসমৰ সমাজ ব্যৱস্থা, অৰ্থনীতি, খাদ্যাভ্যাস, সাজপাৰ আৰু মধ্যযুগীয় দোৱানৰ এক জীৱন্ত দলিল সংৰক্ষিত হৈছে।

১০. ৰুদ্ৰসিংহৰ পৃষ্ঠপোষকতাত বিকাশ হোৱা সাহিত্যৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখা। 

উত্তৰ: স্বৰ্গদেউ ৰুদ্ৰসিংহ এগৰাকী বিদ্যানুৰাগী ৰজা আছিল। তেওঁৰ ৰাজসভাৰ কবিসকলে সংস্কৃত নাটক আৰু পুৰাণ অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। ৰুদ্ৰসিংহৰ পৃষ্ঠপোষকতাত বঙালী আৰু সংস্কৃতৰ বহুতো গুৰুত্বপূৰ্ণ গ্ৰন্থৰ ভাবানুবাদ কৰা হৈছিল আৰু বুৰঞ্জী চৰ্চাই নতুন গতি পাইছিল।

১১. পদ্য বুৰঞ্জী কি? এখন উল্লেখযোগ্য পদ্য বুৰঞ্জীৰ নাম লিখা। 

উত্তৰ: বুৰঞ্জীসমূহ সাধাৰণতে গদ্যত ৰচিত যদিও উত্তৰ শংকৰী যুগত কিছুসংখ্যক ঐতিহাসিক ঘটনা ছন্দোবদ্ধ পদ্যতো ৰচনা কৰা হৈছিল, যাক পদ্য বুৰঞ্জী বোলা হয়। দুতিৰাম হাজৰিকাৰ ‘কলিভাৰত’ বা ‘অসম বুৰঞ্জী পুথি’ এখন উল্লেখযোগ্য পদ্য বুৰঞ্জী।

১২. ৰামচৰণ ঠাকুৰৰ সাহিত্যকৃতিৰ চমু পৰিচয় দিয়া। 

উত্তৰ: মাধৱদেৱৰ ভাগিন ৰামচৰণ ঠাকুৰে শংকৰদেৱৰ প্ৰথম পূৰ্ণাঙ্গ জীৱনী ‘গুৰু চৰিত’ পদত ৰচনা কৰাৰ লগতে ‘কংস বধ’ নাট আৰু সুন্দৰীদিয়া সত্ৰত থাকি কেইবাখনো ভক্তিধৰ্মী পুথি সংকলন কৰিছিল।

১৩. ‘ঘোঁৰা নিদান’ গ্ৰন্থখনৰ বিষয়বস্তু কি? 

উত্তৰ: ‘ঘোঁৰা নিদান’ হ’ল ঘোঁৰাৰ লক্ষণ, বিভিন্ন জাতি, ঘোঁৰাৰ বিভিন্ন বেমাৰ-আজাৰ আৰু তাৰ পৰম্পৰাগত বনৌষধি চিকিৎসাৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা এখন মূল্যৱান ব্যৱহাৰিক বিজ্ঞানমূলক পুথি।

১৪. উত্তৰ শংকৰী যুগৰ গীতিকাব্য বা পদ সাহিত্যৰ মূল সুৰ কি আছিল? 

উত্তৰ: এই যুগৰ কাব্য আৰু পদ সাহিত্যত ভক্তিৰসৰ সমান্তৰালকৈ শৃংগাৰ ৰস, পৌৰাণিক আখ্যানৰ বৰ্ণনা আৰু ৰাজপ্ৰশংসাৰ প্ৰভাৱ লক্ষ্য কৰা যায়। পুৰাণ আৰু মহাভাৰতৰ বিভিন্ন উপাখ্যানক স্থানীয় ৰূপ দি কাব্য ৰচনা কৰা হৈছিল।

১৫. বৰুৱালি বুৰঞ্জী বা বিশেষ বুৰঞ্জী বুলিলে কি বুজা? 

উত্তৰ: কোনো নিৰ্দিষ্ট ঐতিহাসিক ঘটনা, কোনো নিৰ্দিষ্ট বিষয়া বা কোনো নিৰ্দিষ্ট বংশৰ ইতিবৃত্ত লৈ ৰচিত বুৰঞ্জীক বিশেষ বুৰঞ্জী বোলা হয়। যেনে— ‘পাদশাহ বুৰঞ্জী’ (মুঘল সাম্ৰাজ্যৰ বিৱৰণ), ‘ত্ৰিপুৰা বুৰঞ্জী’ (দূতৰ বিৱৰণ) আদি।

৫ নম্বৰীয়া প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ (১০ টা) :

১. উত্তৰ শংকৰী যুগৰ অসমীয়া সাহিত্যৰ প্ৰধান বৈশিষ্ট্যসমূহ আলোচনা কৰা। 

উত্তৰ: উত্তৰ শংকৰী যুগ (ষোড়শ শতিকাৰ শেষৰ পৰা ঊনবিংশ শতিকাৰ প্ৰথমভাগলৈ) অসমীয়া সাহিত্যৰ এক বহুমুখী বিকাশৰ সময়। এই যুগৰ প্ৰধান বৈশিষ্ট্যসমূহ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:

• বিষয়বস্তুৰ বৈচিত্ৰ্য: এই যুগত শংকৰী যুগৰ একমাত্ৰ কৃষ্ণভক্তি আৰু বৈষ্ণৱ ভাবধাৰাৰ পৰা আঁতৰি আহি সাহিত্যই ৰাজকীয় প্ৰভাৱ, যুদ্ধ-বিগ্ৰহ, বুৰঞ্জী আৰু ব্যৱহাৰিক জীৱনৰ বহু বিষয় সামৰি লয়।

• গদ্য সাহিত্যৰ উন্মেষ: ভট্টদেৱৰ হাতত কথা-সাহিত্যৰ (ধৰ্মীয় গদ্য) জন্ম হয় আৰু আহোম ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত ঐতিহাসিক বুৰঞ্জী সাহিত্য আৰু চৰিত পুথিৰ জৰিয়তে অসমীয়া গদ্যই এক সমৃদ্ধিশালী ৰূপ লাভ কৰে।

• ৰাজকীয় পৃষ্ঠপোষকতা: আহোম ৰজাসকল, বিশেষকৈ ৰুদ্ৰসিংহ, শিৱসিংহ, প্ৰমত্তসিংহ আদিৰ পৃষ্ঠপোষকতাত কবি-সাহিত্যিকসকলে বহুতো সংস্কৃত পুৰাণ, জ্যোতিষ, আয়ুৰ্বেদ আদি শাস্ত্ৰ অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰে।

• ব্যৱহাৰিক সাহিত্যৰ বিকাশ: লোকজীৱনৰ প্ৰয়োজনীয় জ্ঞান যেনে হাতী-ঘোঁৰাৰ চিকিৎসা, জ্যোতিষ, নীতিশাস্ত্ৰ আদিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ‘হস্তীবিদ্যাকৰ্ণৱ’, ‘ঘোঁৰা নিদান’ আদি পুথি ৰচিত হয়।

• শৃংগাৰ ৰসৰ প্ৰাধান্য: সত্ৰীয়া সাহিত্যৰ শান্ত আৰু দাস্য ৰসৰ উপৰিও ৰাজসভাৰ কাব্যসমূহত শৃংগাৰ আৰু সৌন্দৰ্য্য বৰ্ণনাই বিশেষ স্থান লাভ কৰে।

এনেদৰে আধ্যাত্মিকতাৰ পৰা বাস্তৱমুখী চিন্তালৈ সাহিত্যৰ ধাৰা প্ৰবাহিত হোৱাটোৱেই আছিল এই যুগৰ মূল লক্ষণ।

২. অসমীয়া গদ্য সাহিত্যলৈ ভট্টদেৱৰ অৱদান মূল্যায়ন কৰা। 

উত্তৰ: বৈকুণ্ঠনাথ ভাগৱত ভট্টাচাৰ্য বা ভট্টদেৱ অসমীয়া গদ্য সাহিত্যৰ বাটচটীয়া। ষোড়শ শতিকাত সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষতে যেতিয়া স্থানীয় ভাষাত গদ্য সাহিত্যৰ চৰ্চা হোৱা নাছিল, তেতিয়াই ভট্টদেৱে অসমীয়া ভাষাত গাম্ভীৰ্যপূৰ্ণ ধৰ্মীয় গদ্য ৰচনা কৰি এক যুগান্তকাৰী পদক্ষেপ লৈছিল। সাহিত্যৰথী লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাই সেয়ে তেওঁক ‘কথা-সাহিত্যৰ জনক’ আখ্যা দিছে।

ভট্টদেৱৰ প্ৰধান তিনিখন গদ্য পুথি হ’ল— ‘কথা-ভাগৱত’, ‘কথা-গীতা’ আৰু ‘কথা-ৰত্নাৱলী’। গুৰু দামোদৰদেৱৰ আদেশ অনুসৰি তেওঁ সাধাৰণ জনসাধাৰণ আৰু বিশেষকৈ স্ত্ৰী-শূদ্ৰ সকলোৱে বুজিব পৰাকৈ জটিল সংস্কৃত শাস্ত্ৰৰ তত্ত্বসমূহ সৰল গদ্যত প্ৰকাশ কৰিছিল।

ভট্টদেৱৰ গদ্যশৈলী আছিল সংযত, নীতিপূৰ্ণ আৰু ব্যাকৰণসিদ্ধ। তেওঁ তৎসম আৰু তদ্ভৱ শব্দৰ সুষম সংমিশ্ৰণ ঘটাই এক ধ্ৰুপদী ৰূপ সৃষ্টি কৰিছিল। দীঘল বাক্যৰ পৰিৱৰ্তে যুক্তিপূৰ্ণ চুটি চুটি বাক্যৰে ধৰ্মীয় আৰু দাৰ্শনিক তত্ব বুজোৱাত তেওঁ সিদ্ধহস্ত আছিল। আধুনিক অসমীয়া গদ্যৰ ভেটি স্থাপনত ভট্টদেৱৰ এই অৱদান চিৰস্মৰণীয়।

৩. বুৰঞ্জী সাহিত্যৰ বৈশিষ্ট্য আৰু অসমীয়া সাহিত্যত ইয়াৰ স্থান আলোচনা কৰা। 

উত্তৰ: আহোম স্বৰ্গদেউসকলৰ তত্ত্বাৱধানত সৃষ্টি হোৱা বুৰঞ্জী সাহিত্য পুৰণি অসমীয়া সাহিত্যৰ এক অমূল্য ৰত্ন। মধ্যযুগৰ ভাৰতবৰ্ষৰ আন কোনো প্ৰাদেশিক ভাষাত এনে বাস্তৱবাদী ঐতিহাসিক সাহিত্যৰ ধাৰা দেখা নাযায়।

বুৰঞ্জী সাহিত্যৰ প্ৰধান বৈশিষ্ট্যসমূহ:

• তথ্যনিষ্ঠতা আৰু বাস্তৱবাদ: বুৰঞ্জীসমূহত ৰাজনৈতিক ঘটনা, ৰজাৰ আদেশ, যুদ্ধৰ বিৱৰণ আৰু কূটনীতিৰ কথা অতি নিৰপেক্ষ আৰু কালক্ৰম অনুসৰি লিখা হৈছিল।

• ভাষা আৰু প্ৰকাশভংগী: বুৰঞ্জীৰ ভাষা হ’ল পোনপটীয়া আৰু গতিশীল গদ্য। ইয়াত প্ৰশাসনিক শব্দ, পাৰ্চী-আৰবী শব্দৰ সংমিশ্ৰণ আৰু অসমীয়া জতুৱা ঠাঁচৰ প্ৰচুৰ ব্যৱহাৰ পোৱা যায়।

• শ্ৰেণীবিভাজন: সাধাৰণ বুৰঞ্জীৰ উপৰিও বিশেষ ঘটনা লৈ ‘পাদশাহ বুৰঞ্জী’, ‘ত্ৰিপুৰা বুৰঞ্জী’, ‘কাছাৰী বুৰঞ্জী’ আদি শ্ৰেণীৰ বুৰঞ্জী ৰচিত হৈছিল।

অসমীয়া সাহিত্যৰ বুৰঞ্জীত এই সাহিত্যৰ স্থান অতি উচ্চ। ই কেবল বুৰঞ্জীবিদৰ বাবেই নহয়, অসমীয়া গদ্যৰ ক্ৰমবিকাশ আৰু মধ্যযুগীয় অসমৰ ভাষাৰ গাঁথনি অধ্যয়নৰ বাবেও অপৰিহাৰ্য আধাৰ।

৪. অসমীয়া চৰিত সাহিত্যৰ উৎপত্তি, বিকাশ আৰু গুৰুত্ব ব্যাখ্যা কৰা।

 উত্তৰ: বৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ ফলস্বৰূপে মহাপুৰুষ শংকৰদেৱ, মাধৱদেৱ আৰু অন্যান্য ধৰ্মগুৰুসকলৰ তিৰোভাৱৰ পিছত সত্ৰসমূহত তেওঁলোকৰ জীৱনাদৰ্শ আলোচনা কৰাৰ পৰাই চৰিত সাহিত্যৰ জন্ম হয়। সত্ৰৰ ভকতসকলে গুৰুসকলৰ প্ৰতি থকা অগাধ শ্ৰদ্ধাৰ পৰা তেওঁলোকৰ দৈনন্দিন জীৱন, অলৌকিক মহিমা আৰু ভক্তিধৰ্মৰ প্ৰসাৰৰ কাহিনী মুখে মুখে চৰ্চা কৰিছিল, যাক পিছলৈ লিখিত ৰূপ দিয়া হয়।

চৰিত সাহিত্য মূলত দুই প্ৰকাৰৰ— পদ-চৰিত (পদ্যত ৰচিত) আৰু কথা-চৰিত (গদ্যত ৰচিত)। ৰামচৰণ ঠাকুৰ, ভূষণ দ্বিজ, ৰামানন্দ দ্বিজ আদি ভক্তসকলে পদ্যত গুৰুচৰিত ৰচনা কৰে। আনহাতে, সত্ৰীয়া কথিত গদ্যৰ ৰূপত ৰচিত ‘কথা-গুৰুচৰিত’ আৰু ‘বৰদোৱা গুৰুচৰিত’ আদি গদ্য চৰিত সাহিত্যৰ উৎকৃষ্ট নিদৰ্শন।

গুৰুত্ব: চৰিত সাহিত্যই ধৰ্মীয় জীৱনীৰ সীমা অতিক্ৰম কৰি সমকালীন অসমৰ সমাজ, অৰ্থনীতি, সংস্কৃতি, কৃষি-শিল্প আৰু সামাজিক অন্ধবিশ্বাসৰ এক প্ৰামাণিক চিত্ৰ ডাঙি ধৰে। তদুপৰি, অসমীয়া সত্ৰীয়া কথিত গদ্যৰ স্বৰূপ জানিবলৈ চৰিত সাহিত্য এক অপৰিহাৰ্য উৎস।

৫. অসমীয়া ব্যৱহাৰিক সাহিত্যৰ বিষয়ে এটি সমীক্ষাত্মক টোকা প্ৰস্তুত কৰা।

 উত্তৰ: উত্তৰ শংকৰী যুগত বিশেষকৈ আহোম স্বৰ্গদেউসকলৰ পৃষ্ঠপোষকতাত মানুহৰ দৈনন্দিন প্ৰয়োজনীয় আৰু কাৰিকৰী বিদ্যাসমূহক লৈ যিবোৰ পুথি ৰচিত হৈছিল, সেইবোৰক ব্যৱহাৰিক বা বিজ্ঞানমূলক সাহিত্য বোলা হয়। মধ্যযুগৰ অসমত জ্ঞান-বিজ্ঞানৰ প্ৰসাৰৰ বাবে এই সাহিত্যৰ সৃষ্টি হৈছিল।

ব্যৱহাৰিক সাহিত্যক কেইবাটাও ভাগত ভগাব পাৰি:

• পশু-চিকিৎসা বিজ্ঞান: হাতীৰ লক্ষণ আৰু চিকিৎসা বিষয়ক সুকুমাৰ বৰকাইথৰ ‘হস্তীবিদ্যাকৰ্ণৱ’ আৰু ঘোঁৰাৰ চিকিৎসা বিষয়ক ‘ঘোঁৰা নিদান’ ইয়াৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ উদাহৰণ।

• জ্যোতিষ আৰু গণিত শাস্ত্ৰ: কবিৰত্ন ভাগৱতীৰ ‘ভাস্বতী’, ‘জ্যোতিষ সাৰ সংগ্ৰহ’ আৰু শুভ-অশুভ গণনাৰ পুথি ‘শুভঙ্কৰী শুভকৰ্ম জ্যোতিষ’।

• নীতিশাস্ত্ৰ আৰু অন্যান্য: ৰাজনীতি আৰু সমাজনীতি সম্পৰ্কীয় পুথি ‘নীতিলাটামঞ্জৰী’, ধন-সম্পদ আৰু মানুহৰ লক্ষণ সম্পৰ্কীয় বিভিন্ন ডাকৰ বচন আদি।

এই সাহিত্যসমূহত বৈজ্ঞানিক দৃষ্টিভংগী, পৰম্পৰাগত বনৌষধি জ্ঞান আৰু ব্যৱহাৰিক কৌশলসমূহ গদ্য আৰু পদ্য দুয়োটা ৰূপতে সৰল ভাষাত প্ৰকাশ পাইছিল।

৬. কবিৰাজ চক্ৰৱৰ্তীৰ কবি-প্ৰতিভা আৰু সাহিত্যকৃতিৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা। 

উত্তৰ: উত্তৰ শংকৰী যুগৰ ৰাজসভাৰ কবিসকলৰ ভিতৰত কবিৰাজ চক্ৰৱৰ্তী (ৰামনাৰায়ণ চক্ৰৱৰ্তী) অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ প্ৰতিভাধৰ কবি আছিল। তেওঁ আহোম স্বৰ্গদেউ ৰুদ্ৰসিংহ আৰু শিৱসিংহৰ ৰাজসভাত ৰাজকবিৰ মৰ্যাদা লাভ কৰিছিল।

তেওঁৰ সাহিত্যকৃতিসমূহ মূলত অনুবাদমূলক আৰু ৰূপান্তৰিত কাব্য:

• গীতগোবিন্দৰ পদ্যানুবাদ: জয়দেৱৰ প্ৰখ্যাত ‘গীতগোবিন্দ’ তেওঁ মনোৰম অসমীয়া পদলৈ অনুবাদ কৰে।

• শংখচূড় বধ: ব্ৰহ্মবৈৱৰ্ত পুৰাণৰ প্ৰকৃতি খণ্ডৰ আধাৰত ৰচিত এইখন তেওঁৰ এখন সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ কাব্য। ইয়াত শংখচূড় আৰু তুলসীৰ প্ৰেম-বিৰহ তথা যুদ্ধৰ কাহিনী শৃংগাৰ আৰু বীৰ ৰসৰ সংমিশ্ৰণত বৰ্ণনা কৰা হৈছে।

• অন্যান্য ৰচনা: ‘শকুন্তলা কাৱ্য’, ‘ভাস্বতী’ৰ অনুবাদ আৰু কেইবাখনো স্তোত্ৰমালা।

কবিৰাজ চক্ৰৱৰ্তীৰ কবিতাত সংস্কৃত ক্লাছিকেল সাহিত্যৰ প্ৰভাৱ, শব্দৰ লালিত্য, চিত্ৰময় বৰ্ণনা আৰু শৃংগাৰ ৰসৰ গভীৰতা স্পষ্ট। তেওঁ অসমীয়া কাব্য সাহিত্যক সত্ৰীয়া পৰিৱেশৰ পৰা ৰাজপ্ৰসাদৰ সৌন্দৰ্য্য আৰু শৃংগাৰিক পৰিৱেশলৈ সফলতাৰে উত্তৰণ ঘটাইছিল।

৭. ‘কথা-গুৰুচৰিত’ পুথিখনৰ সাহিত্যিক আৰু সামাজিক মূল্য নিৰূপণ কৰা। 

উত্তৰ: ‘কথা-গুৰুচৰিত’ মধ্যযুগীয় অসমীয়া গদ্য সাহিত্যৰ এক কীৰ্তিস্তম্ভ। শংকৰদেৱ, মাধৱদেৱ আৰু বদলা পদ্ম আতা প্ৰমুখ্যে বৈষ্ণৱ গুৰুসকলৰ জীৱন আৰু কৰ্মক কেন্দ্ৰ কৰি সত্ৰৰ ভকতসকলে মুখে মুখে কোৱা চৰিতসমূহ পিছত লিপিবদ্ধ কৰি এই বিশাল গ্ৰন্থখন প্ৰস্তুত কৰা হয়।

সাহিত্যিক মূল্য:

• কথা-গুৰুচৰিতৰ ভাষা সত্ৰীয়া সমাজত প্ৰচলিত এক সজীৱ, নাটকীয়া আৰু কথনভংগীৰ গদ্য।

• ইয়াত ব্যৱহাৰ হোৱা উপমা, জতুৱা ঠাঁচ আৰু বাক্যৰ ছন্দময় গতি অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰকাশিকা শক্তিৰ উৎকৃষ্ট নিদৰ্শন।

সামাজিক মূল্য:

• এই পুথিখন তৎকালীন অসমৰ সমাজ জীৱনৰ এখন নিখুঁত দাপোণ। ইয়াত অসমৰ জাতি-জনগোষ্ঠীৰ সমন্বয়, তৎকালীন কুটীৰ শিল্প, কৃষি ব্যৱস্থা, বস্তুৰ মূল্যতালিকা আৰু দৈনন্দিন খাদ্যাভ্যাসৰ বিশদ বিৱৰণ পোৱা যায়।

• বৈষ্ণৱ আন্দোলনে কেনেদৰে বৰ্ণভেদ প্ৰথা দূৰ কৰি সমতা স্থাপনৰ চেষ্টা কৰিছিল, তাৰ ঐতিহাসিক প্ৰমাণ ইয়াত পোৱা যায়।

সেয়েহে, কথা-গুৰুচৰিত কেৱল ধৰ্মীয় জীৱনী নহয়, ই পুৰণি অসমৰ জাতীয় ইতিহাসৰ এক জীৱন্ত দলিল।

৮. উত্তৰ শংকৰী যুগৰ প্ৰধান নাট্যকাৰসকল আৰু তেওঁলোকৰ নাট্য-ধাৰাৰ বৈশিষ্ট্য আলোচনা কৰা। 

উত্তৰ: মহাপুৰুষ শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱৰ পিছত সত্ৰীয়া নাটৰ পৰম্পৰাটোক উত্তৰ শংকৰী যুগৰ নাট্যকাৰসকলে নিষ্ঠাৰে আগবঢ়াই লৈ গৈছিল। এই যুগৰ নাটসমূহকো সাধাৰণতে ‘অংকীয়া নাট’ বা ‘উত্তৰ-শংকৰী নাট’ বোলা হয়।

প্ৰধান নাট্যকাৰসকল:

• গোপালদেৱ: তেওঁ ‘জন্মযাত্ৰা’, ‘নন্দোৎসৱ’, ‘গোপী-উদ্ধৱ সংবাদ’ আদি কেইবাখনো নাট ৰচনা কৰে।

• ৰামচৰণ ঠাকুৰ: তেওঁৰ ‘কংস বধ’ নাটখন অতি জনপ্ৰিয় আৰু নাট্যগুণসম্পন্ন।

• দৈত্যাৰি ঠাকুৰ: তেওঁ ৰচনা কৰা নাটসমূহৰ ভিতৰত ‘নৃসিংহ যাত্ৰা’ আৰু ‘স্যমন্তক হৰণ’ উল্লেখযোগ্য।

• কমললোচন আৰু ভূষণ দ্বিজ: এওঁলোকেও সত্ৰৰ প্ৰয়োজনীয়তা অনুসৰি নাট ৰচনা কৰিছিল।

নাট্য-ধাৰাৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ:

• এই যুগৰ নাটসমূহত শংকৰদেৱৰ নাটৰ দৰে দাৰ্শনিক গাম্ভীৰ্য্য কিছু পৰিমাণে হ্ৰাস পাইছিল আৰু নাটকীয় ঘটনাৰ বাহ্যিক কৌতূহল বা কাহিনীৰ প্ৰসাৰ বৃদ্ধি পাইছিল।

• ব্ৰজাৱলী ভাষাৰ ব্যৱহাৰ ক্ৰমান্বয়ে শিথিল হৈ স্থানীয় অসমীয়া কথিত ভাষাৰ প্ৰভাৱ বাঢ়ি আহিছিল।

• নাটসমূহত নৃত্য আৰু গীতৰ প্ৰাচুৰ্য অক্ষুণ্ণ আছিল আৰু মূল লক্ষ্য আছিল সত্ৰীয়া ভক্তসমাজক ভক্তিৰস প্ৰদান কৰা।

৯. ‘হস্তীবিদ্যাকৰ্ণৱ’ পুথিখনৰ বিষয়বস্তু আৰু গুৰুত্ব আলোচনা কৰা। 

উত্তৰ: ‘হস্তীবিদ্যাকৰ্ণৱ’ আহোম যুগৰ ব্যৱহাৰিক সাহিত্য আৰু চিত্ৰকলাৰ এক বিশ্বখ্যাত নিদৰ্শন। স্বৰ্গদেউ শিৱসিংহ আৰু বৰৰজা অম্বিকা দেৱীৰ নিৰ্দেশত সুকুমাৰ বৰকাইথে ১৭৩৪ খ্ৰীষ্টাব্দত সংস্কৃত শাস্ত্ৰ ‘গজেন্দ্ৰচিন্তামণি’ৰ আধাৰত এই পুথিখন অসমীয়া গদ্যত ৰচনা কৰে। পুথিখনৰ চিত্ৰাঙ্কন কৰিছিল দিলবৰ আৰু দোষাই নামৰ দুজন চিত্ৰশিল্পীয়ে।

বিষয়বস্তু:

• পুথিখনত অসমৰ হাবিত পোৱা বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ হাতীৰ দৈহিক লক্ষণ, গুণাগুণ আৰু স্বভাৱৰ পুংখানুপুংখ বৰ্ণনা আছে।

• হাতীৰ বিভিন্ন শুভ আৰু অশুভ লক্ষণ, হাতী ধৰাৰ কৌশল (খেদা শাল আদি) আৰু প্ৰশিক্ষণৰ পদ্ধতি উল্লেখ আছে।

• হাতীৰ বিভিন্ন জটিল ৰোগ আৰু তাৰ প্ৰতিকাৰৰ বাবে স্থানীয় গছ-লতা, শিপা আৰু খনিজ পদাৰ্থৰে তৈয়াৰ কৰা বনৌষধি চিকিৎসাৰ বিস্তৃত দিহা দিয়া হৈছে।

গুৰুত্ব:

• ই পুৰণি অসমৰ উন্নত পশুচিকিৎসা বিজ্ঞানৰ এক অকাট্য প্ৰমাণ।

• পুথিখনত ব্যৱহৃত চিত্ৰসমূহে পুৰণি অসমৰ সত্ৰীয়া আৰু টাই-আহোম চিত্ৰকলাৰ সংমিশ্ৰিত এক উচ্চমানৰ চিত্ৰশৈলী দাঙি ধৰে।

• ইয়াৰ গদ্য অতি সহজ, ব্যৱহাৰিক আৰু বিজ্ঞানসন্মত।

১০. আহোম ৰাজসভাৰ পৃষ্ঠপোষকতাত সৃষ্টি হোৱা অনুবাদ সাহিত্যৰ এক চমু বিৱৰণ দিয়া। 

উত্তৰ: আহোম স্বৰ্গদেউসকল বিশেষকৈ ৰুদ্ৰসিংহৰ ৰাজত্বকালৰ পৰা আহোম ৰাজসভাই অসমীয়া সাহিত্য আৰু সংস্কৃতি চৰ্চাৰ এক প্ৰধান কেন্দ্ৰৰ ৰূপ লয়। স্বৰ্গদেউসকলৰ পৃষ্ঠপোষকতাত ৰাজকবিসকলে ভাৰতীয় ধ্ৰুপদী সাহিত্য, পুৰাণ, মহাকাব্য আৰু বৈজ্ঞানিক শাস্ত্ৰসমূহ অসমীয়ালৈ অনুবাদ আৰু ৰূপান্তৰ কৰে।

প্ৰধান অনুবাদকৰ্মসমূহ:

• কবিৰাজ চক্ৰৱৰ্তী: তেওঁ ৰুদ্ৰসিংহ আৰু শিৱসিংহৰ দিনত জয়দেৱৰ ‘গীতগোবিন্দ’, ব্ৰহ্মবৈৱৰ্ত পুৰাণৰ পৰা ‘শংখচূড় বধ’ আৰু কালিদাসৰ নাটকৰ আৰ্হিত ‘শকুন্তলা’ কাব্য অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰে।

• অনন্ত আচাৰ্য: তেওঁ শিৱসিংহৰ দিনত ‘আনন্দ লহৰী’ নামৰ দেৱী মাহাত্ম্যসূচক শাস্ত্ৰখন পদলৈ ভাঙনি কৰে।

• ৰুচিনাথ কন্দলী: স্বৰ্গদেউ ৰাজেশ্বৰ সিংহৰ দিনত তেওঁ শ্ৰীশ্ৰী চণ্ডীৰ মূল আখ্যান অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰে।

• জ্যোতিষ আৰু ব্যৱহাৰিক পুথিৰ অনুবাদ: ‘ভাস্বতী’, ‘নীতিশাস্ত্ৰ’ আদি বহুতো সংস্কৃত গ্ৰন্থ এই যুগত অসমীয়া গদ্য আৰু পদ্যত ৰূপান্তৰিত হয়।

এই অনুবাদ সাহিত্যসমূহে অসমীয়া সাহিত্যৰ ভঁৰাল চহকী কৰাৰ উপৰিও অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰকাশিকা শক্তি আৰু শব্দভাণ্ডাৰক এক নতুন মাত্ৰা প্ৰদান কৰিছিল।