অতি চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন :

১। মহাত্মা গান্ধীৰ কেতিয়া জন্ম হৈছিল?

উত্তৰ: ১৮৬৯ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে মহাত্মা গান্ধীৰ জন্ম হৈছিল ।

২। সত্যাগ্রহৰ কৌশল গান্ধীয়ে কোন দেশত পোনপ্ৰথমে প্ৰয়োগ কৰিছিল?

উত্তৰ: সত্যাগ্রহৰ কৌশল গান্ধীয়ে পোনপ্ৰথমে দক্ষিণ আফ্ৰিকাত প্ৰয়োগ কৰিছিল ।

৩। ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰে কিয় 'নাইট' উপাধি ত্যাগ কৰিছিল?

উত্তৰ: ১৯১৯ চনৰ ১৩ এপ্ৰিলত সংঘটিত হোৱা নৃশংস জালিৱানৱালাবাগ হত্যাকাণ্ডৰ প্ৰতিবাদত ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰে ব্ৰিটিছ চৰকাৰে দিয়া 'নাইট' উপাধি ত্যাগ কৰিছিল ।

৪। কাৰ কাৰ নেতৃত্বত ভাৰতত খিলাফৎ আন্দোলনৰ সূচনা হৈছিল?

উত্তৰ: মৌলানা চৌকত আলি আৰু মহম্মদ আলিৰ নেতৃত্বত ভাৰতত খিলাফৎ আন্দোলনৰ সূচনা হৈছিল ।

৫। চৌৰীচৌৰাৰ ঘটনা কেতিয়া সংঘটিত হৈছিল?

উত্তৰ: ১৯২২ চনৰ ৫ ফেব্ৰুৱাৰি তাৰিখে চৌৰীচৌৰাৰ ঘটনা সংঘটিত হৈছিল ।

৬। কেনে পৰিস্থিতিত লালা লাজপত ৰায়ৰ মৃত্যু হৈছিল?

উত্তৰ: ১৯২৮ চনত লাহোৰত ছাইমন কমিছন বিৰোধী এটা সমদলৰ নেতৃত্ব দি থাকোতে পুলিচৰ নিৰ্দয় লাঠি চালনাত গুৰুতৰভাৱে আহত হৈ লালা লাজপত ৰায়ৰ মৃত্যু হৈছিল ।

৭। কেতিয়া আৰু ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ কোনখন অধিবেশনত ভাৰতীয়সকলৰ মূল দাবী হিচাপে পূৰ্ণ স্বৰাজৰ দাবী উত্থাপন কৰা হৈছিল?

উত্তৰ: ১৯২৯ চনত জৱাহৰলাল নেহৰুৰ সভাপতিত্বত বহা কংগ্ৰেছৰ লাহোৰ অধিবেশনত পূৰ্ণ স্বৰাজৰ দাবী উত্থাপন কৰা হৈছিল ।

৮। গান্ধীজীয়ে সবৰতী আশ্ৰমৰ পৰা ডাণ্ডিৰ সাগৰ পাৰলৈ লোন আইন ভংগ কৰিবলৈ গৈছিল। সবৰতী আশ্ৰম আৰু ডাণ্ডিৰ মাজত দূৰত্ব কিমান?

উত্তৰ: সবৰতী আশ্ৰম আৰু ডাণ্ডিৰ মাজত দূৰত্ব আছিল প্ৰায় ৩৮৫ কিলোমিটাৰ ।

৯। সীমান্ত গান্ধী নামেৰে কাক জনা যায়?

উত্তৰ: খান আব্দুল গফুৰ খানক সীমান্ত গান্ধী নামেৰে জনা যায় ।

১০। লণ্ডনত অনুষ্ঠিত হোৱা দ্বিতীয় ঘূৰণীয়া মেজমেলত কোনে কংগ্ৰেছক এককভাৱে প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল?

উত্তৰ: মহাত্মা গান্ধীয়ে দ্বিতীয় ঘূৰণীয়া মেজমেলত কংগ্ৰেছক এককভাৱে প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল ।

১১। ১৯৩২ চনত সাম্প্ৰদায়িক বাঁটোৱাৰা ঘোষণা কৰা ব্ৰিটিছ প্ৰধানমন্ত্ৰীজনৰ নাম কি আছিল?

উত্তৰ: ব্ৰিটিছ প্ৰধানমন্ত্ৰীজনৰ নাম আছিল ৰামছে মেকডোনাল্ড ।

১২। কোনটো আন্দোলনৰ সময়ছোৱাত গান্ধীজীয়ে 'কৰিম কিম্বা মৰিম' শ্লোগান দিছিল?

উত্তৰ: ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ (১৯৪২) সময়ছোৱাত গান্ধীজীয়ে 'কৰিম কিম্বা মৰিম' শ্লোগান দিছিল ।

১৩। আজাদ হিন্দ ফৌজৰ প্ৰতিষ্ঠাতা কোন?

উত্তৰ: আজাদ হিন্দ ফৌজৰ ধাৰণাটো প্ৰথমে কেপ্টেইন মোহন সিঙে পোষণ কৰিছিল যদিও ইয়াক সক্ৰিয় ৰূপ দিছিল ৰাসবিহাৰী বসুই । পিছলৈ নেতাজী সুভাষ চন্দ্ৰ বসুই ইয়াক পুনৰ্গঠন কৰে ।

১৪। 'মোক তেজ দিয়া, মই তোমালোকক স্বাধীনতা দিম' এই বিখ্যাত বাণীটো কোন ভাৰতীয় নেতাৰ আছিল?

উত্তৰ: এই বাণীটো নেতাজী সুভাষ চন্দ্ৰ বসুৰ আছিল ।

১৫। ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজৰ সীমাৰেখাক কি নামেৰে জনা যায়?

উত্তৰ: ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজৰ সীমাৰেখাক ৰেডক্লিফ ৰেখা বুলি জনা যায় ।

দীঘল উত্তৰৰ প্ৰশ্ন :

১। সত্যাগ্রহ বুলিলে কি বুজা? যি তিনিটা স্থানীয় বিবাদৰ ক্ষেত্ৰত গান্ধীয়ে সত্যাগ্রহক প্ৰথমতে প্ৰয়োগ কৰিছিল সেই তিনিটাৰ বিষয়ে সংক্ষিপ্ত ৰূপত লিখা।

উত্তৰ: 'সত্যাগ্রহ' শব্দটোৰ অৰ্থ হ'ল 'সত্যৰ প্ৰতি আগ্ৰহ' অৰ্থাৎ সত্যনিষ্ঠ হৈ কাম কৰা । গান্ধীজীৰ মতে ই এক আধ্যাত্মিক আন্দোলন আৰু ইয়াৰ মূল ভিত্তি হ'ল অহিংসা । গান্ধীজীয়ে ভাৰতত প্ৰথমতে প্ৰয়োগ কৰা তিনিটা স্থানীয় বিবাদ হ'ল:

• চম্পাৰণ (১৯১৭): উত্তৰ বিহাৰৰ চম্পাৰণত ভূস্বামীসকলৰ শোষণৰ বিৰুদ্ধে সাধাৰণ কৃষকসকলক নেতৃত্ব দিছিল ।

  
  

• খেড়া (১৯১৮): গুজৰাটৰ খেড়াত কৃষকসকলৰ খেতি নষ্ট হোৱাৰ পিছতো চৰকাৰে আৰোপ কৰা অত্যধিক ৰাজহৰ বিৰুদ্ধে মাত মাতিছিল ।

  
  

• আহমেদাবাদ (১৯১৮): আহমেদাবাদৰ কপাহ মিলৰ বঞ্চিত শ্ৰমিকসকলৰ হৈ মিল মালিকসকলৰ বিপক্ষে থিয় দিছিল ।

  
  

২। ভাৰতত খিলাফৎ আন্দোলন কিয় আৰম্ভ হৈছিল?

উত্তৰ: প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধত তুৰস্কৰ পৰাজয়ৰ পিছত ইছলাম ধৰ্মৰ আধ্যাত্মিক গুৰু 'খলিফা'ৰ ক্ষমতা আৰু মৰ্যাদা ব্ৰিটিছ চৰকাৰে হ্ৰাস কৰিছিল । ইয়াৰ ফলত ভাৰতীয় মুছলমানসকল উত্তেজিত হৈ পৰিছিল । খলিফাক পূৰ্বৰ মৰ্যাদালৈ ঘূৰাই অনাৰ উদ্দেশ্যৰে মৌলানা চৌকত আলি আৰু মহম্মদ আলিৰ নেতৃত্বত ভাৰতত খিলাফৎ আন্দোলন আৰম্ভ হৈছিল ।

৩। ১৯২০-২২ চনত গান্ধীজীয়ে কিয় অসহযোগ আন্দোলন আৰম্ভ কৰিছিল? ইয়াৰ কাৰ্যসূচী কি আছিল? গান্ধীজীয়ে কিয় এই আন্দোলন বন্ধ কৰিছিল?

উত্তৰ: আৰম্ভ কৰাৰ কাৰণ: প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ পিছৰ অৰ্থনৈতিক দুৰৱস্থা, ১৯১৯ চনৰ দমনমূলক ৰাওলাট আইন, জালিৱানৱালাবাগ হত্যাকাণ্ড আৰু খিলাফৎ আন্দোলনৰ প্ৰতি সমৰ্থন জনাবলৈ গান্ধীজীয়ে অসহযোগ আন্দোলন আৰম্ভ কৰিছিল ।

• কাৰ্যসূচী: চৰকাৰী উপাধি বৰ্জন, চৰকাৰী বিদ্যালয়-মহাবিদ্যালয় আৰু আদালত বৰ্জন, বিদেশী বস্ত্ৰ বৰ্জন আৰু থলুৱা খাদী কাপোৰৰ ব্যৱহাৰ আদি আছিল এই আন্দোলনৰ মূল কাৰ্যসূচী ।

  
  

• বন্ধ কৰাৰ কাৰণ: ১৯২২ চনৰ ৫ ফেব্ৰুৱাৰিত উত্তৰ প্ৰদেশৰ চৌৰীচৌৰাত উত্তেজিত জনতাই এখন পুলিচ থানাত জুই লগাই ২২ জন পুলিচক হত্যা কৰে । আন্দোলনটোৱে হিংসাত্মক ৰূপ লোৱা দেখি গান্ধীজীয়ে ১২ ফেব্ৰুৱাৰিত এই আন্দোলন বন্ধ কৰে ।

  
  

৪। আইন অমান্য আন্দোলনৰ মূল লক্ষ্য কি আছিল? এই আন্দোলনৰ মূল বৈশিষ্ট্য কি আছিল?

উত্তৰ: মূল লক্ষ্য: এই আন্দোলনৰ মূল লক্ষ্য আছিল ব্ৰিটিছ চৰকাৰে জাপি দিয়া অন্যায় আইনসমূহ অমান্য কৰা আৰু ভাৰতৰ বাবে 'পূৰ্ণ স্বৰাজ' অৰ্জন কৰা ।

বৈশিষ্ট্য: ১) ১৯৩০ চনৰ বিখ্যাত 'দাণ্ডি যাত্ৰা'ৰ জৰিয়তে লোণ আইন ভংগ কৰি এই আন্দোলন আৰম্ভ কৰা হৈছিল । ২) এই আন্দোলনত মহিলা আৰু সীমান্তৰ 'খুদাই খিটমদগাৰ'সকলে সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণ কৰিছিল । ৩) গান্ধী-আৰউইন চুক্তিৰ পিছত ইয়াক সাময়িকভাবে স্থগিত কৰা হৈছিল যদিও পিছলৈ পুনৰ আৰম্ভ কৰা হৈছিল ।

৫। কি পৰিস্থিতিত ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ সূচনা হৈছিল? ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত এই আন্দোলনৰ কাৰ্যসূচীক তুমি মাইলৰ খুঁটি হিচাপে সাব্যস্ত কৰিব খোজানে? তোমাৰ মতামতৰ সমৰ্থনত যুক্তি দিয়া।

উত্তৰ:  দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ব্ৰিটিছৰ অৱস্থান, ক্ৰিপছ মিছনৰ ব্যৰ্থতা আৰু জাপানৰ ভাৰত আক্ৰমণৰ ভাবুকিয়ে ভাৰতীয়সকলৰ মাজত নিৰাপত্তাহীনতাৰ সৃষ্টি কৰিছিল । এনে পৰিস্থিতিত ১৯৪২ চনৰ আগষ্টত গান্ধীজীয়ে ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ সূচনা কৰে ।

মাইলৰ খুঁটি হিচাপে যুক্তি: হয়, এই আন্দোলন স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ এক মাইলৰ খুঁটি আছিল। ইয়াৰ সপক্ষে যুক্তি হ'ল: ১) এইটোৱে আছিল প্ৰথমটো আন্দোলন য'ত গান্ধীজীয়ে 'কৰিম কিম্বা মৰিম' শ্লোগান দিছিল । ২) চৰকাৰৰ দমন নীতি সত্ত্বেও জনসাধাৰণে স্বতঃস্ফূৰ্তভাবে অংশগ্ৰহণ কৰি ৰেল ষ্টেচন, আদালত আদি আক্ৰমণ কৰি ব্ৰিটিছ শাসনক প্ৰত্যাহ্বান জনাইছিল । ৩) এই আন্দোলনৰ পিছত ব্ৰিটিছ চৰকাৰে বুজি উঠিছিল যে ভাৰতত তেওঁলোকৰ শাসন বেছিদিন নিটিকে আৰু কেৱল ক্ষমতা হস্তান্তৰৰ আলোচনা কৰিলেই হ'ব ।

৬। ভাৰতীয় জাতীয় সেনা বাহিনীৰ বিষয়ে এটা চমু টোকা লিখা।

উত্তৰ: ভাৰতীয় জাতীয় সেনা বাহিনী বা 'আজাদ হিন্দ ফৌজ' আছিল ভাৰতৰ বাহিৰত গঢ়ি উঠা এক সশস্ত্ৰ সংগ্ৰামী বাহিনী । ইয়াৰ ধাৰণা প্ৰথমে কেপ্টেইন মোহন সিঙে দিছিল যদিও ১৯৪৩ চনত নেতাজী সুভাষ চন্দ্ৰ বসুই ইয়াক পুনৰ্গঠন কৰে । নেতাজীয়ে ছিংগাপুৰত স্বাধীন ভাৰতৰ অস্থায়ী চৰকাৰ গঠন কৰিছিল । 'জয় হিন্দ' শ্লোগান দি এই বাহিনীয়ে জাপানৰ সহায়ত ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে ইম্ফল আৰু কহিমাত যুদ্ধ কৰিছিল । যদিও যুদ্ধত জাপানৰ পৰাজয়ৰ ফলত এই বাহিনীয়ে আত্মসমর্পণ কৰিবলগীয়া হয়, তথাপিও ই ভাৰতীয় জনতা আৰু সৈন্যৰ মাজত তীব্ৰ স্বদেশপ্ৰেমৰ সঞ্চাৰ কৰিছিল ।