অ নূ শী ল নী

অতি চমু/চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন :

১। ১৭৮৪ চনত মান ৰজা বদৌপায়াৰ আমোলত মানসকলে কোনখন দেশ জয় কৰিছিল?

উত্তৰ: ১৭৮৪ চনত মান ৰজা বদৌপায়াৰ আমোলত মানসকলে আৰাকান দেশ জয় কৰিছিল।

২। মান আৰু ব্ৰিটিছৰ মাজত কেতিয়াৰ পৰা শত্ৰুতা সৃষ্টি হৈছিল?

উত্তৰ: মান ৰজা বদৌপায়াই আৰাকান জয় কৰাৰ পিছত প্ৰায় ৪০ হাজাৰ আৰাকানী লোকে ব্ৰিটিছৰ অধীনস্থ বংগদেশত আশ্ৰয় লৈছিল। এই শৰণাৰ্থীসকলক ওভতাই পঠাবৰ বাবে মান ৰজাই দিয়া হেঁচাত ব্ৰিটিছ সন্মত নোহোৱাত মান আৰু ব্ৰিটিছৰ মাজত শত্ৰুতা বা মনোমালিন্যৰ সৃষ্টি হৈছিল।

৩। মানৰ উপদ্ৰৱত থাকিব নোৱাৰি শ্ৰীহট্টলৈ পলাই যোৱা কাছাৰৰ ৰজাজনৰ নাম কি আছিল?

উত্তৰ: কাছাৰৰ ৰজাজনৰ নাম আছিল গোবিন্দ সিংহ।

৪। কোন যুদ্ধত আহোমৰ পৰাজয়ৰ বাতৰি পাই পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ মৃত্যু হৈছিল?

উত্তৰ: ঘিলাধাৰীৰ যুদ্ধত আহোম সৈন্যৰ পৰাজয়ৰ বাতৰি পাই পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ মৃত্যু হৈছিল।

৫। ‘বৈশালী হুকুং’ কি?

উত্তৰ: বদনচন্দ্ৰ বৰফুকনৰ লগত অসমলৈ অহা এজন মান লিপিকাৰে লিখি থৈ যোৱা মানৰ সামৰিক অভিযানৰ এটি টোকা বা বিৱৰণী হ’ল ‘বৈশালী হুকুং’।

৬। বৈশালী মুং-দুন-চুন খাম কি?

উত্তৰ: বদনচন্দ্ৰৰ সৈতে অহা অন্য এজন মান লিপিকাৰে মানৰ সামৰিক অভিযানৰ বিষয়ে লিখি থৈ যোৱা দ্বিতীয়টো টোকা বা বিৱৰণী হ’ল ‘বৈশালী মুং-দুন-চুন-খাম’।

৭। বদনচন্দ্ৰৰ সৈতে মান সৈন্য আহোতে অসমৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী কোন আছিল?

উত্তৰ: বদনচন্দ্ৰই প্ৰথমবাৰ মান সৈন্য লৈ আহোতে অসমৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী আছিল পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁই।

৮। বদনচন্দ্ৰই কিমান মান সৈন্য লগত আনিছিল?

উত্তৰ: বদনচন্দ্ৰই বদৌপায়াৰ পৰা ৮০০০ সৈন্য আৰু বাটত মানৰ কৰতলীয়া ৰজাসকলৰ পৰা ৮০০০ সৈন্য, অৰ্থাৎ মুঠ ১৬,০০০ সৈন্য লগত আনিছিল।

৯। বদনচন্দ্ৰই অসমত সোমায়েই কিমান অতিৰিক্ত সৈন্য গোটাইছিল?

উত্তৰ: পাঠ্যপুথিত উল্লেখ থকা অনুসৰি, বদনচন্দ্ৰই ৮০০০ মান সৈন্যৰ লগতে বাটত মানৰ কৰতলীয়া ৰজাসকলৰ পৰা আৰু ৮০০০ অতিৰিক্ত সৈন্য গোটাই মুঠ ১৬,০০০ সৈন্য লৈ অসমত সোমাইছিল।

১০। বদনচন্দ্ৰক চন্দ্ৰকান্ত সিংহই কি উপাধিৰে প্ৰধানমন্ত্ৰী পাতিছিল?

উত্তৰ: বদনচন্দ্ৰক চন্দ্ৰকান্ত সিংহই ‘মন্ত্ৰী বৰফুকন’ উপাধিৰে প্ৰধানমন্ত্ৰী পাতিছিল।

১১। মানৰ আক্ৰমণ কোন কোন চনত হৈছিল?

উত্তৰ: মানৰ আক্ৰমণ তিনিবাৰ হৈছিল— ১৮১৭ চন, ১৮১৯ চন আৰু ১৮২১ চনত।

১২। কোন চনত বদনচন্দ্ৰক হত্যা কৰা হৈছিল?

উত্তৰ: বদনচন্দ্ৰক ১৮১৮ চনত (মানৰ প্ৰথম আক্ৰমণৰ পিছত আৰু দ্বিতীয় আক্ৰমণৰ পূৰ্বে) হত্যা কৰা হৈছিল।

শুদ্ধ উত্তৰটো বাছি উলিওৱা :

১। ১৮১৬/১৮১৭/১৮১৯ চনত মানসকলে অসমৰ আভ্যন্তৰীণ ৰাজনীতিত হস্তক্ষেপ কৰিছিল।

উত্তৰ:  ১৮১৭ চনত মানসকলে অসমৰ আভ্যন্তৰীণ ৰাজনীতিত হস্তক্ষেপ কৰিছিল।

২। জগন্নাথ ঢেকিয়াল ফুকন/বদন চন্দ্ৰ বৰফুকন/চন্দ্ৰকান্ত বুঢ়াগোহাঁই ৰুচিনাথ বুঢ়াগোহাঁইৰ ভাতৃ আছিল।

উত্তৰ: জগন্নাথ ঢেকিয়াল ফুকন ৰুচিনাথ বুঢ়াগোহাঁইৰ ভাতৃ আছিল।

৩। বদন চন্দ্ৰৰ হত্যাকাণ্ড সংঘটিত হৈছিল ১৮১৬/১৮১৭/১৮১৮ চনৰ আগষ্ট মাহত।

উত্তৰ: বদন চন্দ্ৰৰ হত্যাকাণ্ড সংঘটিত হৈছিল ১৮১৮ চনৰ আগষ্ট মাহত।

৪। ৰাজমাও নুমলী চন্দ্ৰকান্ত সিংহ/পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁই/ব্ৰজনাথ গোহাঁইৰ মাতৃ আছিল।

উত্তৰ: ৰাজমাও নুমলী চন্দ্ৰকান্ত সিংহৰ মাতৃ আছিল।

৫। ইয়াণ্ডাবু সন্ধি ১৮১৪/১৮২৬/১৮২৮ চনৰ ২৪ ফেব্ৰুৱাৰী তাৰিখে স্বাক্ষৰ কৰা হৈছিল। 

উত্তৰ: ইয়াণ্ডাবু সন্ধি ১৮২৬ চনৰ ২৪ ফেব্ৰুৱাৰী তাৰিখে স্বাক্ষৰ কৰা হৈছিল।

ৰচনা ধৰ্মী প্ৰশ্ন

১। মণিপুৰ আৰু আৰাকানত মানৰ ৰাজ্য বিস্তাৰ সম্পৰ্কে চমুকৈ উল্লেখ কৰা।

উত্তৰ: মান ৰজা আলং পায়াৰ দিনৰে পৰা ব্ৰহ্মদেশে ৰাজ্য সম্প্ৰসাৰণৰ নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। মান ৰজাৰ এই সাম্ৰাজ্যবাদী প্ৰচেষ্টা প্ৰথমে মণিপুৰ আৰু আৰাকানৰ দৰে সীমান্তৱৰ্তী ৰাজ্যসমূহলৈ বিস্তাৰিত হৈছিল। ১৭৮৪ চনত মান ৰজা বদৌপায়াৰ শাসনকালত মান সেনাই আৰাকান জয় কৰি নিজৰ দখললৈ আনে। আৰাকান দখল কৰাৰ লগে লগে মান ৰজা মাৰগুই দ্বীপপুঞ্জৰ পৰা চট্টগ্ৰাম বন্দৰলৈকে সমগ্ৰ বংগোপসাগৰীয় উপকূল ৰেখাত এক শক্তিশালী ৰাজনৈতিক শক্তিত পৰিণত হয়। একে সময়তে তেওঁলোকে পশ্চিম দিশে ৰাজ্য বিস্তাৰৰ নীতি লৈ মণিপুৰৰ ওপৰতো কেইবাবাৰো আক্ৰমণ চলাইছিল। ব্ৰহ্মদেশৰ এই কঠোৰ শাসন আৰু শোষণত অতিষ্ঠ হৈ প্ৰায় ৪০ হাজাৰ আৰাকানী লোকে ইংৰাজ অধিকৃত বংগদেশত আশ্ৰয় লৈছিল। মণিপুৰ আৰু আৰাকানত মানৰ এই সফলতাই তেওঁলোকক পৰৱৰ্তী সময়ত অসমৰ দিশেও অগ্ৰসৰ হ’বলৈ উৎসাহিত কৰিছিল।

২। পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ স্বেচ্ছাচাৰিতাই কেনেকৈ ৰাজনৈতিক ষড়যন্ত্ৰৰ জন্ম দিছিল আলোচনা কৰা।

উত্তৰ: পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ সুদীৰ্ঘ শাসনকালত আহোম সাম্ৰাজ্যৰ প্ৰশাসনিক ক্ষমতা সম্পূৰ্ণৰূপে তেওঁৰ হাতলৈ গৈছিল। মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহৰ সময়ত ৰজা গৌৰীনাথ সিংহই গুৱাহাটীলৈ পলায়ন কৰাৰ সুযোগতে বুঢ়াগোহাঁই সৰ্বেসৰ্বা হৈ পৰিছিল। তেওঁ স্বেচ্ছাচাৰী আৰু দাম্ভিক স্বভাৱৰ আছিল বাবে দেশৰ বহু লোকে তেওঁক ভাল পোৱা নাছিল। বিশেষকৈ কমলেশ্বৰ সিংহ আৰু চন্দ্ৰকান্ত সিংহৰ দৰে কম বয়সীয়া ৰজাক সিংহাসনত বহুৱাই তেওঁলোকক হাতৰ পুতলা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত দেশৰ বহুতো মুখিয়াল লোক আৰু ডা-ডাঙৰীয়াই তেওঁৰ বিৰুদ্ধে গোপন ষড়যন্ত্রত লিপ্ত হৈছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, পানীমুৱা বিদ্ৰোহ আৰু সত্ৰামৰ ষড়যন্ত্র আছিল এই অসন্তুষ্টিৰ পৰিণতি। আনকি বদনচন্দ্ৰ বৰফুকনৰ সৈতেও তেওঁৰ বিৰোধ ইমান চৰম পৰ্যায় পাইছিল যে বদনচন্দ্ৰই মান ৰজাৰ সহায় বিচাৰিবলৈ বাধ্য হৈছিল। এইদৰেই পূৰ্ণানন্দৰ একাধিপত্যই দেশত ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ সৃষ্টি কৰিছিল।

৩। পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ বিৰুদ্ধে সংঘটিত ৰাজনৈতিক ষড়যন্ত্ৰৰ শেষ পৰিণতি কি আছিল?

উত্তৰ: পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ বিৰুদ্ধে সংঘটিত ৰাজনৈতিক ষড়যন্ত্রৰ পৰিণতি অতি ভয়াৱহ আছিল। তেওঁৰ স্বেচ্ছাচাৰিতাৰ বিৰুদ্ধে প্ৰথমে পানীমুৱাৰ নেতৃত্বত বিদ্ৰোহ হৈছিল যদিও সেয়া কঠোৰ হাতেৰে দমন কৰা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰজা চন্দ্ৰকান্ত সিংহৰ বন্ধু সত্ৰামে তেওঁক হত্যাৰ চেষ্টা চলাইছিল, কিন্তু এই গোপন তথ্য ফাদিল হোৱাত ষড়যন্ত্রকাৰীসকলক ফাঁচী দিয়া হয় আৰু সত্ৰামক নিৰ্বাসন দিয়া হয়। এই ষড়যন্ত্রসমূহৰ চূড়ান্ত পৰিণতি আছিল বদনচন্দ্ৰ বৰফুকন আৰু পূৰ্ণানন্দৰ বিৰোধ। বুঢ়াগোহাঁইৰ হাতৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ বদনচন্দ্ৰই ব্ৰহ্মদেশলৈ গৈ মান ৰজাৰ সহায় বিচাৰে। ফলত ১৮১৭ চনত মান সৈন্যই অসম আক্ৰমণ কৰে। ঘিলাধাৰীৰ যুদ্ধত আহোম সৈন্য পৰাজিত হোৱাৰ বাতৰি পাই পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ মৃত্যু ঘটে। তেওঁৰ মৃত্যুৰ লগে লগে আহোমৰ কেন্দ্ৰীয় শক্তি দুৰ্বল হৈ পৰে আৰু অসমত মানৰ কেইবা বছৰীয়া বিভীষিকাৰ আৰম্ভণি হয়।

৪। বদনচন্দ্ৰ বৰফুকনৰ নেতৃত্বত মানে কিয় অসম আক্ৰমণ কৰিছিল?

উত্তৰ: বদনচন্দ্ৰ বৰফুকনে মূলতঃ পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ প্ৰতিশোধ ল’বলৈ আৰু নিজৰ ক্ষমতা পুনৰুদ্ধাৰৰ বাবে মানক অসমলৈ আনিছিল। পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ সৈতে হোৱা বিৰোধৰ বাবে বদনৰ জীৱন বিপন্ন হৈছিল আৰু তেওঁ পলাই গৈ ব্ৰিটিছৰ সহায় বিচাৰিছিল। কিন্তু ব্ৰিটিছে সহায় নকৰাত তেওঁ মান ৰজা বদৌপায়াক সাক্ষাৎ কৰে। মান ৰজাই কেইবাটাও কাৰণত সহায় কৰিবলৈ সন্মত হয়: প্ৰথমতে, মান ৰজাৰ অসমীয়া ৰাণী ৰঙ্গিলী আইদেউ বদনচন্দ্ৰৰ পেহীয়েক আছিল আৰু তেওঁ বদনক সহায় কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰিছিল। দ্বিতীয়তে, মান ৰজাই পশ্চিম দিশে নিজৰ সাম্ৰাজ্য বিস্তাৰৰ বাবে অসমক এক উপযুক্ত সামৰিক ঘাটি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব বিচাৰিছিল। লগতে ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ কৰিবলৈ তেওঁলোকক অসমৰ দৰে অঞ্চলৰ প্ৰয়োজন আছিল। এইদৰে বদনৰ ব্যক্তিগত প্ৰতিশোধ আৰু মান ৰজাৰ সাম্ৰাজ্যবাদী নীতিৰ সংমিশ্ৰণত ১৮১৭ চনত মানৰ প্ৰথম অসম আক্ৰমণ সংঘটিত হৈছিল।

৫। বদনচন্দ্ৰ বৰফুকনৰ নেতৃত্বত অসমত মানৰ ৰাজনৈতিক হস্তক্ষেপ সম্পৰ্কে চমুকৈ আলোচনা কৰা।

উত্তৰ: বদনচন্দ্ৰ বৰফুকনৰ নেতৃত্বত ১৮১৭ চনত হোৱা মানৰ আক্ৰমণ আছিল অসমত মানৰ ৰাজনৈতিক হস্তক্ষেপৰ আৰম্ভণি। প্ৰায় ১৬ হাজাৰ সৈন্য লৈ বদনচন্দ্ৰই পাটকাই পথেদি অসমত সোমাই ঘিলাধাৰীৰ যুদ্ধত আহোম সৈন্যক পৰাস্ত কৰে। এই যুদ্ধৰ পিছতেই পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ মৃত্যু হয়। মানসকলে যোৰহাট অধিকাৰ কৰি চন্দ্ৰকান্ত সিংহক নামমাত্ৰ ৰজা পাতি ৰাখে আৰু বদনচন্দ্ৰই নিজকে প্ৰধানমন্ত্ৰী বা 'মন্ত্ৰী বৰফুকন' হিচাপে ঘোষণা কৰি সকলো ক্ষমতা নিজৰ হাতলৈ নিয়ে। অৱশ্যে প্ৰথম অৱস্থাত মানসকলে অসম জয় কৰাৰ কথা ভবা নাছিল আৰু এমাহমান পিছতেই তেওঁলোকে বহুতো ধন-সোণ আৰু উপহাৰ লৈ নিজ দেশলৈ উভতি গৈছিল। বদনচন্দ্ৰই ইয়াৰ সুযোগ লৈ পূৰ্ণানন্দৰ সমৰ্থকসকলৰ ওপৰত অত্যাচাৰ আৰম্ভ কৰিছিল। এই ঘটনাই অসমৰ আভ্যন্তৰীণ ৰাজনীতিত এক অস্থিৰতাৰ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু ইয়াৰ পৰিণতিতে পৰৱৰ্তী সময়ত মানৰ দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় আক্ৰমণৰ পথ প্ৰশস্ত হৈছিল।

৬। মানৰ অসম আক্ৰমণৰ কাৰণসমূহ আলোচনা কৰা।

উত্তৰ: মানৰ অসম আক্ৰমণৰ অন্তৰালত কেইবাটাও গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰাজনৈতিক আৰু সামৰিক কাৰণ আছিল। প্ৰথমতে, আহোম ৰাজসভাৰ কেন্দ্ৰীয় শক্তিৰ দুৰ্বলতা আৰু পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ স্বেচ্ছাচাৰী শাসনৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা গৃহ কন্দল। দ্বিতীয়তে, বদনচন্দ্ৰ বৰফুকনৰ ব্যক্তিগত উচ্চাকাংক্ষা আৰু পূৰ্ণানন্দৰ প্ৰতি থকা বিদ্বেষৰ বাবে তেওঁ মান ৰজাক সহায় বিচাৰি কৰা আবেদন। তৃতীয়তে, মান ৰজা বদৌপায়া আৰু পৰৱৰ্তী ৰজা বাগদাওৰ সাম্ৰাজ্যবাদী নীতি, যিয়ে পশ্চিম দিশত ৰাজ্য বিস্তাৰৰ বাবে অসমক এক গুৰুত্বপূৰ্ণ লক্ষ্য হিচাপে লৈছিল। চতুৰ্থতে, ব্ৰিটিছ আৰু মানৰ মাজত শৰণাৰ্থী সমস্যা আৰু সীমা বিবাদক লৈ চলি থকা মনোমালিন্য। মান ৰজাই ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে অসমক সামৰিক শিবিৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব বিচাৰিছিল। শেষত, আহোম ৰাজসভাৰ আভ্যন্তৰীণ ষড়যন্ত্র আৰু ৰজা চন্দ্ৰকান্ত সিংহৰ দুৰ্বল স্থিতিৰ বাবে মানসকলে অসমৰ শাসন ব্যৱস্থাত হস্তক্ষেপ কৰিবলৈ সুযোগ পাইছিল।

৭। মানৰ অসম আক্ৰমণৰ পৰিণতিসমূহ ফঁহিয়াই দেখুওৱা।

উত্তৰ: মানৰ অসম আক্ৰমণৰ পৰিণতি আছিল অতি সুদূৰপ্ৰসাৰী আৰু বেদনাদায়ক। প্ৰথমতে, ইয়াৰ ফলত অসমত ছশ বছৰীয়া আহোম ৰাজত্বৰ অৱসান ঘটিছিল। দ্বিতীয়তে, মান সেনাৰ অমানুষিক অত্যাচাৰ, লুণ্ঠন আৰু হত্যাকাণ্ডৰ বাবে জনসাধাৰণৰ জীৱন দুৰ্বিসহ হৈ পৰিছিল, যাক ইতিহাসত 'মান ভগনৰ দিন' বুলি জনা যায়। বহুতো লোকে প্ৰাণৰ ভয়ত পাহাৰ-পৰ্বত আৰু চুবুৰীয়া ৰাজ্যত আশ্ৰয় লৈছিল। তৃতীয়তে, দেশৰ অৰ্থনৈতিক অৱস্থা সম্পূৰ্ণৰূপে ভাঙি পৰিছিল; খেতি-বাতি, বেহা-বেপাৰ নষ্ট হৈছিল আৰু গাঁওবোৰ হাবি-জংঘলেৰে ভৰি পৰিছিল। চতুৰ্থতে, মানৰ এই আক্ৰমণৰ ফলতেই ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীয়ে অসমৰ ৰাজনীতিত হস্তক্ষেপ কৰিবলৈ সুযোগ পাইছিল। ১৮২৪ চনত প্ৰথম ইংগ-বৰ্মা যুদ্ধৰ আৰম্ভণি হৈছিল আৰু ১৮২৬ চনৰ ইয়াণ্ডাবু সন্ধিৰ জৰিয়তে মানসকলে অসম এৰিবলৈ বাধ্য হৈছিল। ফলস্বৰূপে অসম সম্পূৰ্ণৰূপে ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ অধীনলৈ যায়।

৮। কোনটো বিদ্ৰোহক ‘পানীমুৱা বিদ্ৰোহ’ বুলি কোৱা হয়?

উত্তৰ: পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ স্বেচ্ছাচাৰী শাসনৰ পৰা দেশক মুক্ত কৰিবলৈ কমলেশ্বৰ সিংহৰ ৰাজত্বকালত সংঘটিত হোৱা বিদ্ৰোহটোকেই ‘পানীমুৱা বিদ্ৰোহ’ বুলি কোৱা হয়। পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁই ডাঙৰীয়াই আহোম ৰাজ্যৰ মূল প্ৰশাসনিক ক্ষমতা নিজৰ হাতত ৰাখি কঠোৰ হাতেৰে শাসন চলাইছিল, যিটো দেশৰ বহু মুখিয়াল লোকে ভাল পোৱা নাছিল। এই বিদ্ৰোহৰ নেতৃত্ব দিছিল পানীমুৱা নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে। তেওঁৰ সৈতে ভালেমান ডা-ডাঙৰীয়া এই ষড়যন্ত্রত লিপ্ত আছিল। অৱশ্যে বুঢ়াগোহাঁই ডাঙৰীয়াই এই বিদ্ৰোহৰ কথা গম পাই ইয়াক অতি কঠোৰ হাতেৰে দমন কৰিছিল। বিদ্ৰোহীসকলক কৰায়ত্ত কৰি তেওঁলোকক বিভিন্ন ধৰণে শাস্তি বিহা হৈছিল। যদিও এই বিদ্ৰোহ বিফল হৈছিল, তথাপিও ই প্ৰমাণ কৰিছিল যে পূৰ্ণানন্দৰ একাধিপত্যৰ বিৰুদ্ধে আহোম ৰাজ্যৰ ভিতৰতে এক তীব্ৰ প্ৰতিবাদৰ সৃষ্টি হৈছিল। ইয়াৰ পৰৱৰ্তী পৰ্যায়ত সত্ৰাম আৰু বদনচন্দ্ৰৰ ষড়যন্ত্রই গা কৰি উঠিছিল।

৯। ১৮১৭ চনৰ অসমত মানসকলৰ সামৰিক হস্তক্ষেপৰ দুটা ফলাফল উল্লেখ কৰা।

উত্তৰ: ১৮১৭ চনৰ মানৰ সামৰিক হস্তক্ষেপৰ দুটা প্ৰধান ফলাফল আছিল: 

১. আহোমৰ সামৰিক দুৰ্বলতা প্ৰকাশ: এই আক্ৰমণৰ ফলত আহোম সাম্ৰাজ্যৰ সামৰিক দুৰ্বলতা স্পষ্টকৈ প্ৰকাশ পাইছিল। ঘিলাধাৰীৰ যুদ্ধত মান সেনাৰ হাতত আহোম সৈন্যৰ শোচনীয় পৰাজয় ঘটে আৰু ইয়াৰ বাতৰি পায়েই প্ৰতাপী প্ৰধানমন্ত্ৰী পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ মৃত্যু হয়। ই আহোম শাসনতন্ত্ৰৰ বাবে এক চৰম বিপৰ্যয় আছিল। 

২. মানৰ ৰাজনৈতিক আধিপত্যৰ আৰম্ভণি: মানৰ এই অভিযানে অসমত তেওঁলোকৰ ৰাজনৈতিক প্ৰভাৱৰ ভেটি স্থাপন কৰে। যদিও তেওঁলোকে সেই সময়ত দেশখন দখল কৰা নাছিল, তথাপি চন্দ্ৰকান্ত সিংহক নামত ৰজা পাতি বদনচন্দ্ৰক সকলো ক্ষমতা দিছিল। মানসকলে উভতি যোৱাৰ সময়ত অনেক ধন-সোণৰ লগতে থেমো আইদেউ আৰু অনেক উপঢৌকন লৈ গৈছিল, যিয়ে অসমৰ সম্পদৰ প্ৰতি তেওঁলোকক আকৰ্ষিত কৰিছিল।

১০। প্ৰথম ইংগ-বৰ্মা যুদ্ধ কেতিয়া সংঘটিত হৈছিল? এই যুদ্ধখন ক’ত সংঘটিত হৈছিল?

উত্তৰ: প্ৰথম ইংগ-বৰ্মা যুদ্ধ ১৮২৪ চনত আৰম্ভ হৈ ১৮২৬ চনলৈকে চলিছিল। ১৮২৪ চনৰ ৫ মাৰ্চত গৱৰ্ণৰ জেনেৰেল লৰ্ড আমহাৰ্ষ্টে ব্ৰহ্মদেশৰ ৰজাৰ বিৰুদ্ধে আনুষ্ঠানিকভাৱে যুদ্ধ ঘোষণা কৰিছিল। এই যুদ্ধখন মূলতঃ চাৰিখন ৰণাঙ্গনত সংঘটিত হৈছিল: 

১. ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা: য’ত ইংৰাজ সৈন্যই গুৱাহাটীৰ পৰা উজনি অসমলৈকে মানক খেদি পঠাইছিল। 

২. কাছাৰ ৰাজ্য: মানসকলে মণিপুৰ হৈ কাছাৰত প্ৰৱেশ কৰাত ইংৰাজৰ সৈতে সংঘৰ্ষ আৰম্ভ হৈছিল। 

৩. মণিপুৰ: ইংৰাজ সেনাপতি পাম্বাৰটনে মণিপুৰৰ পৰা মান সেনাক খেদি উলিওৱাৰ ব্যৱস্থা লৈছিল। 

৪. ব্ৰহ্মদেশ (ম্যানমাৰ): ইংৰাজ সৈন্যই ব্ৰহ্মদেশৰ ইৰাৱতী নদীৰে ৰেঙ্গুন অভিমুখে আগুৱাই গৈছিল আৰু শেষত য়াণ্ডাবু চহৰ দখল কৰিছিল। এই যুদ্ধখন ১৮২৬ চনৰ ২৪ ফেব্ৰুৱাৰীত য়াণ্ডাবু সন্ধিৰ জৰিয়তে সমাপ্ত হয়।

১১। ইয়াণ্ডাবু সন্ধিৰ উল্লেখযোগ্য ফলাফলসমূহ উল্লেখ কৰা।

উত্তৰ: ১৮২৬ চনৰ ইয়াণ্ডাবু সন্ধিৰ ফলাফলসমূহ আছিল অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ: 

১. মানৰ বহিষ্কৰণ: এই সন্ধিৰ চৰ্ত অনুসৰি মানসকলে অসম, কাছাৰ আৰু জয়ন্তীয়া ৰাজ্যৰ ওপৰত থকা সকলো দাবী ত্যাগ কৰিবলৈ বাধ্য হয়। ই অসমত মানৰ কেইবা বছৰীয়া অত্যাচাৰৰ ওৰ পেলায়। 

২. ব্ৰিটিছ শাসনৰ আৰম্ভণি: ইয়াণ্ডাবু সন্ধিৰ জৰিয়তে অসমত আহোম শাসনৰ পুনৰুত্থানৰ পৰিৱৰ্তে ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ শাসনহে আৰম্ভ হয়। অসম সম্পূৰ্ণৰূপে ব্ৰিটিছৰ অধীনলৈ যায়। 

৩. আৰ্থিক জৰিমনা: মান ৰজাই যুদ্ধৰ ক্ষতিপূৰণ হিচাপে ব্ৰিটিছক এক কোটি টকা পৰিশোধ কৰিবলগীয়া হয়। 

৪. অঞ্চল হস্তান্তৰ: আৰাকান আৰু তেনাছেৰিম প্ৰদেশ ব্ৰিটিছৰ হাতলৈ যায়। 

৫. ৰাজনৈতিক সম্পৰ্ক: আভা বা ব্ৰহ্মদেশত এজন ব্ৰিটিছ ৰেছিডেন্ট থকাৰ ব্যৱস্থা কৰা হয় আৰু ব্ৰিটিছেও কলিকতাত এজন মান বিষয়া ৰাখিবলৈ অনুমতি দিয়ে।

১২। ইয়াণ্ডাবু সন্ধিৰ গুৰুত্ব সম্পৰ্কে লিখা। 

উত্তৰ: অসমৰ ইতিহাসত ইয়াণ্ডাবু সন্ধিৰ গুৰুত্ব অসীম। প্ৰথমতে, এই সন্ধিয়ে অসমৰ ইতিহাসৰ মধ্য যুগৰ অন্ত পেলাই আধুনিক যুগৰ সূচনা কৰে। ছশ বছৰীয়া আহোম ৰাজত্বৰ ইয়াৰ জৰিয়তেই আনুষ্ঠানিকভাৱে সমাপ্তি ঘটে। দ্বিতীয়তে, এই সন্ধিয়ে অসমক ভাৰতৰ ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰে, যিয়ে পৰৱৰ্তী সময়ত অসমৰ শিক্ষা, সমাজ আৰু ৰাজনীতিত ব্যাপক পৰিৱৰ্তন আনিছিল। তৃতীয়তে, মানৰ পাশৱিক অত্যাচাৰৰ পৰা জৰ্জৰিত হৈ থকা সাধাৰণ প্ৰজাই এই সন্ধিৰ ফলত ব্ৰিটিছৰ শাসনত অলপ সকাহ পাইছিল আৰু আৰম্ভণিতে ব্ৰিটিছৰ আগমনক আদৰণি জনাইছিল। চতুৰ্থতে, এই সন্ধিয়ে মণিপুৰৰ ৰজা গম্ভীৰ সিংহক ৰজা হিচাপে স্বীকৃতি দিয়ে আৰু সমগ্ৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ৰাজনৈতিক মেপ সলনি কৰি দিয়ে। সৰ্বশেষত, ইয়াণ্ডাবু সন্ধিৰ গইনা লৈয়েই ব্ৰিটিছে অসমত নিজৰ একাধিপত্য সাব্যস্ত কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল, যিটো পৰৱৰ্তী প্ৰায় ১২০ বছৰকাল চলিছিল।

চমুটোকা :

(১) বদৌপায়া

উত্তৰ: বদৌপায়া আছিল ব্ৰহ্মদেশৰ এজন অতি শক্তিশালী আৰু সাম্ৰাজ্যবাদী মান ৰজা। তেওঁৰ আমোলতে ১৭৮৪ চনত মান সেনাই আৰাকান জয় কৰিছিল। তেওঁৰ শাসনকালত মানসকলে পশ্চিম দিশে ৰাজ্য বিস্তাৰৰ নীতি গ্ৰহণ কৰি মণিপুৰ আৰু কাছাৰৰ দৰে অঞ্চলত আক্ৰমণ চলাইছিল। যেতিয়া বদনচন্দ্ৰ বৰফুকনে পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ বিৰুদ্ধে সহায় বিচাৰি ব্ৰহ্মদেশলৈ গৈছিল, তেতিয়া বদৌপায়াই তেওঁক সামৰিক সহায় দিবলৈ সন্মত হৈছিল। তেওঁৰ সাম্ৰাজ্যবাদী কাৰ্যকলাপৰ বাবেই ব্ৰিটিছৰ সৈতে মানৰ মনোমালিন্যৰ সৃষ্টি হৈছিল। ১৮১৯ চনত তেওঁৰ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁৰ নাতি বাগদাও ব্ৰহ্মদেশৰ ৰজা হয়।

(২) গম্ভীৰ সিং

উত্তৰ: গম্ভীৰ সিংহ আছিল মণিপুৰৰ এজন ৰজা। মানৰ অসম আক্ৰমণৰ সময়ত সমগ্ৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত এক অস্থিৰ পৰিৱেশৰ সৃষ্টি হৈছিল। গম্ভীৰ সিংহই কাছাৰ ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰিছিল, যাৰ ফলত কাছাৰৰ ৰজা গোবিন্দ সিংহই ব্ৰিটিছৰ শৰণাপন্ন হবলৈ বাধ্য হৈছিল। ১৮২৪ চনত আৰম্ভ হোৱা প্ৰথম ইংগ-বাৰ্মা যুদ্ধৰ সময়ত ব্ৰিটিছ সেনাপতি পাম্বাৰটনে গম্ভীৰ সিংহৰ সহায়ত মণিপুৰৰ পৰা মান সেনাক খেদি উলিওৱাৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল। ১৮২৬ চনৰ ঐতিহাসিক ইয়াণ্ডাবু সন্ধিৰ চতুৰ্থ চৰ্ত অনুসৰি মান ৰজাই গম্ভীৰ সিংহক মণিপুৰৰ ৰজা হিচাপে স্বীকৃতি দিবলৈ গাত লৈছিল।

(৩) গোবিন্দচন্দ্ৰ

উত্তৰ: গোবিন্দচন্দ্ৰ আছিল কাছাৰ ৰাজ্যৰ ৰজা। ১৮১৯ চনত মানসকলে মণিপুৰ জয় কৰাৰ পিছত কাছাৰত প্ৰৱেশ কৰিছিল। একে সময়তে মণিপুৰী ৰজা গম্ভীৰ সিংহৰ আক্ৰমণত তিষ্ঠিব নোৱাৰি গোবিন্দচন্দ্ৰই ব্ৰিটিছৰ সহায় বিচাৰিছিল। তেওঁ মানৰ উপদ্ৰৱত থাকিব নোৱাৰি শ্ৰীহট্টলৈ পলাই গৈ ইংৰাজৰ শৰণাপন্ন হৈছিল। ব্ৰিটিছ চৰকাৰে উপলব্ধি কৰিছিল যে যদি মানসকলে কাছাৰ অধিকাৰ কৰে তেন্তে ব্ৰিটিছ শাসিত শ্ৰীহট্ট বিপন্ন হ’ব। ১৮২৬ চনৰ ইয়াণ্ডাবু সন্ধিৰ দ্বিতীয় অনুচ্ছেদ অনুসৰি মান ৰজাই কাছাৰৰ ওপৰত থকা সকলো দাবী ত্যাগ কৰিছিল।

(৪) দামান গগৈ

উত্তৰ: দামান গগৈ আহোম ৰাজ্যৰ এজন সামৰিক বিষয়া আছিল। ১৮১৭ চনত যেতিয়া বদনচন্দ্ৰ বৰফুকনে মান সৈন্য লৈ অসম আক্ৰমণ কৰিছিল, তেতিয়া সেই আক্ৰমণ ৰোধ কৰিবলৈ প্ৰধানমন্ত্ৰী পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁয়ে এটা সৈন্য বাহিনী প্ৰেৰণ কৰিছিল। এই বাহিনীটোৰ নেতৃত্ব দিছিল দামান গগৈ আৰু হাও বৰাই। বদনচন্দ্ৰৰ নেতৃত্বত অহা বৃহৎ মান সেনাৰ সৈতে দামান গগৈৰ নেতৃত্বত থকা আহোম সেনাৰ ঘিলাধাৰীত মুখামুখি যুদ্ধ হৈছিল। দুৰ্ভাগ্যবশতঃ এই যুদ্ধত দামান গগৈৰ বাহিনী পৰাজিত হয়, যিয়ে আহোম সাম্ৰাজ্যৰ পতনৰ পথ প্ৰশস্ত কৰিছিল।

(৫) হাও বৰা

উত্তৰ: হাও বৰা আছিল ১৮১৭ চনৰ মানৰ প্ৰথম আক্ৰমণৰ সময়ত আহোম সৈন্যক নেতৃত্ব দিয়া এজন বিষয়া। পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ নিৰ্দেশত তেওঁ দামান গগৈৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে বদনচন্দ্ৰৰ নেতৃত্বত অহা মান সেনাক ভেটিবলৈ গৈছিল। তেওঁলোকৰ সৈন্য বাহিনীটোৱে ঘিলাধাৰী নামৰ ঠাইত মান সেনাৰ সৈতে তীব্ৰ যুদ্ধত লিপ্ত হৈছিল। কিন্তু মান সেনাৰ ৰণকৌশল আৰু শক্তিৰ ওচৰত হাও বৰাৰ নেতৃত্বত থকা আহোম বাহিনী টিকিব নোৱাৰি পৰাজিত হয়। এই পৰাজয়ৰ বাতৰি পায়েই প্ৰধানমন্ত্ৰী পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ মৃত্যু হৈছিল।

(৬) ঘিলাধাৰীৰ যুদ্ধ

উত্তৰ: ঘিলাধাৰীৰ যুদ্ধ আছিল অসমৰ ইতিহাসৰ এক অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ ঘটনা যি ১৮১৭ চনত সংঘটিত হৈছিল। এই যুদ্ধখন বদনচন্দ্ৰ বৰফুকনৰ নেতৃত্বত অহা ১৬ হাজাৰ মান সৈন্য আৰু পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁয়ে পঠিওৱা দামান গগৈ আৰু হাও বৰাৰ নেতৃত্বত থকা আহোম সেনাৰ মাজত হৈছিল। এই যুদ্ধত আহোম সৈন্য শোচনীয়ভাৱে পৰাজিত হয়। ঘিলাধাৰীত আহোম সেনাৰ পৰাজয়ৰ বাতৰি পায়েই প্ৰতাপী পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ মৃত্যু হৈছিল। এই যুদ্ধৰ পিছতেই মান সেনাই যোৰহাট অধিকাৰ কৰে আৰু অসমত মানৰ প্ৰভাৱ বিস্তাৰ হয়।

(৭) ব্ৰজনাথ

উত্তৰ: ব্ৰজনাথ আছিল আহোম ৰজা ৰাজেশ্বৰ সিংহৰ নাতি। ১৮১৮ চনত বদনচন্দ্ৰ বৰফুকনৰ হত্যাকাণ্ডৰ পিছত যেতিয়া ৰুচিনাথ বুঢ়াগোহাঁয়ে চন্দ্ৰকান্ত সিংহৰ বিৰুদ্ধে যাত্ৰা কৰিছিল, তেতিয়া ব্ৰজনাথক তেওঁৰ সহযোগী হিচাপে নিছিল। ৰুচিনাথে চন্দ্ৰকান্তক সিংহাসনচ্যুত কৰাৰ পিছত ব্ৰজনাথক ৰজা পাতিবলৈ বিচাৰিছিল। কিন্তু ব্ৰজনাথৰ দেহত অংগক্ষত (কাণ কটা) থকাৰ বাবে তেওঁ আহোম নিয়ম অনুসৰি ৰজা হোৱাৰ যোগ্যতা হেৰুৱাইছিল। সেইবাবে তেওঁৰ পৰিৱৰ্তে তেওঁৰ পুত্ৰ পুৰন্দৰ সিংহক ৰজা পতা হৈছিল। ১৮১৯ চনত মানে দ্বিতীয়বাৰ আক্ৰমণ কৰোতে তেওঁ বংগদেশলৈ পলাই গৈছিল।

(৮) পুৰন্দৰ সিংহ

উত্তৰ: পুৰন্দৰ সিংহ আছিল ব্ৰজনাথৰ পুত্ৰ আৰু আহোম সাম্ৰাজ্যৰ শেষৰ ফালৰ এজন ৰজা। ১৮১৮ চনত ৰুচিনাথ বুঢ়াগোহাঁয়ে চন্দ্ৰকান্ত সিংহক সিংহাসনচ্যুত কৰাৰ পিছত পুৰন্দৰক ৰজা পাতিছিল। তেওঁৰ শাসনকাল অতি চমু আছিল কাৰণ ১৮১৯ চনত আলুমিঙ্গিৰ নেতৃত্বত মান সেনাই পুনৰ অসম আক্ৰমণ কৰে। ফুলপানী ছিগাত মান সেনাৰ সৈতে হোৱা যুদ্ধত পৰাজিত হৈ পুৰন্দৰ সিংহ আৰু ৰুচিনাথ বুঢ়াগোহাঁই গুৱাহাটীলৈ আৰু পিছত বংগদেশলৈ পলাই গৈ ব্ৰিটিছৰ আশ্ৰয় লয়। তেওঁ ব্ৰিটিছক সহায় বিচাৰি আবেদন জনাইছিল যদিও আৰম্ভণিতে ব্ৰিটিছে সহায় কৰা নাছিল।

(৯) লুকু ডেকাফুকন

উত্তৰ: আলুমিনিগি আছিল ব্ৰহ্মদেশৰ এজন প্ৰভাৱশালী মান সেনাপতি। ১৮১৮ চনত বদনচন্দ্ৰ বৰফুকনৰ হত্যাৰ প্ৰতিশোধ ল’বলৈ আৰু চন্দ্ৰকান্ত সিংহক পুনৰ সিংহাসনত বহুৱাবলৈ মান ৰজাই ১৮১৯ চনত আলুমিঙ্গিৰ নেতৃত্বত এটি বৃহৎ সৈন্য বাহিনী অসমলৈ পঠাইছিল। আলুমিঙ্গিয়ে জাঁজীৰ ওচৰৰ ফুলপানী ছিগাত আহোম সেনাক পৰাস্ত কৰে আৰু যোৰহাট দখল কৰে। তেওঁ চন্দ্ৰকান্তক পুনৰ সিংহাসনত বহুৱাইছিল। কাম শেষ কৰি আলুমিঙ্গিয়ে মিঙ্গিমাহা তিলোৱাৰৰ নেতৃত্বত এদল সেনা চন্দ্ৰকান্তৰ সহায়ৰ বাবে ৰাখি নিজে ব্ৰহ্মদেশলৈ উভতি যায়।

(১০) আলুমিনিগি

উত্তৰ: আলুমিনিগি আছিল ব্ৰহ্মদেশৰ এজন প্ৰভাৱশালী মান সেনাপতি। ১৮১৮ চনত বদনচন্দ্ৰ বৰফুকনৰ হত্যাৰ প্ৰতিশোধ ল’বলৈ আৰু চন্দ্ৰকান্ত সিংহক পুনৰ সিংহাসনত বহুৱাবলৈ মান ৰজাই ১৮১৯ চনত আলুমিঙ্গিৰ নেতৃত্বত এটি বৃহৎ সৈন্য বাহিনী অসমলৈ পঠাইছিল। আলুমিঙ্গিয়ে জাঁজীৰ ওচৰৰ ফুলপানী ছিগাত আহোম সেনাক পৰাস্ত কৰে আৰু যোৰহাট দখল কৰে। তেওঁ চন্দ্ৰকান্তক পুনৰ সিংহাসনত বহুৱাইছিল। কাম শেষ কৰি আলুমিঙ্গিয়ে মিঙ্গিমাহা তিলোৱাৰৰ নেতৃত্বত এদল সেনা চন্দ্ৰকান্তৰ সহায়ৰ বাবে ৰাখি নিজে ব্ৰহ্মদেশলৈ উভতি যায়।

(১১) ইয়াণ্ডাবু সন্ধি 

উত্তৰ: ১৮২৬ চনৰ ২৪ ফেব্ৰুৱাৰী তাৰিখে ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী আৰু ব্ৰহ্মদেশৰ ৰজাৰ মাজত য়াণ্ডাবু নামৰ ঠাইত এই ঐতিহাসিক সন্ধি স্বাক্ষৰিত হয়। ইয়াৰ দ্বাৰা প্ৰথম ইংগ-বাৰ্মা যুদ্ধৰ সমাপ্তি ঘটে। সন্ধিৰ চৰ্ত অনুসৰি মান ৰজাই অসম, কাছাৰ আৰু জয়ন্তীয়াৰ ওপৰত থকা সকলো দাবী ত্যাগ কৰে আৰু যুদ্ধৰ ক্ষতিপূৰণ হিচাপে কোম্পানিক ১ কোটি টকা দিয়ে। এই সন্ধিয়েই অসমত মানৰ দিনৰ অন্ত পেলায় আৰু অসম সম্পূৰ্ণৰূপে ব্ৰিটিছৰ অধীনলৈ যায়। উল্লেখযোগ্য যে এই সন্ধিপত্ৰত অসমৰ কোনো প্ৰতিনিধিয়ে চহী কৰা নাছিল।