অতি চমু প্ৰশ্নোত্তৰ :

প্ৰশ্ন ১: ১৯২০ ৰ দশকত চীন দেশত কেনেধৰণৰ প্ৰধান ৰাজনৈতিক সংকটৰ সৃষ্টি হৈছিল? 

উত্তৰ: ১৯২০ ৰ দশকত চীনত শক্তিশালী কেন্দ্ৰীয় শাসনৰ অভাৱত স্থানীয় সামৰিক প্ৰধান বা যুদ্ধবাজসকলৰ (Warlords) উত্থান ঘটিছিল, যাৰ ফলত সমগ্ৰ দেশখনত এক তীব্ৰ ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাই দেখা দিছিল।

প্ৰশ্ন ২: প্ৰাৰম্ভিক উদ্যোগীকৰণৰ সময়ছোৱাত চীনা শ্ৰমিক শ্ৰেণীয়ে সন্মুখীন হোৱা এটা প্ৰধান সমস্যা উল্লেখ কৰা। 

উত্তৰ: প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায়ত চীনা শ্ৰমিকসকলে অতি কম মজুৰিৰ বিনিময়ত দৈনিক দীঘলীয়া সময় ধৰি অস্বাস্থ্যকৰ পৰিৱেশত কাম কৰিবলগীয়া হৈছিল।

প্ৰশ্ন ৩: 'কুওমিনটাং' (Kuomintang বা KMT) আচলতে কি আছিল? 

উত্তৰ: 'কুওমিনটাং' আছিল ড° সুন য়াট-সেনৰ নেতৃত্বত গঠিত হোৱা চীনৰ এক প্ৰধান জাতীয়তাবাদী ৰাজনৈতিক দল।

প্ৰশ্ন ৪: চীনৰ ইতিহাসত 'প্ৰথম সংযুক্ত মৰ্চা' (First United Front) কেতিয়া গঢ়ি উঠিছিল? 

উত্তৰ: ১৯২৪ চনত জাতীয়তাবাদী কুওমিনটাং দল আৰু চীনা কমিউনিষ্ট পাৰ্টীৰ মাজত এই মৰ্চা গঠিত হৈছিল।

প্ৰশ্ন ৫: কোনগৰাকী বিখ্যাত নেতাৰ নেতৃত্বত চীনা কমিউনিষ্ট পাৰ্টীয়ে শক্তিশালী ৰূপ ধাৰণ কৰিছিল? 

উত্তৰ: মাও চে টুঙৰ (Mao Tse-tung) দুৰদৰ্শী নেতৃত্বত চীনা কমিউনিষ্ট পাৰ্টীয়ে এক নতুন গতি লাভ কৰিছিল।

প্ৰশ্ন ৬: 'লং মাৰ্চ' বা 'দীৰ্ঘ যাত্ৰা'ৰ মূল চালিকা শক্তি কোন আছিল? 

উত্তৰ: চীনা কমিউনিষ্ট পাৰ্টী আৰু ইয়াৰ লাল ফৌজ (Red Army) আছিল এই ঐতিহাসিক 'লং মাৰ্চ'ৰ মূল চালিকা শক্তি।

প্ৰশ্ন ৭: দ্বিতীয় সংযুক্ত মৰ্চা (Second United Front) গঠন কৰাৰ মূল উদ্দেশ্য কি আছিল? 

উত্তৰ: চীনৰ মাটিত জাপানী সাম্ৰাজ্যবাদৰ আক্ৰমণক প্ৰতিহত কৰাই আছিল এই দ্বিতীয় মৰ্চাৰ মূল উদ্দেশ্য।

প্ৰশ্ন ৮: চীনৰ সফল বিপ্লৱ কোনটো বছৰত সংঘটিত হৈছিল? 

উত্তৰ: ১৯৪৯ চনত মাও চে টুঙৰ নেতৃত্বত চীনৰ ঐতিহাসিক বিপ্লৱ চূড়ান্ত পৰ্যায়ত উপনীত হৈছিল।

প্ৰশ্ন ৯: ১৯৪৯ চনৰ বিপ্লৱৰ অন্তত চীনত কি নামৰ নতুন ৰাষ্ট্ৰ গঠন কৰা হৈছিল? 

উত্তৰ: চীন গণৰাজ্য বা 'পিপলছ ৰিপাব্লিক অৱ চাইনা' (People's Republic of China) নামেৰে নতুন ৰাষ্ট্ৰৰ জন্ম হৈছিল।

প্ৰশ্ন ১০: ১৯২০ ৰ দশকৰ চীনৰ উদ্যোগসমূহ ঘাইকৈ কাৰ নিয়ন্ত্ৰণত আছিল? 

উত্তৰ: এই সময়ছোৱাত চীনৰ বেছিভাগ আধুনিক উদ্যোগেই বিদেশী পুঁজিপতি আৰু ঔপনিৱেশিক শক্তিসমূহৰ অধীনত আছিল।

প্ৰশ্ন ১১: ড° সুন য়াট-সেনৰ মৃত্যুৰ পিছত কুওমিনটাং দলৰ গুৰিয়াল কোন হৈছিল? 

উত্তৰ: ড° সুন য়াট-সেনৰ দেহাৱসানৰ পিছত চিয়াং কাই-শেক (Chiang Kai-shek) কুওমিনটাং দলৰ প্ৰধান নেতা হৈ পৰিছিল।

প্ৰশ্ন ১২: চীনা কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (CCP) কোনটো বছৰত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল? 

উত্তৰ: ১৯২১ চনত চাংহাই চহৰত আনুষ্ঠানিকভাৱে চীনা কমিউনিষ্ট পাৰ্টী গঠন কৰা হৈছিল।

প্ৰশ্ন ১৩: লং মাৰ্চৰ সময়ত কমিউনিষ্টসকলে প্ৰায় কিমান দূৰত্ব অতিক্ৰম কৰিছিল? 

উত্তৰ: শত্ৰুপক্ষৰ বেহু ফালি কমিউনিষ্ট বাহিনীয়ে প্ৰায় ১০,০০০ কিলোমিটাৰতকৈও অধিক দুৰ্গম পথ অতিক্ৰম কৰিছিল।

প্ৰশ্ন ১৪: চীন বিপ্লৱৰ সফলতাই বিশ্বৰ কোনটো প্ৰধান ৰাজনৈতিক মতবাদক অধিক শক্তিশালী কৰিছিল? 

উত্তৰ: চীন বিপ্লৱৰ সফলতাই গোলকীয় পৰ্যায়ত সাম্যবাদ বা মাক্সীয় সমাজবাদৰ ভেটি বহল কৰিছিল।

প্ৰশ্ন ১৫: ১৯৪৯ চনত পৰাজিত হৈ কুওমিনটাং চৰকাৰে ক'লৈ পলায়ন কৰিছিল? 

উত্তৰ: চিয়াং কাই-শেকৰ নেতৃত্বত জাতীয়তাবাদী চৰকাৰখনে মূল ভূখণ্ড এৰি টাইৱান (Taiwan) দ্বীপলৈ পলায়ন কৰিছিল।

 চমু প্ৰশ্নোত্তৰ :

প্ৰশ্ন ১: ১৯২০ ৰ দশকত চীনৰ ৰাজনৈতিক সংকটৰ বাবে কাৰক হিচাপে থকা 'যুদ্ধবাজ যুগ' (Warlord Era) বুলিলে কি বুজা? 

উত্তৰ: ১৯১৬ চনৰ পৰা ১৯২৮ চনৰ ভিতৰত চীনত কোনো শক্তিশালী কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰ নাছিল। এই সময়ছোৱাত বিভিন্ন অঞ্চল একাংশ সামৰিক প্ৰধান বা 'ৱাৰলৰ্ড'ৰ হাতলৈ যায়, যিসকলে নিজৰ স্বাৰ্থৰ বাবে ইজনে সিজনৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধত লিপ্ত হৈ সমগ্ৰ দেশত বিশৃংখলতাৰ সৃষ্টি কৰিছিল।

প্ৰশ্ন ২: চীনৰ প্ৰাৰম্ভিক উদ্যোগীকৰণত বিদেশী পুঁজিৰ আধিপত্যই কি প্ৰভাৱ পেলাইছিল? 

উত্তৰ: বিদেশী শক্তিৰ অবাধ প্ৰৱেশৰ ফলত চীনৰ থলুৱা কুটিৰ শিল্পসমূহ ধ্বংস হৈ পৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি, উদ্যোগৰ পৰা হোৱা লাভৰ সিংহভাগ বহিঃৰাষ্ট্ৰলৈ গুচি যোৱাৰ বাবে চীনৰ অৰ্থনীতি ক্ৰমান্বয়ে পংগু হৈ পৰিছিল।

প্ৰশ্ন ৩: কি পৰিস্থিতিত প্ৰথম সংযুক্ত মৰ্চা (First United Front) গঠন কৰা হৈছিল? 

উত্তৰ: চীনক যুদ্ধবাজসকলৰ কৱলৰ পৰা মুক্ত কৰিবলৈ আৰু বিদেশী ঔপনিৱেশিক শোষণ ওফৰাই এখন অখণ্ড ৰাষ্ট্ৰ গঢ়াৰ উমৈহতীয়া লক্ষ্যৰে কুওমিনটাং আৰু কমিউনিষ্ট পাৰ্টীয়ে একত্ৰিত হৈ এই মৰ্চা গঠন কৰিছিল।

প্ৰশ্ন ৪: উত্তৰ অভিযান (Northern Expedition) কি আছিল আৰু ইয়াৰ গুৰুত্ব কি? 

উত্তৰ: প্ৰথম সংযুক্ত মৰ্চাৰ নেতৃত্বত চীনৰ উত্তৰ প্ৰান্তৰ শক্তিশালী যুদ্ধবাজসকলক পৰাস্ত কৰিবলৈ চলোৱা সামৰিক অভিযানক 'উত্তৰ অভিযান' বোলা হয়। ইয়াৰ ফলত চীনত সাময়িকভাৱে হ'লেও এটা কেন্দ্ৰীয় শাসন পুনৰ ঘূৰি আহিছিল।

প্ৰশ্ন ৫: ১৯২৭ চনৰ 'চাংহাই হত্যাকাণ্ড'ই চীনৰ ৰাজনৈতিক দৃশ্যপট কেনেকৈ সলনি কৰিছিল? 

উত্তৰ: চিয়াং কাই-শেকৰ নিৰ্দেশত ১৯২৭ চনত চাংহাই চহৰত হাজাৰ হাজাৰ কমিউনিষ্ট কৰ্মীক নিৰ্মমভাৱে হত্যা কৰা হয়। ইয়াৰ ফলস্বৰূপে প্ৰথম সংযুক্ত মৰ্চাৰ অন্ত পৰে আৰু দুই পক্ষৰ মাজত এক দীৰ্ঘকালিন গৃহযুদ্ধৰ সূচনা হয়।

প্ৰশ্ন ৬: মাও চে টুঙে চীনা সাম্যবাদলৈ আগবঢ়োৱা মৌলিক অৱদানটো কি আছিল? 

উত্তৰ: পৰম্পৰাগত মাৰ্ক্সীয় তত্ত্বৰ বিপৰীতে (য'ত উদ্যোগিক শ্ৰমিকক বিপ্লৱৰ মূল শক্তি হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল), মাও চে টুঙে চীনৰ বৃহৎ গ্ৰাম্য কৃষক সমাজক একত্ৰিত কৰি তেওঁলোকক সাম্যবাদী বিপ্লৱৰ মূল চালিকা শক্তি হিচাপে গঢ়ি তুলিছিল।

প্ৰশ্ন ৭: চীনৰ ইতিহাসত 'লং মাৰ্চ' (১৯৩৪-৩৫) ৰ গুৰুত্ব দুটা বাক্যত লিখা। 

উত্তৰ: কুওমিনটাং চৰকাৰৰ আক্ৰমণৰ পৰা নিজকে ৰক্ষা কৰিবলৈ কমিউনিষ্টসকলে কৰা এই দীৰ্ঘ যাত্ৰাই তেওঁলোকক সম্পূৰ্ণ ধ্বংস হোৱাৰ পৰা বচাইছিল। এই যাত্ৰাৰ অন্ততে মাও চে টুং দলৰ সৰ্বেসৰ্বা নেতা হিচাপে প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল।

প্ৰশ্ন ৮: দ্বিতীয় সংযুক্ত মৰ্চা (Second United Front) কিয় আৰু কেতিয়া গঠন কৰা হৈছিল? 

উত্তৰ: ১৯৩৭ চনত যেতিয়া জাপানে চীনৰ ওপৰত সম্পূৰ্ণ পৰিসৰৰ আক্ৰমণ চলায়, তেতিয়া অন্তৰ্দ্বন্দ্ব পাহৰি দেশ ৰক্ষাৰ স্বাৰ্থত কুওমিনটাং আৰু চীনা কমিউনিষ্ট পাৰ্টী পুনৰ একত্ৰিত হৈ দ্বিতীয় সংযুক্ত মৰ্চা গঠন কৰিছিল।

প্ৰশ্ন ৯: ১৯৪৯ চনৰ চীনা বিপ্লৱৰ সফলতাৰ দুটা মূল কাৰণ উল্লেখ কৰা। 

উত্তৰ: প্ৰথমতে, মাও চে টুঙৰ কুশলী নেতৃত্ব আৰু তেওঁৰ ভূমি সংস্কাৰ নীতিৰ প্ৰতি কৃষকসকলৰ অভূতপূৰ্ব সমৰ্থন; দ্বিতীয়তে, কুওমিনটাং চৰকাৰৰ চৰম দুৰ্নীতি আৰু অৰ্থনৈতিক ব্যৰ্থতা।

প্ৰশ্ন ১০: চীন গণৰাজ্য (PRC) প্ৰতিষ্ঠাৰ গোলকীয় প্ৰভাৱ কি আছিল? 

উত্তৰ: এছিয়া মহাদেশৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ দেশখনত সাম্যবাদী চৰকাৰ গঠন হোৱাৰ ফলত শীতল যুদ্ধৰ (Cold War) ৰাজনীতিয়ে এক নতুন মোৰ লৈছিল আৰু ই আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ প্ৰমুখ্যে পুঁজিবাদী শিবিৰৰ বাবে এক ডাঙৰ প্ৰত্যাহ্বান হৈ পৰিছিল।

প্ৰশ্ন ১১: প্ৰাৰম্ভিক উদ্যোগীকৰণৰ কালছোৱাত চীনত কিয় এক সক্ৰিয় শ্ৰমিক আন্দোলনৰ গঢ় লৈ উঠিছিল? 

উত্তৰ: উদ্যোগসমূহত শ্ৰমিকসকলৰ ওপৰত হোৱা অমানুষিক শোষণ, অতি কম মজুৰি আৰু কোনো ধৰণৰ সামাজিক নিৰাপত্তা নথকাৰ বাবেই নিজৰ অধিকাৰ সাব্যস্ত কৰিবলৈ চীনত এক শক্তিশালী শ্ৰমিক আন্দোলনৰ সূত্ৰপাত হৈছিল।

প্ৰশ্ন ১২: ড° সুন য়াট-সেনৰ 'তিনিটা নীতি' (Three Principles of the People) কি কি আছিল? 

উত্তৰ: ড° সুন য়াট-সেনৰ মূল নীতি তিনিটা আছিল— ৰাষ্ট্ৰীয়তাবাদ (Nationalism), গণতন্ত্ৰ (Democracy) আৰু সমাজ কল্যাণ বা সমাজবাদ (People's Livelihood)।

প্ৰশ্ন ১৩: কুওমিনটাং চৰকাৰৰ সামৰিক শক্তি থকা সত্ত্বেও তেওঁলোক কিয় জনপ্ৰিয়তাহীন হৈ পৰিছিল? 

উত্তৰ: দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত জাপানী আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰাতকৈ কমিউনিষ্টক ধ্বংস কৰাতহে তেওঁলোকে অধিক শক্তি খৰচ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি দেশত দেখা দিয়া চৰম মুদ্ৰাস্ফীতি আৰু খাদ্য সংকটে তেওঁলোকক জনসাধাৰণৰ চকুত অপ্ৰিয় কৰি তুলিছিল।

প্ৰশ্ন ১৪: 'য়েনান' (Yenan) অঞ্চলটো চীনা সাম্যবাদৰ ইতিহাসত কিয় বিখ্যাত? 

উত্তৰ: লং মাৰ্চৰ সামৰণি পৰাৰ পিছত কমিউনিষ্টসকলে 'য়েনান'ক নিজৰ মুখ্য কাৰ্যালয় পাতি লৈছিল। ইয়াৰ পৰাই মাও চে টুঙে নিজৰ মতাদৰ্শৰ প্ৰসাৰ ঘটাইছিল আৰু লাল ফৌজক এক অপ্ৰতিৰোধ্য শক্তি হিচাপে পুনৰ গঠিত কৰিছিল।

প্ৰশ্ন ১৫: চীনত সাম্যবাদৰ বিজয়ে ঔপনিৱেশিক শাসনৰ কেনেকৈ অন্ত পেলাইছিল? 

উত্তৰ: ১৯৪৯ চনৰ সাম্যবাদী চৰকাৰৰ প্ৰতিষ্ঠাই চীনৰ মাতিৰ পৰা সকলো বিদেশী শক্তিৰ বাণিজ্যিক আৰু ৰাজনৈতিক আধিপত্যৰ সম্পূৰ্ণ অৱসান ঘটায় আৰু চীনক এখন সাৰ্বভৌম আৰু আত্মনিৰ্ভৰশীল ৰাষ্ট্ৰ হিচাপে থিয় কৰায়।

৫ নম্বৰীয়া দীঘল উত্তৰৰ প্ৰশ্নঃ

প্ৰশ্ন ১: ১৯২০ ৰ দশকত চীন দেশত দেখা দিয়া ৰাজনৈতিক সংকটৰ মূল কাৰণ আৰু ইয়াৰ পৰিণতিসমূহ আলোচনা কৰা।

উত্তৰ: ১৯২০ ৰ দশকটো চীনৰ আধুনিক ইতিহাসৰ আটাইতকৈ অস্থিৰ আৰু জটিল সময় হিচাপে পৰিগণিত হয়। এই সময়ছোৱাত সমগ্ৰ চীন ভূখণ্ড এক গভীৰ ৰাজনৈতিক তথা প্ৰশাসনিক সংকটৰ মাজেৰে গতি কৰিছিল, যাৰ মূল কাৰণ আৰু পৰিণতিসমূহ তলত আলোচনা কৰা হ’ল:

• কেন্দ্ৰীয় শাসনৰ খহি পৰা ভেটি: ১৯১১ চনৰ মাঞ্চু ৰাজবংশৰ পতনৰ পিছত চীনত এখন শক্তিশালী আৰু সুস্থিৰ কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰ গঢ়ি উঠাত ব্যৰ্থ হৈছিল। রাষ্ট্ৰপতি ইউয়ান চি-কাইৰ মৃত্যুৰ পিছত সমগ্ৰ দেশখনত এক প্ৰশাসনিক শূন্যতাই দেখা দিছিল।

• যুদ্ধবাজ বা সামৰিক প্ৰধানসকলৰ উত্থান (Warlordism): কেন্দ্ৰীয় নিয়ন্ত্ৰণ শিথিল হোৱাৰ সুযোগ লৈ চীনৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত একো একোগৰাকী সামৰিক প্ৰধান বা 'ৱাৰলৰ্ড'ৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁলোকে নিজা নিজা সামৰিক বাহিনী গঠন কৰি নিজক একো একোটা অঞ্চলৰ ভাগ্যবিধাতা সজাই তুলিছিল। নিজৰ আধিপত্য বিস্তাৰৰ বাবে এই যুদ্ধবাজসকলে ইজনে সিজনৰ বিৰুদ্ধে ধাৰাবাহিক যুদ্ধত লিপ্ত হৈছিল।

• বিদেশী ঔপনিৱেশিক শক্তিৰ হস্তক্ষেপ: ৰাজনৈতিক খেলিমেলিৰ সুযোগ লৈ পশ্চিমীয়া শক্তি আৰু জাপানে চীনৰ সাৰ্বভৌমত্বৰ ওপৰত আঘাত হানিছিল। তেওঁলোকে স্থানীয় যুদ্ধবাজসকলক অৰ্থ আৰু অস্ত্ৰেৰে সহায় কৰি নিজৰ বাণিজ্যিক স্বাৰ্থ সুৰক্ষিত কৰিছিল, যাৰ ফলত চীনৰ সাৰ্বভৌমত্ব এক উপহাসলৈ ৰূপান্তৰিত হৈছিল।

পৰিণতি: এই চৰম সংকটৰ পৰিণতিস্বৰূপে চীনৰ গ্ৰাম্য অৰ্থনীতি সম্পূৰ্ণৰূপে বিধ্বস্ত হৈ পৰে আৰু সাধাৰণ ৰাইজৰ ওপৰত কৰৰ বোজা অপ্ৰত্যাশিতভাৱে বৃদ্ধি পায়। কিন্তু এই সংকটে আন এক ঐতিহাসিক পৰিৱৰ্তনৰো পথ প্ৰশস্ত কৰিলে। দেশক এই দুৰৱস্থাৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰাৰ বাবে যুৱ প্ৰজন্ম আৰু বুদ্ধিজীৱীসকল সক্ৰিয় হৈ উঠিল, যাৰ ফলশ্ৰুতিত চীনত জাতীয়তাবাদী আন্দোলন আৰু সাম্যবাদী মতাদৰ্শৰ দৰে বিকল্প ৰাজনৈতিক শক্তিৰ উত্থান সুনিশ্চিত হৈ পৰিল।

প্ৰশ্ন ২: চীনৰ প্ৰাৰম্ভিক উদ্যোগীকৰণৰ প্ৰধান সমস্যাসমূহ কি আছিল? এই সমস্যাবোৰে কেনেকৈ শ্ৰমিক আন্দোলনৰ জন্ম দিছিল?

উত্তৰ: চীনত উদ্যোগীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়াটো পশ্চিমীয়া দেশসমূহৰ দৰে স্বাভাৱিক বা স্বতঃস্ফূৰ্ত নাছিল। ই আছিল ঔপনিৱেশিক শক্তিৰ স্বাৰ্থ আৰু থলুৱা পুঁজিপতিৰ দুৰ্বলতাৰ এক সংমিশ্ৰণ। ইয়াৰ ফলত প্ৰাৰম্ভিক উদ্যোগীকৰণৰ পৰ্যায়ত চীনত কেতবোৰ গুৰুতৰ সমস্যাই দেখা দিছিল:

• বিদেশী পুঁজি আৰু অসম অসমতা: চীনৰ প্ৰাৰম্ভিক উদ্যোগসমূহ, বিশেষকৈ বস্ত্ৰ আৰু খনি উদ্যোগসমূহ ঘাইকৈ বিদেশী পুঁজিপতিৰ নিয়ন্ত্ৰণত আছিল। তেওঁলোকৰ মূল লক্ষ্য আছিল চীনৰ কেঁচামাল আৰু সুলভ শ্ৰমৰ শোষণ কৰা। থলুৱা চীনা উদ্যোগসমূহ এই শক্তিশালী বিদেশী প্ৰতিযোগিতাৰ সন্মুখত তিষ্ঠিব পৰা নাছিল।

• শ্ৰমিক শ্ৰেণীৰ চৰম শোষণ: উদ্যোগসমূহত কৰ্মৰত শ্ৰমিকসকলৰ জীৱন আছিল অত্যন্ত দুৰ্বিষহ। দৈনিক ১৪ ৰ পৰা ১৬ ঘণ্টালৈকে কাম কৰিবলগীয়া হোৱা শ্ৰমিকসকলক অতি নগণ্য মজুৰি দিয়া হৈছিল। কৰ্মক্ষেত্ৰত কোনো ধৰণৰ স্বাস্থ্যসন্মত পৰিৱেশ বা সুৰক্ষাৰ ব্যৱস্থা নাছিল।

• মহিলা আৰু শিশু শ্ৰমিকৰ অপব্যৱহাৰ: উৎপাদন ব্যয় হ্ৰাস কৰিবলৈ উদ্যোগপতিসকলে বিপুল পৰিমাণে মহিলা আৰু শিশু শ্ৰমিকক কামত নিয়োগ কৰিছিল আৰু তেওঁলোকক পুৰুষ শ্ৰমিকতকৈও আধা মজুৰি প্ৰদান কৰা হৈছিল।

শ্ৰমিক আন্দোলনৰ সূত্ৰপাত: এই তীব্ৰ শোষণে শ্ৰমিকসকলৰ মাজত স্বাভাৱিকতেই এক সন্মিলিত ক্ষোভৰ জন্ম দিলে। ১৯১৯ চনৰ 'মে’ ফোৰ্থ মুভমেণ্ট' (May Fourth Movement) ৰ পিছত চীনৰ নগৰীয়া শ্ৰমিকসকল নিজৰ অধিকাৰৰ প্ৰতি সচেতন হৈ উঠে। ১৯২১ চনত চীনা কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (CCP) ৰ প্ৰতিষ্ঠাই এই ক্ষোভক এক সুসংগঠিত ৰাজনৈতিক ৰূপ দিলে। কমিউনিষ্ট কৰ্মীসকলৰ নেতৃত্বত চাংহাই, হংকং আৰু ৱুহানৰ দৰে উদ্যোগিক কেন্দ্ৰসমূহত বৃহৎ পৰিসৰৰ ধৰ্মঘট কাৰ্যসূচী গঢ়ি উঠিল। এইদৰে, প্ৰাৰম্ভিক উদ্যোগীকৰণৰ ত্ৰুটিপূৰ্ণ আৰু শোষণকাৰী নীতিৰ বিৰুদ্ধেই চীনৰ ইতিহাসত এক শক্তিশালী আৰু সক্ৰিয় শ্ৰমিক আন্দোলনৰ জন্ম হ’ল।

প্ৰশ্ন ৩: কুওমিনটাং (KMT) আৰু চীনা কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (CCP) ৰ মাজত গঢ়ি উঠা 'প্ৰথম সংযুক্ত মৰ্চা' (First United Front) ৰ গঠন, উদ্দেশ্য আৰু ইয়াৰ পতনৰ ওপৰত এটা সমালোচনাত্মক টোকা লিখা।

উত্তৰ: ১৯২০ ৰ দশকৰ মাজভাগত চীনৰ ইতিহাসত এক অভূতপূৰ্ব ৰাজনৈতিক জোঁটবন্ধন দেখিবলৈ পোৱা গৈছিল, যাক 'প্ৰথম সংযুক্ত মৰ্চা' (১৯২৪-১৯২৭) বুলি জনা যায়। সম্পূৰ্ণ বিপৰীত মেৰুৰ দুটা ৰাজনৈতিক দল— জাতীয়তাবাদী কুওমিনটাং (KMT) আৰু বাওঁপন্থী চীনা কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (CCP) এই মৰ্চাত একত্ৰিত হৈছিল।

• গঠন আৰু উদ্দেশ্য: ড° সুন য়াট-সেনৰ উদাৰ নীতি আৰু ছোভিয়েট ৰাছিয়াৰ মধ্যস্থতাত ১৯২৪ চনত এই মৰ্চা আনুষ্ঠানিকভাৱে গঠিত হৈছিল। ইয়াৰ মূল উদ্দেশ্য আছিল দুটা— প্ৰথমতে, চীনৰ অভ্যন্তৰীণ শত্ৰু অৰ্থাৎ ক্ষমতাশালী সামৰিক যুদ্ধবাজসকলক (Warlords) উৎখাত কৰি দেশখনক প্ৰশাসনিকভাৱে একত্ৰিত কৰা; আৰু দ্বিতীয়তে, চীনৰ মাতিৰ পৰা বিদেশী সাম্ৰাজ্যবাদী শক্তিসমূহৰ আধিপত্যৰ অন্ত পেলোৱা। এই যুটীয়া লক্ষ্যৰে তেওঁলোকে বিখ্যাত 'উত্তৰ অভিযান' (Northern Expedition) আৰম্ভ কৰিছিল আৰু বহু পৰিমাণে সফলতাও লাভ কৰিছিল।

• মতাদৰ্শগত সংঘাত: মৰ্চাটো সাময়িক স্বাৰ্থত গঠিত হ’লেও ইয়াৰ অন্তৰালত তীব্ৰ মতাদৰ্শগত বিৰোধ আছিল। KMT আছিল ঘাইকৈ মধ্যবিত্ত আৰু জমিদাৰ শ্ৰেণীৰ প্ৰতিনিধি, আনহাতে CCP আছিল সৰ্বহাৰা শ্ৰমিক আৰু কৃষকৰ কণ্ঠস্বৰ। ১৯২৫ চনত সুন য়াট-সেনৰ মৃত্যুৰ পিছত KMT ৰ নেতৃত্ব কট্টৰ সোঁপন্থী সামৰিক নেতা চিয়াং কাই-শেকৰ হাতলৈ যোৱাৰ পিছত এই সংঘাত তীব্ৰতৰ হৈ পৰে।

পতন: ১৯২৭ চনত যেতিয়া সংযুক্ত বাহিনীয়ে চাংহাই চহৰ অধিকাৰ কৰিলে, তেতিয়া চিয়াং কাই-শেকে অনুভৱ কৰিলে যে কমিউনিষ্টসকলৰ ক্ৰমবৰ্ধমান জনপ্ৰিয়তাই তেওঁৰ একনায়কত্ববাদলৈ প্ৰত্যাহ্বান আনিব পাৰে। সেই বছৰৰে এপ্ৰিল মাহত চিয়াঙে এক আকস্মিক সামৰিক অভ্যুত্থান ঘটায়, যাক 'চাংহাই হত্যাকাণ্ড' (Shanghai Massacre) বোলা হয়। ইয়াৰ অধীনত হাজাৰ হাজাৰ কমিউনিষ্ট নেতা-কৰ্মীক নিৰ্দয়ভাৱে হত্যা কৰা হয়। এইদৰে প্ৰথম সংযুক্ত মৰ্চাৰ এক শোচনীয় অন্ত পৰে আৰু চীন এখন দীৰ্ঘদিনীয়া ভয়াৱহ গৃহযুদ্ধৰ কৱলত পৰে।

প্ৰশ্ন ৪: মাও চে টুঙৰ নেতৃত্বত সংঘটিত হোৱা 'লং মাৰ্চ' বা 'দীৰ্ঘ যাত্ৰা'ৰ ঐতিহাসিক গুৰুত্ব পৰ্যালোচনা কৰা।

উত্তৰ: ১৯৩৪-১৯৩৫ চনত চীনা কমিউনিষ্টসকলে চিয়াং কাই-শেকৰ সামৰিক বেষ্টনীৰ পৰা প্ৰাণৰক্ষা কৰিবলৈ কৰা মহাকাব্যিক পলায়ন বা কৌশলগত স্থানান্তৰণৰ যাত্ৰাটোৱেই ইতিহাসত 'লং মাৰ্চ' (Long March) নামেৰে জনাজাত। কিয়াংচি (Jiangxi) প্ৰদেশৰ পৰা আৰম্ভ হৈ উত্তৰ চীনৰ শান্সি (Shaanxi) প্ৰদেশৰ য়েনানত সামৰণি পৰা এই ১০,০০০ কিলোমিটাৰ জোৰা দুৰ্গম যাত্ৰাটোৰ ঐতিহাসিক গুৰুত্ব অপৰিসীম:

• কমিউনিষ্ট পাৰ্টীৰ অস্তিত্ব ৰক্ষা: চিয়াং কাই-শেকৰ আধুনিক অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰৰে সুসজ্জিত বাহিনীয়ে যেতিয়া কমিউনিষ্ট ঘাটিসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে ধ্বংস কৰিবলৈ অগ্ৰসৰ হৈছিল, তেতিয়া এই দীৰ্ঘ যাত্ৰাই কমিউনিষ্ট দল আৰু ইয়াৰ সামৰিক বাহিনী 'লাল ফৌজ'ক (Red Army) সম্পূৰ্ণ বিলুপ্ত হোৱাৰ পৰা ৰক্ষা কৰিলে। যদিও প্ৰায় আশি হাজাৰ কৰ্মীৰ ভিতৰত মাত্ৰ কেই হাজাৰমানহে জীৱিত আছিল, তথাপিও এই অৱশিষ্ট অংশই পৰৱৰ্তী বিপ্লৱৰ বীজ হিচাপে কাম কৰিছিল।

• মাও চে টুঙৰ একক নেতৃত্ব প্ৰতিষ্ঠা: এই দীৰ্ঘ দুৰ্যোগপূৰ্ণ যাত্ৰাৰ মাজতে ১৯৩৫ চনৰ জানুৱাৰী মাহত অনুষ্ঠিত হোৱা ' Tsunyi Conference' বা জুনয়ী সন্মিলনত মাও চে টুঙৰ সামৰিক আৰু ৰাজনৈতিক কৌশলক দলে স্বীকৃতি দিয়ে। ইয়াৰ পিছৰে পৰা মাও কমিউনিষ্ট পাৰ্টীৰ সৰ্বোচ্চ তথা অবিসম্বাদী নেতা হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে।

• মতাদৰ্শৰ প্ৰসাৰ আৰু কৃষকৰ সমৰ্থন: লং মাৰ্চৰ সময়ত লাল ফৌজে চীনৰ বহুতো দুৰ্গম গাঁও, নদী আৰু পাহাৰীয়া অঞ্চল অতিক্ৰম কৰিছিল। যি যি অঞ্চলেৰে তেওঁলোক পাৰ হৈছিল, সেইবোৰ ঠাইৰ দৰিদ্ৰ কৃষকসকলৰ মাজত তেওঁলোকে সাম্যবাদী আদৰ্শ আৰু ভূমি সংস্কাৰৰ কথা প্ৰচাৰ কৰিছিল। শোষিত গ্ৰাম্য সমাজে কমিউনিষ্টসকলক নিজৰ ত্ৰাণকৰ্তা হিচাপে দেখিবলৈ পালে, যাৰ ফলত দলটোৰ গণ-ভেটি অতি শক্তিশালী হৈ পৰিল।

সামৰণিত ক’ব পাৰি যে, সামৰিক দৃষ্টিকোণৰ পৰা লং মাৰ্চ এক পিছুৱাই যোৱাৰ যাত্ৰা যেন লাগিলেও, ই আছিল আচলতে এক মনস্তাত্ত্বিক বিজয়। ই চীনা কমিউনিষ্টসকলক এক অপ্ৰতিৰোধ্য আধ্যাত্মিক শক্তি আৰু আত্মবিশ্বাস প্ৰদান কৰিলে, যিয়ে অৱশেষত ১৯৪৯ চনৰ সফল বিপ্লৱৰ মূল ভেটি নিৰ্মাণ কৰিলে।

প্ৰশ্ন ৫: ১৯৪৯ চনৰ চীন বিপ্লৱৰ সফলতাৰ প্ৰধান কাৰণসমূহ বিশ্লেষণ কৰা। ইয়াৰ ফলত চীন গণৰাজ্য (PRC) ৰ প্ৰতিষ্ঠাই কেনে নতুন যুগৰ সূচনা কৰিছিল?

উত্তৰ: ১৯৪৯ চনৰ ১ অক্টোবৰ তাৰিখে বেইজিঙৰ তিয়ানানমেন স্কোৱাৰৰ পৰা মাও চে টুঙে যেতিয়া 'চীন গণৰাজ্য' (People's Republic of China) প্ৰতিষ্ঠাৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল, সি আছিল বিংশ শতিকাৰ বিশ্ব ইতিহাসৰ এক যুগান্তকাৰী ঘটনা। কুওমিনটাং চৰকাৰৰ দৰে শক্তিশালী শক্তিক পৰাস্ত কৰি এই বিপ্লৱ সফল হোৱাৰ অন্তৰালত কেতবোৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰণ আছিল:

• কৃষক সমাজৰ সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণ: মাও চে টুঙৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ কৃতিত্ব আছিল যে তেওঁ চীনৰ শোষিত আৰু নিষ্পেষিত কৃষক শ্ৰেণীক বিপ্লৱৰ মূল চালিকা শক্তি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। কমিউনিষ্ট দলৰ 'লাঙল যাৰ মাটি তাৰ' নীতি আৰু জমিদাৰী প্ৰথাৰ উচ্ছেদৰ প্ৰতিশ্ৰুতিক বিশ্বাসত লৈ কোটি কোটি কৃষকে লাল ফৌজক সামৰিক আৰু মনস্তাত্ত্বিকভাৱে সহায় কৰিছিল।

• কুওমিনটাং চৰকাৰৰ চৰম ব্যৰ্থতা আৰু দুৰ্নীতি: চিয়াং কাই-শেকৰ জাতীয়তাবাদী চৰকাৰখন সম্পূৰ্ণৰূপে দুৰ্নীতিগ্ৰস্ত হৈ পৰিছিল। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত চীনত দেখা দিয়া ভয়াৱহ মুদ্ৰাস্ফীতি, অনাহাৰ আৰু অৰ্থনৈতিক বিপৰ্যয় চম্ভালিবলৈ চৰকাৰখনে কোনো ফলপ্ৰসূ পদক্ষেপ ল’ব পৰা নাছিল। ফলত মধ্যবিত্ত আৰু বুদ্ধিজীৱী সকলোৱে তেওঁলোকৰ ওপৰত আস্থা হেৰুৱাই পেলাইছিল।

• জাপানী আক্ৰমণৰ বিৰুদ্ধে দেশপ্ৰেমমূলক ভূমিকা: দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত জাপানী সাম্ৰাজ্যবাদৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিয়াত কমিউনিষ্টসকলে এক অত্যন্ত সাহসী আৰু গেৰিলা সামৰিক কৌশল প্ৰদৰ্শন কৰিছিল। আনহাতে, KMT বাহিনীয়ে জাপানৰ বিৰুদ্ধে যুঁজাতকৈ নিজৰ দেশৰ কমিউনিষ্টক ধ্বংস কৰাতহে অধিক ব্যস্ত আছিল, যাৰ বাবে সাধাৰণ জনসাধাৰণৰ চকুত কমিউনিষ্টসকল প্ৰকৃত দেশপ্ৰেমী হিচাপে প্ৰতিপন্ন হৈছিল।

নতুন যুগৰ সূচনা: এই বিপ্লৱৰ সফলতাই চীনত শতিকাজোৰা অৰ্ধ-ঔপনিৱেশিক আৰু সামন্তবাদী যুগৰ চিৰদিনৰ বাবে অন্ত পেলালে। বিদেশী শক্তিসমূহৰ বাণিজ্যিক শোষণ আৰু অসম চুক্তিৰ শিকলি চিঙি চীনে এক সাৰ্বভৌম ৰাষ্ট্ৰ হিচাপে বিশ্ব দৰবাৰত থিয় দিলে। আভ্যন্তৰীণভাৱে নাৰী স্বাধীনতা, শিক্ষাৰ প্ৰসাৰ আৰু সম্পদৰ সুষম বিতৰণৰ বাবে এক নতুন সমাজবাদী অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থাৰ সূচনা হ’ল। বিশ্ব ৰাজনীতিৰ পটভূমিত ই শীতল যুদ্ধৰ (Cold War) সমীকৰণ সলনি কৰি দিলে আৰু এছিয়া মহাদেশত আমেৰিকান আধিপত্যবাদৰ সন্মুখত এক শক্তিশালী কমিউনিষ্ট শিবিৰৰ সৃষ্টি কৰিলে।