অতি চমু প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ :

১. বড়োসকলৰ প্ৰধান জীৱিকা কি? 

উত্তৰ: বড়োসকলৰ প্ৰধান জীৱিকা হৈছে কৃষি।

২. বড়োসকলৰ পৰম্পৰাগত জলসিঞ্চন ব্যৱস্থাক কি বুলি জনা যায়? 

উত্তৰ: বড়োসকলৰ পৰম্পৰাগত জলসিঞ্চন ব্যৱস্থাক 'দং' (Dong) বুলি জনা যায়।

৩. বড়োসকলে কৃষি পথাৰত পানী বোৱাই নিবলৈ খন্দা সৰু নলাক কি বোলে? 

উত্তৰ: ইয়াক 'দং' বা 'জান' (Jan) বুলি কোৱা হয়।

৪. বড়োসকলৰ কৃষিভিত্তিক প্ৰধান উৎসব কি? 

উত্তৰ: বৈশাগু (Bwisagu) হৈছে বড়োসকলৰ প্ৰধান কৃষিভিত্তিক বসন্ত উৎসৱ।

৫. বড়োসকলে খেতিত ব্যৱহাৰ কৰা এবিধ পৰম্পৰাগত সাৰৰ নাম লিখা। 

উত্তৰ: গোবৰ সাৰ বা পচা জাবৰ-জোঁথৰৰ জৈৱিক সাৰ।

৬. বড়োসকলে ধান চপোৱাৰ পিছত পালন কৰা উৎসৱটোৰ নাম কি? 

উত্তৰ: মাইনাও বুথিনায় বা খেতি চপোৱা উৎসৱ।

৭. বড়োসকলৰ ধান্য লক্ষ্মী/কৃষিৰ দেৱী হিচাপে কাক পূজা কৰা হয়? 

উত্তৰ: আই মাইনাও (Mainao) দেৱীক।

৮. বড়োসকলে মাটি চাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা পৰম্পৰাগত সঁজুলিটো কি? 

উত্তৰ: নাঙল (Nangal / Gongar)।

৯. খেতি পথাৰত পোক-পৰুৱা নিবাৰণৰ বাবে বড়োসকলে কি পৰম্পৰাগত পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰে? 

উত্তৰ: পথাৰত গছৰ ডাল পোতা (খ্ৰোবনায়) আৰু তিতা-তিয়ঁহ বা নিমজাতীয় গছৰ পাত ব্যৱহাৰ কৰে।

১০. বড়োসকলৰ পৰম্পৰাগত ধানৰ প্ৰধান প্ৰকাৰসমূহ কি কি? 

উত্তৰ: মাইছালী (আহু ধান) আৰু মাইগং (শালি ধান)।

১১. বড়োসকলে গুটি বা শস্য সাঁচি ৰখা ব্যৱস্থাক কি বোলে? 

উত্তৰ: বাঁহেৰে তৈয়াৰী 'বাখ্ৰি' (Bakhri) বা ভঁৰাল ঘৰ।

১২. বড়োসকলৰ 'দং সংগঠন' (Dong Bandh Committee)-ৰ কাম কি? 

উত্তৰ: জলসিঞ্চনৰ বাবে নালা বা বান্ধ নিৰ্মাণ আৰু পানীৰ সুষম বিতৰণ পৰিচালনা কৰা।

১৩. বড়োসকলে পথাৰৰ মাটি সমান কৰিবলৈ কি সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰে? 

উত্তৰ: মৈ (Mai)।

১৪. বড়োসকলৰ সামাজিক ব্যৱস্থাত কৃষিকাজত সহায় কৰা 'হেওৰা' (Mawra/Hebra) কি? 

উত্তৰ: ই হৈছে কৃষিকাজত ইজনে সিজনক বিনামূলীয়াকৈ সহায় কৰা এক পাৰস্পৰিক সহযোগিতামূলক ব্যৱস্থা।

১৫. খেতিত ব্যৱহৃত 'জৌথা' (Jotha) মানে কি? 

উত্তৰ: যৌথভাৱে কেইবাটাও পৰিয়ালে মিলি কৃষি প্ৰচেষ্টা চলোৱা পদ্ধতি।

২ নম্বৰীয়া চমু প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ  :

১. বড়োসকলৰ 'দং' (Dong) জলসিঞ্চন প্ৰণালী কি? 

উত্তৰ: 'দং' হৈছে বড়োসকলৰ এক জনপ্ৰিয় পৰম্পৰাগত জলসিঞ্চন ব্যৱস্থা। পাহাৰৰ জুৰি বা নদীৰ পৰা খন্দা নলাৰ মাধ্যমেৰে পানী আনি খেতি পথাৰলৈ নিয়া হয়। গাঁৱৰ লোকসকলে সমূহীয়াভাৱে এই ব্যৱস্থা পৰিচালনা কৰে।

২. আই মাইনাও পূজাৰ তাৎপৰ্য কি? 

উত্তৰ: বড়োসকলে 'আই মাইনাও'ক শস্য আৰু প্ৰচুৰতাৰ দেৱী হিচাপে গণ্য কৰে। খেতি ড্ৰং আৰু ভাল শস্য উপচি পৰাৰ আশাত, লগতে শস্য ধ্বংসৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ বড়োসকলে ধাৰ্মিক ৰীতি-নীতিৰে মাইনাও দেৱীৰ পূজা কৰে।

৩. বড়ো সমাজত কৃষিত 'হেওৰা' বা 'ডাৱৰি' (Mawra/Daori) সামাজিক প্ৰথাৰ ভূমিকা কি? 

উত্তৰ: বড়ো সমাজত খেতিৰ সময়ত শ্ৰমিকৰ অভাৱ পূৰণ কৰিবলৈ পাৰস্পৰিক সহযোগিতামূলক 'হেওৰা' প্রথা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই ব্যৱস্থাত গাঁৱৰ লোকে ইজনে সিজনক খেতি ৰোৱা, ধান কটা আদি কামত কোনো মজুৰি নোলোৱাকৈ সহায় কৰে।

৪. বড়োসকলে শস্য সংৰক্ষণৰ বাবে কি ধৰণৰ পৰম্পৰাগত জ্ঞান ব্যৱহাৰ কৰে? 

উত্তৰ: বড়োসকলে ধান বা গুটি দীৰ্ঘদিন সুৰক্ষিত ৰাখিবলৈ বাঁহেৰে 'বাখ্ৰি' (ভঁৰাল) সাজে। পোক-পৰুৱাৰ পৰা শস্য ৰক্ষা কৰিবলৈ নিমপাত, তিতা ফুলৰ পাত বা মেটেকাৰ ছাই সংৰক্ষিত শস্যৰ সৈতে মিহলাই ৰাখে।

৫. খেতিৰ সুৰক্ষাৰ বাবে বড়োসকলে কি কি পৰম্পৰাগত জৈৱিক উপায় অৱলম্বন কৰে? 

উত্তৰ: বড়োসকলে কীটনাশকৰ পৰিৱৰ্তে পথাৰত বিভিন্ন গছৰ তীখা ডাল পোতে, য’ত চৰায়ে বহি পোক-পৰুৱা খাই শেষ কৰে। ইয়াৰ উপৰি নিম, তুলসী আৰু অন্যান্য তিতা গছৰ ৰস ছটিয়াই পোক নিবাৰণ কৰে।

৬. বড়োসকলৰ কৃষি ব্যৱস্থাত ঋতু বা বতৰৰ মূল্যাংকন কেনেদৰে কৰা হয়? 

উত্তৰ: বড়োসকলে প্ৰাকৃতিক সংকেত চাই বতৰ আৰু বৰষুণৰ পূৰ্বানুমান কৰে। যেনে— পিঁপৰাই কণী লৈ ওখ ঠাইলৈ যোৱা, কুলি চৰাইৰ মাত, বা গছৰ পাতৰ ফুলৰ প্ৰকাৰ চাই তেওঁলোকে খেতিৰ সময় নিৰ্ধাৰণ কৰে।

৭. 'খ্ৰোবনায়' (Khrobnay) প্রথা কি? 

উত্তৰ: খ্ৰোবনায় হৈছে বড়োসকলৰ খেতি সুৰক্ষাৰ এক ব্যৱস্থা। খেতি পথাৰত পোক-পৰুৱাৰ আক্ৰমণ ৰোধ কৰিবলৈ বা অপদেৱতাৰ কু-দৃষ্টিৰ পৰা বচাবলৈ পথাৰৰ চুকে-কোণে বাঁহৰ কামী বা বিশেষ গছৰ ডাল পুতি থোৱা পদ্ধতিয়েই খ্ৰোবনায়।

৮. বড়ো সমাজত পৰম্পৰাগত খেতিৰ সঁজুলিসমূহ কি কি? 

উত্তৰ: বড়োসকলৰ পৰম্পৰাগত কৃষি সঁজুলিসমূহৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হ’ল— নাঙল (Gongar), মৈ (Mai), কোৰ (Khanai), কাঁচি (Khasi), আৰু ধান মৰণা মৰাৰ বাবে ব্যৱহৃত বাঁহ আৰু গৰু-মহৰ ব্যৱহাৰ।

৯. 'বৈশাগু' উৎসৱ আৰু কৃষিৰ সম্পৰ্ক কি? 

উত্তৰ: বৈশাগু বড়োসকলৰ এক বসন্তকালীন কৃষিভিত্তিক উৎসৱ। ব’হাগ মাহৰ প্ৰথম দিনা এই উৎসৱ পালন কৰা হয়। খেতি আৰম্ভ কৰাৰ আগে আগে গৰুক স্নান কৰোৱা, পথাৰৰ মাটিৰ উৰ্বৰতা আৰু ভাল ফচলৰ বাবে ঈশ্বৰৰ ওচৰত প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়।

১০. বড়োসকলৰ ঝুম খেতি (Shift Cultivation) সম্পৰ্কে চমুকৈ লিখা। 

উত্তৰ: অতীতত বড়োসকলে পাহাৰীয়া অঞ্চলত 'হা-বা' বা ঝুম খেতি কৰিছিল। পাহাৰৰ হাবি জংঘল কাটি জুই লগাই মাটি উৰ্বৰ কৰি তাত বিভিন্ন শস্যৰ গুটি সিঁচি খেতি কৰা হৈছিল, যদিও সম্প্ৰতি তেওঁলোকে স্থায়ী সমতল খেতি আদৰি লৈছে।

১১. বড়োসকলৰ 'মাইসালি' আৰু 'মাইগং' ধানৰ পাৰ্থক্য কি? 

উত্তৰ: 'মাইসালি' হৈছে বড়োসকলৰ আহু জাতীয় ধান, যিটো খৰালি বা বাৰিষাৰ আৰম্ভণিতে কম পানীত গজে। আনহাতে 'মাইগং' হৈছে শালি ধান, যিটো গভীৰ পানীত বা বাৰিষা কালত কৰা হয় আৰু ই বড়োসকলৰ মূল শস্য।

১২. 'কাতি গাসাই' বা কাতি বিহু বড়ো কৃষিসংস্কৃতিত কেনেকৈ পালন কৰা হয়? 

উত্তৰ: কাতি মাহত বড়োসকলে 'কাতি গাসাই' পালন কৰে। এই দিনা ধান পথাৰত তুলসী ৰোপণ কৰি বা তুলসী তলত ছাকি জ্বলাই ধান গছৰ বিকাশ আৰু পোক-পৰুৱাৰ পৰা সুৰক্ষাৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়।

১৩. বড়োসকলৰ পৰম্পৰাগত মাটিৰ উৰ্বৰতা বৃদ্ধি পদ্ধতি কি? 

উত্তৰ: বড়োসকলে ৰাসায়নিক সাৰ ব্যৱহাৰ নকৰি গৰু-মহৰ গোবৰ, ছাই, আৰু পচা গছ-পাত পথাৰত পেলাই মাটিৰ উৰ্বৰতা বৃদ্ধি কৰে। লগতে শস্য পৰিৱৰ্তন (Crop Rotation) পদ্ধতিও ব্যৱহাৰ কৰে।

১৪. 'দং বন্ধ সমিতি'ৰ গঠন আৰু কাৰ্যৱলী কি? 

উত্তৰ: দং ব্যৱস্থা পৰিচালনা কৰিবলৈ গাঁৱৰ মুখীয়ালসকলৰদ্বাৰা 'দং বন্ধ কমিটি' গঠন কৰা হয়। এই সমিতিয়ে জলসিঞ্চনৰ জান বা বান্ধ নিৰ্মাণ কৰে আৰু গাঁৱৰ প্ৰতিটো পৰিয়াললৈ সমভাৱে পানী বিতৰণ নিশ্চিত কৰে।

১৫. বড়োসকলৰ কৃষিত নাৰীৰ ভূমিকা কেনেকুৱা? 

উত্তৰ: বড়ো কৃষি সংস্কৃতিত নাৰীৰ ভূমিকা অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ। ধানৰ গুটি সিঁচা, কঠিয়া তোলা, ৰোৱা ৰোৱা, আৰু ধান কটা আদি প্ৰায়বোৰ মূল কামত নাৰীসকলে পুৰুষৰ সমানেই সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণ কৰে।

৫ নম্বৰীয়া প্ৰশ্ন (বিতং প্ৰশ্ন আৰু স্পষ্ট উত্তৰ) :

প্ৰশ্ন ১: বড়োসকলৰ পৰম্পৰাগত 'দং' (Dong) জলসিঞ্চন ব্যৱস্থাৰ গঠন, পৰিচালনা আৰু গুৰুত্ব বিষয়ে বিতংভাৱে আলোচনা কৰক।

উত্তৰ: বড়ো সকলৰ পৰম্পৰাগত কৃষি ব্যৱস্থাৰ এক অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ নিদৰ্শন হৈছে 'দং' জলসিঞ্চন প্ৰণালী। ভৌগোলিকভাৱে পাহাৰৰ পাদদেশত বাস কৰা বড়োসকলে পানীৰ অভাৱ দূৰ কৰিবলৈ নিজস্ব লোকজ্ঞানেৰে এই স্থানীয় জলসিঞ্চন কৌশল উদ্ভাৱন কৰিছিল।

• গঠন আৰু কার্যপ্ৰণালী:

  পাহাৰৰ পৰা বৈ অহা নিজৰা বা নদীৰ গতিপথত কাঠ, বাঁহ, শিল আৰু মাটিৰে কৃত্ৰিম বান্ধ বা 'দং' নিৰ্মাণ কৰা হয়। তাৰ পৰা খন্দা সৰু-বৰ নলা (জান)-ৰ মাধ্যমেৰে পানী কেইবা কিলোমিটাৰ দূৰলৈ বৈ নি পথাৰসমূহলৈ পানীৰ যোগান ধৰা হয়।

• সামাজিক পৰিচালনা:

  দং ব্যৱস্থা সম্পূৰ্ণ সামাজিক আৰু গণতান্ত্ৰিক নীতিৰে পৰিচালিত হয়। ইয়াৰ বাবে 'দং বন্ধ কমিটি' গঠিত হয়। গাঁৱৰ প্ৰতিটো পৰিয়ালৰ পৰা শ্ৰমদান কৰাটো বাধ্যতামূলক। যি পৰিয়ালে পানী ব্যৱহাৰ কৰে, তেওঁলোকে দং মেৰামতি আৰু পৰিষ্কাৰ কৰাৰ কামত অংশ ল’ব লাগে।

• গুৰুত্ব:

  ১. শুকান বতৰতো ধান খেতি আৰু শাক-পাচলিৰ উৎপাদন নিশ্চিত কৰে।

  ২. ই সম্পূর্ণ পৰিৱেশ-অনুকূল আৰু কম খৰচী।

  ৩. এই ব্যৱস্থাই বড়ো সমাজত একতা, সহমৰ্মিতা আৰু সামূহিক দায়িত্ববোধ গঢ়ি তোলে।

প্ৰশ্ন ২: বড়ো সংস্কৃতি আৰু লোকবিশ্বাসৰ সৈতে কৃষিৰ সম্পৰ্ক কেনেকুৱা? বিভিন্ন উৎসৱ-পাৰ্বণৰ আধাৰত ব্যাখ্যা কৰক।

উত্তৰ: বড়ো সংস্কৃতি, লোকবিশ্বাস আৰু ধৰ্মীয় জীৱন কৃষিৰ সৈতে ওতপ্ৰোতভাৱে বিজড়িত। বড়োসকলৰ ধাৰণা অনুসৰি কৃষি কেৱল এবিধ জীৱিকা নহয়, ই এক পবিত্ৰ জীৱনশৈলী।

• বৈশাগু (Bwisagu):

  কৃষি বছৰটোৰ আৰম্ভণিতে বৈশাগু উৎসৱ পালন কৰা হয়। প্ৰথম দিনা গৰুক গা-ধোৱাই, হালোৱা সঁজুলিসমূহ পূজা কৰা হয়। খেতি-বাতি ভাল হ'বলৈ আৰু সমাজৰ মংগলৰ বাবে 'বাথৌ' দেৱতাৰ ওচৰত প্ৰাৰ্থনা জনোৱা হয়।

• মাইনাও পূজা (Mainao Puja):

  আই মাইনাও হ’ল বড়োসকলৰ শস্য আৰু সমৃদ্ধিৰ দেৱী (লক্ষ্মী)। খেতি পথাৰত ৰোপণ কৰাৰ সময়ত আৰু ধান চপোৱাৰ পিছত ঘৰলৈ শস্য অনাৰ সময়ত মাইনাও দেৱীক ভক্তিৰে পূজা কৰা হয়, যাতে ভঁৰাল সদায় শস্যৰে ভৰি থাকে।

• কাতি গাসাই (Kati Gasai):

  অসমীয়া কাতি বিহুৰ দৰেই বড়োসকলেও ধান পথাৰত আৰু তুলসী তলত ছাকি জ্বলাই। এই সময়ে ধান গছত থোৰ ধৰে, সেয়েহে শস্যৰ সুৰক্ষা আৰু কীট-পতংগৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ এই পূজা কৰা হয়।

• মাইনাও বুথিনায় ( খেতি চপোৱা উৎসৱ):

  নতুন ধান ঘৰলৈ অনাৰ পিছত বড়ো পৰিয়ালসমূহে এই উৎসৱ পালন কৰে। প্ৰথম চপোৱা শস্য দেৱতালৈ আগবঢ়াই তাৰ পিছতহে সমগ্ৰ গাঁৱে মিলিজুলি আহাৰ গ্ৰহণ কৰে।

প্ৰশ্ন ৩: বড়োসকলৰ পৰম্পৰাগত শস্য সুৰক্ষা আৰু কীট-পতংগ নিবাৰণৰ লোকজ্ঞানসমূহ চমুকৈ বৰ্ণনা কৰক।

উত্তৰ: আধুনিক ৰাসায়নিক কীটনাশক ব্যৱহাৰ কৰাৰ বহু পূৰ্বৰ পৰাই বড়ো কৃষকসকলে নিজৰ পৰম্পৰাগত জৈৱিক জ্ঞানেৰে খেতি পথাৰৰ শস্য সুৰক্ষিত কৰি আহিছে। এই লোকজ্ঞানসমূহ পৰিৱেশ-অনুকূল আৰু বিজ্ঞানসন্মত:

• জৈৱিক গছ-পাতৰ ব্যৱহাৰ:

  পোক-পৰুৱাৰ আক্ৰমণ ৰোধ কৰিবলৈ বড়োসকলে তিতা গুণসম্পন্ন গছ যেনে— নিম, তিতাফুল, বাঘোৰা আৰু তুলসী পাতৰ ৰস পানীৰ সৈতে মিহলাই পথাৰত ছটিয়ায়। ইয়াৰ গন্ধ আৰু তিতা সোৱাদৰ বাবে পোক-পৰুৱা আঁতৰি থাকে।

• খ্ৰোবনায় (Khrobnay) বা ডাল পোতা পদ্ধতি:

  খেতি পথাৰত জোপোহা গছৰ ডাল (যেনে- বাঁহৰ ডাল বা সাঁচি গছৰ ডাল) পুতি থোৱা হয়। এই ডালবোৰত চৰাই আহি বসে আৰু ধান গছত থকা অপকাৰী পোক-পৰুৱাবোৰ খাই পথাৰখন সুৰক্ষিত ৰাখে।

• ছাই ব্যৱহাৰ (Ash Treatment):

  ধান গছত মোৱা পোকে ধৰিলে বা পাত হালধীয়া পৰিলে জুইৰ ছাই পথাৰত ছটিয়াই দিয়া হয়। ছাইয়ে পোকৰ আক্ৰমণ কমায় আৰু মাটিত পটাছৰ পৰিমাণ বৃদ্ধি কৰে।

• শস্য সংৰক্ষণৰ লোকজ্ঞান:

  চপোৱা ধান বা গুটি ভঁৰালত ৰাখোঁতে তলত আৰু ওপৰত নিমপাত বা শুকান শুকান তিতা পাতৰ স্তৰ দিয়া হয়, যাতে বাখ্ৰিত (ভঁৰালত) উই বা পোকে ধৰিব নোৱাৰে।

প্ৰশ্ন ৪: বড়ো সমাজৰ পাৰস্পৰিক সহযোগিতাৰ প্রথা 'হেওৰা' (Mawra) আৰু 'জৌথা' (Jotha)-ই কৃষি উৎপাদনত কেনেদৰে সহায় কৰে?

উত্তৰ: বড়ো জনসম্প্ৰদায়ৰ কৃষি প্ৰণালী কেৱল ব্যক্তিগত প্ৰচেষ্টাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল নহয়, ই সামূহিক একতাৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত। 'হেওৰা' আৰু 'জৌথা' ইয়াৰ উৎকৃষ্ট উদাহৰণ।

• হেওৰা / মাওৰা (Mawra / Hebra) প্ৰথা:

  কৃষিৰ ব্যস্ত সময়ত (যেনে— ধান ৰোৱা বা ধান কটাৰ সময়ত) কোনো বিশেষ পৰিয়ালৰ শ্ৰমিকৰ অভাৱ হ’লে গাঁৱৰ অন্যান্য পৰিয়ালৰ লোকসকল আগবাঢ়ি আহে।

  • ইয়াৰ বাবে কোনো নগদ ধন বা মজুৰি লোৱা নহয়।

  • যি পৰিয়ালৰ কাম কৰি দিয়া হয়, তেওঁ কেৱল দিনটোৰ আহাৰ আৰু জলপানৰ ব্যৱস্থা কৰে।

  • ইয়াৰ বিনিময়ত পাছলৈ সেই পৰিয়ালটোৱেও আনৰ পথাৰত গৈ সমানে শ্ৰমদান কৰে।

• জৌথা (Jotha) পদ্ধতি:

  'জৌথা' হৈছে একপ্ৰকাৰৰ যৌথ বা সমবায় কৃষি ব্যৱস্থা। কেইবাটাও পৰিয়ালে একত্ৰিত হৈ মাটি, গৰু-মহ আৰু সঁজুলি একত্ৰিত কৰি যৌথভাৱে খেতি কৰে।

  • উৎপাদন হোৱা শস্য সকলোৰে মাজত সমানভাৱে বা প্ৰয়োজন অনুসৰি ভাগ কৰা হয়।

  • সৰু বা দুখীয়া খেতিয়কসকলৰ বাবে এই ব্যৱস্থা অত্যন্ত লাভজনক।

• সামাজিক প্ৰভাৱ:

  এই প্ৰথাসমূহে বড়ো সমাজত অৰ্থনৈতিক শোষণ হ্ৰাস কৰে, গাঁৱৰ একতা শক্তিশালী কৰে আৰু শ্ৰমিকৰ নাটনি দূৰ কৰি কৃষি উৎপাদন বৃদ্ধি কৰাত মুখ্য ভূমিকা পালন কৰে।

প্ৰশ্ন ৫: বড়ো সকলৰ পৰম্পৰাগত কৃষি ব্যৱস্থা আৰু সঁজুলিসমূহৰ ওপৰত আধুনিকতাই পেলোৱা প্ৰভাৱ মূল্যাংকন কৰক।

উত্তৰ: বড়োসকলৰ পৰম্পৰাগত কৃষি পদ্ধতি শতিকা শতিকা ধৰি চলি অহা লোকজ্ঞানৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত। কিন্তু আধুনিক সময়ৰ পৰিৱৰ্তনে এই পৰম্পৰাগত কৃষি ব্যৱস্থাত ব্যাপক প্ৰভাৱ পেলাইছে।

• পৰম্পৰাগত সঁজুলি আৰু আধুনিক যন্ত্ৰপাতি:

  অতীতত ব্যৱহৃত নাঙল, মৈ, কাঁচি আদিৰ স্থান বৰ্তমান ট্ৰেক্টৰ, পাৱাৰ টিলাৰ আৰু ধান কটা মেচিনে লৈছে। ইয়াৰ ফলত সময় আৰু শ্ৰম ৰাহি হৈছে যদিও পৰম্পৰাগত সঁজুলিসমূহ আৰু তাক তৈয়াৰ কৰা লোকশিল্প লুপ্ত হ’বলৈ ধৰিছে।

• দং ব্যৱস্থা আৰু কৃত্ৰিম জলসিঞ্চন:

  আগতে পৰম্পৰাগত 'দং' ব্যৱস্থাৰে সমগ্ৰ গাঁৱৰ পথাৰত পানী যোগান ধৰা হৈছিল। বৰ্তমান চৰকাৰী গভীৰ নলীনাদ (TUBEWELL) আৰু পানীৰ পাম্প ব্যৱহাৰ হোৱাৰ বাবে দং ব্যৱস্থা আৰু 'দং বন্ধ সমিতি'ৰ সামূহিক প্ৰভাৱ পূৰ্বতকৈ হ্ৰাস পাইছে।

• জৈৱিক সাৰ বনাম ৰাসায়নিক সাৰ:

  পৰম্পৰাগত গোবৰ সাৰ আৰু জৈৱিক কীটনাশকৰ পৰিৱৰ্তে বৰ্তমান উচ্চ উৎপাদনৰ আশাত ৰাসায়নিক সাৰ আৰু কীটনাশক ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পাইছে, যিয়ে মাটিৰ প্ৰাকৃতিক উৰ্বৰতা আৰু পৰিৱেশ তন্ত্ৰত প্ৰভাৱ পেলাইছে।

• সামাজিক সম্পৰ্কৰ পৰিৱৰ্তন:

  যান্ত্ৰিকীকৰণৰ বাবে 'হেওৰা' বা পাৰস্পৰিক শ্ৰমদানৰ প্ৰথা কমি আহিছে আৰু ক্ৰমান্বয়ে ই ক্ৰয়-বিক্ৰয়মুখী অৰ্থাৎ পইচাৰে শ্ৰমিক লোৱা ব্যৱস্থালৈ ৰূপান্তৰ হৈছে।

যুগৰ পৰিৱৰ্তন সত্ত্বেও, বড়োসকলৰ মাটিৰ সৈতে থকা আত্মিক সম্পৰ্ক আৰু বহুখিনি প্ৰাকৃতিক জ্ঞান আজিও তেওঁলোকৰ কৃষি সংস্কৃতিৰ মূল ভেটি হৈ আছে।

Part A: One-Mark Questions (1 Mark Each)

1. What is traditional knowledge?

Answer: Traditional knowledge is the wisdom, skills, and practices passed down from one generation to another.

2. What is the main occupation of the Bodo people?

Answer: Agriculture is the main occupation of the Bodo people.

3. What is the Bodo traditional knowledge system?

Answer: It is the collection of indigenous knowledge and farming practices followed by the Bodo community.

4. Why is agriculture important in Bodo culture?

Answer: It provides food, livelihood, and cultural identity.

5. How is traditional agricultural knowledge transferred?

Answer: It is passed orally from elders to younger generations.

6. What type of seeds do Bodo farmers usually prefer?

Answer: They prefer locally adapted indigenous seeds.

7. Why are indigenous seeds valuable?

Answer: They are well suited to local climate and soil.

8. What is organic manure?

Answer: Organic manure is a natural fertilizer made from plant and animal waste.

9. Name one natural fertilizer used in traditional Bodo farming.

Answer: Cow dung.

10. Why do Bodo farmers observe seasonal changes?

Answer: To decide the proper time for cultivation.

11. What is sustainable agriculture?

Answer: Farming that protects natural resources while producing crops.

12. Why is biodiversity important in agriculture?

Answer: It helps maintain ecological balance and crop diversity.

13. What is community farming?

Answer: Farming activities carried out with the cooperation of villagers.

14. What is the main aim of traditional farming practices?

Answer: To produce crops while protecting nature.

15. Why should traditional agricultural knowledge be preserved?

Answer: Because it supports sustainable farming and cultural heritage.

Part B: Two-Mark Questions (Maximum 50 Words Each)

1. Define the Bodo traditional knowledge system related to agriculture.

Answer: The Bodo traditional knowledge system consists of farming methods, seasonal observations, seed selection, and natural resource management developed through generations. It helps farmers cultivate crops in harmony with nature.

2. Why is traditional agricultural knowledge important?

Answer: It preserves local culture, protects biodiversity, improves sustainable farming, and helps communities adapt to environmental changes using practical experience.

3. What are indigenous seeds?

Answer: Indigenous seeds are local varieties traditionally preserved by farmers. They are naturally adapted to local environmental conditions and often require fewer chemical inputs.

4. Explain the use of organic manure in Bodo farming.

Answer: Organic manure, such as cow dung and compost, improves soil fertility, increases crop productivity, and reduces dependence on chemical fertilizers.

5. How do Bodo farmers determine the farming season?

Answer: They observe rainfall, weather conditions, seasonal changes, and natural signs before starting cultivation.

6. What is sustainable farming?

Answer: Sustainable farming uses natural resources wisely while maintaining soil fertility, protecting biodiversity, and ensuring long-term agricultural productivity.

7. Mention two features of traditional Bodo agriculture.

Answer: It uses indigenous seeds and natural fertilizers. Farming practices are based on local environmental knowledge.

8. Why is biodiversity important in traditional agriculture?

Answer: Biodiversity protects ecosystems, supports healthy crops, reduces pest problems, and maintains environmental balance.

9. How does community participation help agriculture?

Answer: Community cooperation allows farmers to share labour, knowledge, and resources, making agricultural work more efficient.

10. What role do elders play in preserving traditional knowledge?

Answer: Elders teach farming methods, cultural practices, and environmental knowledge to younger generations.

11. Why are natural farming methods environmentally friendly?

Answer: They reduce pollution, improve soil health, conserve biodiversity, and avoid excessive use of chemicals.

12. How does traditional knowledge support food security?

Answer: It encourages reliable crop production through sustainable farming and conservation of local seed varieties.

13. Why should indigenous farming methods be preserved?

Answer: They protect cultural heritage, conserve natural resources, and promote environmentally friendly agriculture.

14. What is the relationship between agriculture and Bodo culture?

Answer: Agriculture shapes the economic life, customs, traditions, and festivals of the Bodo community.

15. Give two benefits of organic farming.

Answer: Organic farming improves soil fertility and produces healthier crops without harmful chemicals.

Part C: Five-Mark Descriptive Questions (Maximum 200 Words Each)

1. Explain the traditional knowledge system of the Bodo people related to agriculture.

Answer: The traditional knowledge system of the Bodo people related to agriculture is a valuable cultural heritage developed over many generations. It includes knowledge about land preparation, seed selection, sowing, irrigation, harvesting, and storage of crops. Farmers depend on local experience, seasonal observations, and natural indicators to plan agricultural activities. They prefer indigenous seed varieties because they are suitable for local climate and soil conditions. Organic manure, such as cow dung and compost, is commonly used to maintain soil fertility. The Bodo community also values cooperation among villagers during farming activities. This knowledge promotes sustainable agriculture, protects biodiversity, and reduces dependence on chemical inputs. It reflects the close relationship between the Bodo people and nature. Preserving this traditional knowledge is important because it supports food security, environmental conservation, and cultural identity.

2. Discuss the importance of traditional agricultural knowledge in Bodo society.

Answer: Traditional agricultural knowledge plays a significant role in Bodo society. It provides practical methods for farming that have been tested over generations. Farmers use local knowledge to select suitable seeds, manage soil fertility, and predict seasonal changes. These practices reduce production costs and protect the environment by encouraging the use of natural resources. Traditional knowledge also preserves biodiversity through the conservation of indigenous crop varieties. It strengthens community cooperation, as farming activities often involve collective participation. Moreover, it helps preserve the cultural identity of the Bodo people because many customs and festivals are connected with agriculture. Even today, this knowledge remains valuable for promoting sustainable agriculture and ensuring food security. Therefore, preserving traditional agricultural knowledge benefits both society and the environment.

3. Describe the traditional farming practices followed by the Bodo community.

Answer: Traditional farming practices of the Bodo community are based on indigenous knowledge and environmental awareness. Farmers prepare the land using locally available tools and natural methods. They select healthy indigenous seeds that are suitable for local conditions. Organic manure, including cow dung and compost, is applied to improve soil fertility. Seasonal rainfall and weather patterns guide the timing of sowing and harvesting. Farmers avoid excessive use of chemicals and rely on environmentally friendly methods to protect crops. Community participation is an important feature of farming, with neighbours helping one another during major agricultural activities. These traditional practices conserve biodiversity, improve soil health, and support sustainable agriculture. They also preserve the cultural heritage of the Bodo people.

4. Explain the role of indigenous knowledge in sustainable agriculture.

Answer: Indigenous knowledge is essential for sustainable agriculture because it is based on long-term experience and careful observation of nature. Traditional farmers understand local soil conditions, climate, and biodiversity. They use natural fertilizers, conserve local seed varieties, and avoid unnecessary chemical inputs. These practices improve soil fertility, protect water resources, and reduce environmental pollution. Indigenous knowledge also helps farmers adapt to changing weather conditions and maintain stable crop production. It encourages the conservation of biodiversity and strengthens community participation in agricultural activities. Sustainable agriculture based on indigenous knowledge supports food security while protecting natural resources for future generations. Therefore, preserving indigenous knowledge is important for both agriculture and environmental conservation.

5. Why is it important to preserve the Bodo traditional knowledge system related to agriculture?

Answer: Preserving the Bodo traditional knowledge system is important because it protects both cultural heritage and sustainable farming practices. This knowledge contains valuable information about seed selection, soil management, organic farming, and seasonal cultivation. It helps farmers produce crops while conserving natural resources and maintaining ecological balance. Traditional agricultural practices also reduce dependence on expensive chemical fertilizers and pesticides. Furthermore, preserving indigenous knowledge ensures that future generations continue to learn environmentally friendly farming methods. It strengthens community identity and safeguards the unique traditions of the Bodo people. In the modern world, combining traditional knowledge with scientific agriculture can improve productivity while protecting the environment. Therefore, preserving this knowledge is essential for sustainable development, food security, and cultural continuity.