অধ্যায়ৰ সাৰাংশ (Summary):

​এই অধ্যায়টোত চুবুৰীয়া ৰাজ্যসমূহৰ সৈতে অসমৰ অৰ্থনৈতিক সম্পৰ্ক আৰু পাৰস্পৰিক নিৰ্ভৰশীলতাৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে। অসমে চুবুৰীয়া পাহাৰীয়া ৰাজ্যসমূহলৈ খাদ্যশস্য আৰু ঔদ্যোগিক সামগ্ৰী যোগান ধৰে; বিপৰীতে উদ্যোগসমূহ সক্ৰিয় কৰিবলৈ মেঘালয়ৰ পৰা কয়লা-চূণশিল আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশৰ পৰা খাৰুৱা তেল তথা জলবিদ্যুৎ লাভ কৰে। আনহাতে, ভাৰত চৰকাৰৰ 'এক্ট ইষ্ট পলিচি' (Act East Policy)-ত ভৌগোলিক স্থানৰ বাবে অসমৰ এক বিশাল অংশীদাৰিত্ব আৰু স্বাৰ্থ জড়িত হৈ আছে। এই নীতিৰ ফলত দক্ষিণ-পূব এচিয়া আৰু বাংলাদেশৰ দৰে চুবুৰীয়া দেশৰ সৈতে অসমৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্য, পথ-জলপথ পৰিবহণ আৰু পৰ্যটন খণ্ডৰ অভূতপূৰ্ব বিকাশৰ সম্ভাৱনা প্ৰকট হৈ পৰিছে।

অতি চমু প্ৰশ্নোত্তৰ :

১/ ভাৰতৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ দুৱাৰমুখ বুলি কোনখন ৰাজ্যক অভিহিত কৰা হয়?

উত্তৰ: ভৌগোলিক আৰু অৰ্থনৈতিক সংযোগৰ বিশেষ গুৰুত্বৰ বাবে অসমক উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ দুৱাৰমুখ বুলি কোৱা হয়।

২/ 'এক্ট ইষ্ট পলিচি' (Act East Policy) কোনটো পুৰণি নীতিৰ এক পৰিবৰ্তিত আৰু সক্ৰিয় ৰূপ?

উত্তৰ: এই নীতিটো পূৰ্বৰ 'লুক ইষ্ট পলিচি' (Look East Policy) অৰ্থাৎ পূবলৈ চোৱা নীতিৰ এক আধুনিক আৰু কাৰ্যক্ষম ৰূপ।

৩/ বাণিজ্যৰ ক্ষেত্ৰত অসমে চুবুৰীয়া ৰাজ্য মেঘালয়ৰ পৰা মুখ্যধাতু হিচাপে কি খনিজ সম্পদ আটাইতকৈ বেছি আমদানি কৰে?

উত্তৰ: অসমে উদ্যোগিক প্ৰয়োজনত মেঘালয়ৰ পৰা প্ৰধানকৈ কয়লা আৰু চূণশিল আমদানি কৰে।

৪/ 'এক্ট ইষ্ট পলিচি' আনুষ্ঠানিকভাৱে কেতিয়া ঘোষণা কৰা হৈছিল?

উত্তৰ: ২০১৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ম্যানমাৰত অনুষ্ঠিত দ্বাদশ আছিয়ান-ভাৰত সন্মিলনত এই নীতি ঘোষণা কৰা হৈছিল।

৫/ অসমৰ চাহ উদ্যোগে চুবুৰীয়া ৰাজ্যসমূহৰ পৰা অৰ্থনৈতিকভাৱে কিদৰে লাভান্বিত হয়?

উত্তৰ: চুবুৰীয়া ৰাজ্যসমূহৰ (যেনে অৰুণাচল বা নগালেণ্ড) পৰা অহা কেঁচা চাহপাত আৰু শ্ৰমিকৰ যোগানে অসমৰ চাহ অৰ্থনীতিক সমৃদ্ধ কৰে।

৬/ অসম আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ চুবুৰীয়া ৰাজ্যসমূহৰ মাজত আন্তঃগাঁথনিমূলক উন্নয়ন ত্বৰান্বিত কৰা কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰালয়টোৰ নাম কি?

উত্তৰ: উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল উন্নয়ন মন্ত্ৰালয় (DoNER)।

৭/ 'এক্ট ইষ্ট পলিচি'ৰ অধীনত বাংলাদেশৰ সৈতে অসমৰ জলপথ পৰিবহণৰ বাবে কোনখন নদীক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে?

উত্তৰ: ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীক (ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ-২)।

৮/ চুবুৰীয়া পাহাৰীয়া ৰাজ্যসমূহৰ (যেনে অৰুণাচল প্ৰদেশ) খাদ্য সুৰক্ষাৰ বাবে অসমৰ অৱদান কি?

উত্তৰ: পাহাৰীয়া ৰাজ্যসমূহৰ খাদ্যশস্য, বিশেষকৈ ধান বা চাউলৰ নাটনি দূৰ কৰিবলৈ অসমে এক প্ৰধান যোগানকাৰী কেন্দ্ৰ হিচাপে কাম কৰে।

৯/ অসম আৰু ম্যানমাৰৰ মাজত বাণিজ্যিক সংযোগ স্থাপনৰ বাবে প্ৰস্তাৱিত ত্ৰিপাক্ষিক ঘাইপথটোৰ (Trilateral Highway) আন দুখন দেশ কি কি?

উত্তৰ: ভাৰতৰ উপৰি আন দুখন দেশ হ’ল ম্যানমাৰ আৰু থাইলেণ্ড।

১০/ অসমৰ ভৌগোলিক অৱস্থানে ইয়াক কেনেধৰণৰ অৰ্থনৈতিক কেন্দ্ৰবিন্দুলৈ ৰূপান্তৰ কৰাৰ সম্ভাৱনা প্ৰদান কৰিছে?

উত্তৰ: দক্ষিণ-পূব এচিয়াৰ (ASEAN) বজাৰখনৰ সৈতে ভাৰতক সংযোগ কৰা এক ব্যৱসায়িক কেন্দ্ৰ (Economic Hub)।

১১/ চুবুৰীয়া ৰাজ্যসমূহৰ পৰা অসমৰ চিকিৎসা আৰু শিক্ষা খণ্ডই কিদৰে লাভ অৰ্জন কৰে?

উত্তৰ: মেঘালয়, অৰুণাচল, নগালেণ্ড আদিৰ পৰা অহা ছাত্ৰ-ছাত্ৰী আৰু ৰোগীসকলৰ বাবে অসমে এক উন্নত সেৱা খণ্ডৰ বজাৰ লাভ কৰে।

১২/ অসমৰ উৎপাদিত বিদ্যুৎ শক্তিয়ে চুবুৰীয়া কোনখন বিদেশী ৰাষ্ট্ৰৰ অৰ্থনীতিত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা লৈছে?

উত্তৰ: ভাৰত-বাংলাদেশ চুক্তিৰ অধীনত অসমৰ মাজেৰে বাংলাদেশে বিদ্যুৎ লাভ কৰাৰ সুবিধা পাইছে।

১৩/ জলবিদ্যুৎ শক্তি উৎপাদনৰ ক্ষেত্ৰত অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ওপৰত অসমৰ নিৰ্ভৰশীলতা কেনেধৰণৰ?

উত্তৰ: অসমৰ ভৱিষ্যতৰ উদ্যোগিক বিকাশৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় অতিৰিক্ত বিদ্যুৎ শক্তিৰ এক বুজন অংশ অৰুণাচলৰ জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পসমূহৰ পৰা অহাৰ সম্ভাৱনা আছে।

১৪/ 'এক্ট ইষ্ট পলিচি'ৰ মূল লক্ষ্য কি?

উত্তৰ: এচিয়া-প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ দেশসমূহৰ সৈতে অৰ্থনৈতিক, কৌশলগত আৰু সাংস্কৃতিক সম্পৰ্ক অধিক সুদৃঢ় কৰা।

১৫/ অসমৰ খাৰুৱা তেল শোধনাগাৰসমূহে চুবুৰীয়া ৰাজ্যৰ কোনটো সম্পদৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে?

উত্তৰ: অৰুণাচল প্ৰদেশত (যেনে খৰচাং) উৎপাদিত খাৰুৱা তেলৰ এটা অংশ অসমৰ শোধনাগাৰলৈ প্ৰক্ৰিয়াকৰণৰ বাবে অনা হয়।

চমু প্ৰশ্নোত্তৰ :

১/ অসমৰ অৰ্থনীতিত চুবুৰীয়া ৰাজ্যসমূহৰ সৈতে থকা 'পাৰস্পৰিক নিৰ্ভৰশীলতা'ই কি বুজায়?

উত্তৰ: অসমে উদ্যোগিক আৰু খাদ্য সামগ্ৰী চুবুৰীয়া পাহাৰীয়া ৰাজ্যসমূহলৈ ৰপ্তানি কৰে, আনহাতে সেই ৰাজ্যসমূহৰ পৰা খনিজ সম্পদ, বনাঞ্চলভিত্তিক কেঁচামাল আৰু শ্ৰমিক আমদানি কৰে। এই পাৰস্পৰিক আদান-প্ৰদানেই হ’ল নিৰ্ভৰশীলতা।

২/ 'এক্ট ইষ্ট পলিচি'ৰ সফলতাত অসমৰ কৌশলগত স্থানটোৰ (Strategic Location) গুৰুত্ব লিখা।

উত্তৰ: অসমে ভৌগোলিকভাৱে সমগ্ৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলক সংযোগ কৰাৰ উপৰি ইয়াৰ সীমা বাংলাদেশ আৰু ভূটানৰ সৈতে সংলগ্ন। সেইবাবে দক্ষিণ-পূব এচিয়াৰ বজাৰত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ অসমেই একমাত্ৰ প্ৰধান ভূ-খণ্ড বা ক'ৰিডৰ।

৩/ অসম আৰু মেঘালয়ৰ মাজত থকা অৰ্থনৈতিক সম্পৰ্কৰ যিকোনো দুটা দিশ উল্লেখ কৰা।

উত্তৰ: 

ক) অসমে মেঘালয়ৰ পৰা চিমেন্ট উদ্যোগৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় চূণশিল আৰু কয়লা লাভ কৰে। 

খ) মেঘালয়ৰ জনসাধাৰণে উন্নত চিকিৎসা, উচ্চশিক্ষা আৰু পাইকাৰী বজাৰৰ বাবে অসমৰ গুৱাহাটী মহানগৰীৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে।

৪/ 'এক্ট ইষ্ট পলিচি'ৰ জৰিয়তে অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগ কিদৰে লাভান্বিত হ’ব পাৰে?

উত্তৰ: এই নীতিৰ অধীনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমান আৰু পথ সংযোগ উন্নত হ’লে দক্ষিণ-পূব এচিয়াৰ পৰ্যটকে অসমৰ বন্যপ্ৰাণীতন্ত্ৰ (যেনে কাজিৰঙা) আৰু ধৰ্মীয়-ঐতিহাসিক স্থানসমূহ সহজে ভ্ৰমণ কৰিব পাৰিব, যাৰ ফলত ৰাজহ বৃদ্ধি হ’ব।

৫/ অসমৰ কৃষিভিত্তিক অৰ্থনীতিলৈ চুবুৰীয়া ৰাজ্যসমূহৰ অৱদান কি?

উত্তৰ: মিজোৰাম, মেঘালয় আদি চুবুৰীয়া ৰাজ্যসমূহত উৎপাদিত বিভিন্ন ফল-মূল, মছলা (যেনে আদা, হালধী) আৰু অগতানুগতিক কৃষি সামগ্ৰীৰ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ আৰু ব্যৱসায়িক কেন্দ্ৰ হিচাপে অসমৰ বজাৰখনে এক লাভজনক স্থিতি লাভ কৰে।

৬/ অসম আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশৰ মাজত থকা নদী কেন্দ্ৰিক অৰ্থনৈতিক সম্পৰ্কটো ব্যাখ্যা কৰা।

উত্তৰ: অৰুণাচলৰ পৰা বৈ অহা নদীসমূহৰ ওপৰত নিৰ্মিত জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পই অসমৰ শক্তিৰ নাটনি দূৰ কৰিব পাৰে, যদিও আনহাতে এই নদীসমূহৰ বাবে নামনি অসমত সৃষ্টি হোৱা বানে অসমৰ কৃষি অৰ্থনীতিৰ ক্ষতিও কৰে।

৭/ বাণিজ্যৰ সম্প্ৰসাৰণৰ ক্ষেত্ৰত 'ষ্টেকচ অব আছাম' (Stakes of Assam) বুলিলে কি বুজা?

উত্তৰ: ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্যিক চুক্তিসমূহৰ পৰা অসমে লাভ কৰিবলগীয়া অংশ বা স্বাৰ্থ। যেনে— ট্রাইলেটৰেল হাইৱে বা বাংলাদেশৰ সৈতে মুক্ত বাণিজ্য হ’লে অসমৰ সামগ্ৰীৰ বজাৰ গোলকীয় পৰ্যায়লৈ সম্প্ৰসাৰিত হ’ব।

৮/ অসম আৰু বাংলাদেশৰ মাজত থকা সীমান্ত বাণিজ্যৰ (Border Trade) দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ কি কি?

উত্তৰ: 

ক) অসমে বাংলাদেশলৈ কয়লা, চূণশিল আৰু সংৰক্ষিত ফল-মূল ৰপ্তানি কৰাৰ সুযোগ পায়। 

খ) বাংলাদেশৰ সুতাং বা অন্যান্য নদী বন্দৰৰ জৰিয়তে অসমে অতি কম খৰচতে সামগ্ৰী আমদানি-ৰপ্তানি কৰিব পাৰে।

৯/ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ গেছ গ্ৰিড (Gas Grid) প্ৰকল্পই অসম আৰু ইয়াৰ চুবুৰীয়া ৰাজ্যসমূহক কিদৰে সংযোগ কৰিছে?

উত্তৰ: প্ৰধানমন্ত্ৰী শক্তি গংগা প্ৰকল্পৰ অধীনত অসমৰ পৰা পাইপলাইনৰ জৰিয়তে ত্ৰিপুৰা, মিজোৰাম আৰু মনিপুৰলৈ প্ৰাকৃতিক গেছ যোগান ধৰাৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে, যাৰ ফলত অঞ্চলটোত এক উমৈহতীয়া উদ্যোগিক বিকাশ সম্ভৱ হৈ উঠিছে।

১০/ অসমৰ হস্ততাঁত আৰু বস্ত্ৰ উদ্যোগৰ বাবে চুবুৰীয়া ৰাজ্যসমূহ কিয় গুৰুত্বপূৰ্ণ?

উত্তৰ: অসমৰ বিখ্যাত মুগা আৰু পাট কাপোৰৰ এক ডাঙৰ বজাৰ চুবুৰীয়া অৰুণাচল, নগালেণ্ড আৰু মেঘালয়ত আছে। ইয়াৰ উপৰি এই পাহাৰীয়া ৰাজ্যসমূহৰ পৰম্পৰাগত বস্ত্ৰৰ ব্যৱসায়িক লেনদেনেও অসমৰ বাণিজ্যিক উন্নতিত সহায় কৰে।

১১/ 'এক্ট ইষ্ট পলিচি'ৰ অধীনত গুৱাহাটী মহানগৰীৰ বিকাশৰ ভূমিকা কি?

উত্তৰ: গুৱাহাটীক এক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমান সংযোগ কেন্দ্ৰ (Hub) আৰু বিভিন্ন কূটনৈতিক কাৰ্যালয় (যেনে বাংলাদেশ আৰু ভুটানৰ কনচুলেট অফিচ) স্থাপনৰ স্থান হিচাপে গঢ়ি তুলি দক্ষিণ-পূব এচিয়াৰ সৈতে সম্পৰ্ক ৰখাৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰ কৰা হৈছে।

১২/ অসম আৰু ভুটানৰ মাজত থকা অৰ্থনৈতিক সংযোগৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখা।

উত্তৰ: ভুটান আৰু অসমৰ মাজত কেইবাটাও আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সীমান্ত বাণিজ্য কেন্দ্ৰ (যেনে দৰংগা) আছে। ভুটানৰ পৰা জিপচাম, পাথৰ আদি অসমে লাভ কৰে আৰু বিপৰীতে অসমৰ পৰা খাদ্য আৰু তৈলজাত সামগ্ৰী ভুটানলৈ ৰপ্তানি কৰা হয়।

১৩/ জলপথ পৰিবহণে চুবুৰীয়া ৰাজ্যসমূহৰ সৈতে অসমৰ পৰিবহণ ব্যয় কিদৰে হ্ৰাস কৰে?

উত্তৰ: ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ-২ (ব্ৰহ্মপুত্ৰ) ব্যৱহাৰ কৰি চুবুৰীয়া ৰাষ্ট্ৰ বাংলাদেশৰ মাজেৰে অতি কম খৰচতে গধূৰ মেচিন আৰু কেঁচামাল অসম আৰু ইয়াৰ চুবুৰীয়া ৰাজ্যসমূহলৈ অনা-নেৱা কৰিব পাৰি, যাৰ ফলত পথ পৰিবহণৰ ওপৰত চাপ কমে।

১৪/ অসম আৰু ত্ৰিপুৰাৰ মাজত থকা অৰ্থনৈতিক নিৰ্ভৰশীলতাৰ যিকোনো এটা উদাহৰণ দিয়া।

উত্তৰ: ত্ৰিপুৰাই ইয়াৰ চাহ উদ্যোগ আৰু অন্যান্য বাণিজ্যিক প্ৰয়োজনত অসমৰ ৰে’ল আৰু পথ যোগাযোগ ব্যৱস্থাৰ ওপৰত সম্পূৰ্ণ নিৰ্ভৰ কৰে। আনহাতে ত্ৰিপুৰাৰ প্ৰাকৃতিক গেছৰ ভাণ্ডাৰে অসমৰ শক্তি খণ্ডক পৰোক্ষভাৱে সহায় কৰে।

১৫/ চুবুৰীয়া ৰাজ্যসমূহৰ পৰা অসমলৈ হোৱা প্ৰব্ৰজনে (Migration) অসমৰ শ্ৰম বজাৰত (Labor Market) কি প্ৰভাৱ পেলায়?

উত্তৰ: চুবুৰীয়া ৰাজ্যসমূহৰ পৰা অহা দক্ষ আৰু অদক্ষ শ্ৰমিকে অসমৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য, কৃষিখণ্ড আৰু চাহ বাগিচাসমূহৰ বাবে কম খৰচতে শ্ৰমৰ যোগান ধৰে, যিয়ে উৎপাদন প্ৰক্ৰিয়াটো সক্ৰিয় কৰি ৰখাত সহায় কৰে।

৫ নম্বৰীয়া দীঘল প্ৰশ্নোত্তৰ :

১/ চুবুৰীয়া ৰাজ্যসমূহৰ সৈতে অসমৰ অৰ্থনৈতিক পাৰস্পৰিক নিৰ্ভৰশীলতাৰ (Interdependence) প্ৰধান কাৰকসমূহ আলোচনা কৰা।

উত্তৰ: ভৌগোলিক আৰু ঐতিহাসিকভাৱে অসম হৈছে উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ কেন্দ্ৰবিন্দু। অসম আৰু ইয়াৰ চুবুৰীয়া পাহাৰীয়া ৰাজ্যসমূহৰ (যেনে মেঘালয়, অৰুণাচল প্ৰদেশ, নগালেণ্ড, মিজোৰাম আদি) অৰ্থনীতি ইখনে সিখনৰ ওপৰত গভীৰভাৱে নিৰ্ভৰশীল। এই পাৰস্পৰিক নিৰ্ভৰশীলতাৰ প্ৰধান কাৰকসমূহ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:

• খনিজ সম্পদ আৰু কেঁচামালৰ আদান-প্ৰদান: অসমৰ সমভূমি অঞ্চলত গঢ়ি উঠা উদ্যোগসমূহৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় বহু খনিজ সম্পদ চুবুৰীয়া ৰাজ্যসমূহৰ পৰা আহে। উদাহৰণস্বৰূপে, অসমৰ চিমেন্ট উদ্যোগসমূহ মেঘালয়ৰ উচ্চ মানদণ্ডৰ চূণশিল আৰু কয়লাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। একেদৰে অৰুণাচলৰ পৰা অহা খাৰুৱা তেলে অসমৰ শোধনাগাৰসমূহক সক্ৰিয় কৰি ৰখাত সহায় কৰে।

• খাদ্য সুৰক্ষা আৰু বজাৰ সংযোগ: উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ পাহাৰীয়া ৰাজ্যসমূহত ভূ-প্ৰকৃতিৰ বাবে পৰ্যাপ্ত পৰিমাণে খাদ্যশস্য (বিশেষকৈ ধান) উৎপাদন নহয়। অসমে এই ৰাজ্যসমূহৰ বাবে খাদ্যশস্য, দাইল, শাক-পাচলি আৰু পশুধনৰ প্ৰধান যোগানকাৰী উৎস হিচাপে কাম কৰে। বিপৰীতে, পাহাৰীয়া ৰাজ্যসমূহৰ উৎপাদিত সুমথিৰা, আদা, ইলাচি আদি অগতানুগতিক কৃষি সামগ্ৰীৰ বাবে অসম এক অন্যতম বৃহৎ বজাৰ।

• সেৱা খণ্ডৰ কেন্দ্ৰবিন্দু (Service Sector Hub): শিক্ষা, চিকিৎসা আৰু বাণিজ্যিক লেনদেনৰ ক্ষেত্ৰত চুবুৰীয়া ৰাজ্যসমূহ অসমৰ ওপৰত বহু পৰিমাণে নিৰ্ভৰশীল। গুৱাহাটী, ডিব্ৰুগড় আৰু ফৰকাটিং (যোৰহাট) আদি অঞ্চলসমূহে চুবুৰীয়া ৰাজ্যৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰী আৰু ৰোগীসকলক উন্নত সেৱা প্ৰদান কৰে, যিয়ে অসমৰ অৰ্থনীতিলৈ বুজন পৰিমাণৰ ধন বোৱাই আনে।

২/ 'এক্ট ইষ্ট পলিচি' (Act East Policy)-ৰ অধীনত অসমৰ অৰ্থনৈতিক অংশীদাৰিত্ব বা স্বাৰ্থ (Stakes of Assam) কেনেধৰণৰ? বহলাই লিখা।

উত্তৰ: ২০১৪ চনত ভাৰত চৰকাৰে আৰম্ভ কৰা 'এক্ট ইষ্ট পলিচি' হৈছে দক্ষিণ-পূব এচিয়াৰ (ASEAN) দেশসমূহৰ সৈতে সংযোগ স্থাপনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কৌশল। এই নীতিত সমগ্ৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ভিতৰত অসমৰ অংশীদাৰিত্ব আৰু স্বাৰ্থ আটাইতকৈ বেছি। ইয়াৰ অৰ্থনৈতিক দিশসমূহ হ’ল:

• আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বজাৰত প্ৰৱেশ: 'এক্ট ইষ্ট পলিচি'ৰ জৰিয়তে অসমৰ থলুৱা সামগ্ৰী যেনে অসম চাহ, মুগা-পাট, আৰু হস্তশিল্পৰ বাবে ম্যানমাৰ, থাইলেণ্ড, ভিয়েটনাম আদি দেশৰ এক বিশাল গোলকীয় বজাৰ মুকলি হ’ব। ইয়াৰ ফলত ৰাজ্যখনৰ ৰপ্তানি বৃদ্ধি পাব আৰু স্থানীয় উৎপাদনকাৰীসকল লাভান্বিত হ’ব।

• যোগাযোগ আৰু আন্তঃগাঁথনিৰ আধুনিকীকৰণ: এই নীতিৰ অধীনত ভাৰত-ম্যানমাৰ-থাইলেণ্ড ত্ৰিপাক্ষিক ঘাইপথ (Trilateral Highway) আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ (ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ-২) আধুনিকীকৰণ কৰা হৈছে। ইয়াৰ ফলত অসমৰ মাজেৰে অতি কম খৰচতে আৰু কম সময়তে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্যিক পৰিবহণ সম্ভৱ হৈ উঠিব, যিয়ে ৰাজ্যখনৰ লজিষ্টিক খণ্ডক নতুন গতি প্ৰদান কৰিব।

• কূটনৈতিক আৰু ঔদ্যোগিক বিকাশ: গুৱাহাটীক 'এক্ট ইষ্ট'ৰ দুৱাৰমুখ হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ ফলত ইয়াত বাংলাদেশ আৰু ভূটানৰ দৰে চুবুৰীয়া দেশৰ উপ consulate কাৰ্যালয় স্থাপন হৈছে। ইয়াৰ ফলত বিদেশী বিনিয়োগ (FDI) অসমলৈ অহাৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি পাইছে, যাৰ ফলত যুৱ প্ৰজন্মৰ বাবে সংস্থাপনৰ নতুন সুযোগ সৃষ্টি হৈছে।

৩/ চুবুৰীয়া ৰাষ্ট্ৰ বাংলাদেশৰ সৈতে অসমৰ সীমান্ত বাণিজ্যই (Border Trade) ৰাজ্যখনৰ অৰ্থনীতিত কিদৰে প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে? বিশ্লেষণ কৰা।

উত্তৰ: অসমৰ সৈতে বাংলাদেশৰ থকা ২৬৩ কিলোমিটাৰ জোৰা সীমান্ত কেৱল সুৰক্ষাৰ দৃষ্টিকোণৰ পৰাই নহয়, অৰ্থনৈতিক দৃষ্টিকোণৰ পৰাও অত্যন্ত স্পৰ্শকাতৰ আৰু সম্ভাৱনাপূৰ্ণ। বাংলাদেশৰ সৈতে থকা এই ভৌগোলিক সামীপ্যই অসমৰ অৰ্থনীতিত নিম্নলিখিত ইতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে:

• পৰিবহণ ব্যয় আৰু সময় হ্ৰাস: উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ পৰা মূল ভাৰতীয় ভূ-খণ্ডলৈ চিকেন নেক (শিলিগুৰি কৰিডৰ) হৈ যোৱা পথটো অতি দীঘলীয়া আৰু ব্যয়বহুল। কিন্তু বাংলাদেশৰ জলপথ আৰু ৰে’লপথ ব্যৱহাৰ কৰিলে (যেনে চট্টগ্রাম বন্দৰ বা আশুগঞ্জ বন্দৰৰ জৰিয়তে) অসমৰ উৎপাদিত সামগ্ৰী অতি কম খৰচতে বিশ্বৰ বজাৰলৈ পঠিয়াব পৰা যাব।

• সীমান্ত বাণিজ্য কেন্দ্ৰৰ (Border Hat) বিকাশ: অসমৰ কৰিমগঞ্জ, ধুবুৰী আৰু মানকাচৰ আদি সীমান্তৱৰ্তী অঞ্চলসমূহত বাণিজ্য কেন্দ্ৰ স্থাপনৰ ফলত থলুৱা অৰ্থনীতি সক্ৰিয় হৈ উঠিছে। বাংলাদেশলৈ কয়লা, চূণশিল, আদা আৰু ফল-মূল ৰপ্তানি কৰি সীমান্তৱৰ্তী জিলাসমূহৰ জনসাধাৰণে স্ব-নিয়োজনৰ পথ বিচাৰি পাইছে।

• উদ্যোগিক সম্প্ৰসাৰণ: বাংলাদেশে বৰ্তমান বস্ত্ৰশিল্প (Garments) আৰু প্লাষ্টিক উদ্যোগত বিশ্বজুৰি নাম কৰিছে। অসমৰ পৰা কেঁচামাল (যেনে প্ৰাকৃতিক গেছ আৰু বিদ্যুৎ) বাংলাদেশলৈ যোগান ধৰি অসমে এক লাভজনক বাণিজ্যিক অংশীদাৰিত্ব গঢ়ি তুলিব পাৰে, যিয়ে দ্বিপাক্ষিক বাণিজ্যৰ ঘাটি বহু পৰিমাণে হ্ৰাস কৰিব।

৪/ অসমৰ ভৱিষ্যত উদ্যোগিক আৰু শক্তি খণ্ডৰ বিকাশত অৰুণাচল প্ৰদেশ আৰু মেঘালয়ৰ ভূমিকা আলোচনা কৰা।

উত্তৰ: যিকোনো এখন ৰাজ্যৰ উদ্যোগিক বিকাশৰ বাবে শক্তি (Power) আৰু কেঁচামাল (Raw Materials) হৈছে অপৰিহাৰ্য উপাদান। অসমৰ এই দুয়োটা প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণ কৰাত ইয়াৰ চুবুৰীয়া ৰাজ্য অৰুণাচল প্ৰদেশ আৰু মেঘালয়ৰ ভূমিকা অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ।

• অৰুণাচল প্ৰদেশ আৰু জলবিদ্যুৎ সম্ভাৱনা: অৰুণাচল প্ৰদেশক ভাৰতৰ "জলবিদ্যুৎ ভঁৰাল" (Powerhouse of India) বুলি কোৱা হয়। এই ৰাজ্যখনত বৈ অহা নদীসমূহৰ ওপৰত নিৰ্মিত বৃহৎ জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পসমূহৰ (যেনে সোৱণশিৰি নামনি জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প) পৰা উৎপাদিত শক্তিৰ এক বুজন অংশ নামনিৰ ৰাজ্য অসমে লাভ কৰিব। অসমত গঢ়ি উঠিবলগীয়া নতুন উদ্যোগসমূহ নিৰৱচ্ছিন্ন শক্তি যোগানৰ বাবে অৰুণাচলৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। ইয়াৰ উপৰি অৰুণাচলৰ খাৰুৱা তেলে অসমৰ তৈল উদ্যোগক কেঁচামাল যোগান ধৰে।

• মেঘালয় আৰু খনিজ সম্পদৰ ভঁৰাল: অসমত থকা চিমেন্ট কাৰখানাসমূহ (যেনে উমৰাঙচু বা বোকাজানৰ ওচৰ-পাজৰৰ অঞ্চলসমূহ) সম্পূৰ্ণৰূপে মেঘালয়ৰ পৰা অহা চূণশিল আৰু কয়লাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। মেঘালয়ৰ পাহাৰীয়া খনিজ সম্পদে অসমৰ গধুৰ উদ্যোগসমূহক সজীৱ কৰি ৰাখিছে।

• পৰিসমাপ্তি: গতিকে দেখা যায় যে অসমৰ উদ্যোগিক সপোন বাস্তবায়িত কৰিবলৈ হ’লে অৰুণাচলৰ "শক্তি" আৰু মেঘালয়ৰ "খনিজ সম্পদ"ৰ এক সুষম আৰু পৰিৱেশ-অনুকূল ব্যৱহাৰ নিশ্চিত কৰাটো অতি প্ৰয়োজনীয়।

৫/ 'এক্ট ইষ্ট পলিচি'ৰ সফল ৰূপায়ণৰ ক্ষেত্ৰত অসমে সম্মুখীন হোৱা প্ৰধান প্ৰত্যাহ্বানসমূহ কি কি? এইবোৰ কিদৰে দূৰ কৰিব পৰা যায়?

উত্তৰ: 'এক্ট ইষ্ট পলিচি'য়ে অসমৰ বাবে সম্ভাৱনাৰ দুৱাৰ মুকলি কৰিছে যদিও ইয়াক সম্পূৰ্ণৰূপে ফলপ্ৰসূ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত কিছুমান জটিল অৰ্থনৈতিক আৰু আন্তঃগাঁথনিমূলক প্ৰত্যাহ্বান আছে। এই প্ৰত্যাহ্বান আৰু ইয়াৰ প্ৰতিকাৰসমূহ তলত আলোচনা কৰা হ’ল:

• প্ৰধান প্ৰত্যাহ্বানসমূহ:

  • লেহেমীয়া আন্তঃগাঁথনি নিৰ্মাণ: আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ ঘাইপথ, ৰে’লপথ আৰু কাৰ্গ’ টাৰ্মিনেলসমূহৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য এতিয়াও সম্পূৰ্ণ গতিৰে আগবঢ়া নাই, যাৰ ফলত চুবুৰীয়া দেশৰ সৈতে পোনপটীয়া সংযোগ ব্যৱস্থাত বাধা আহি পৰিছে।

  • সীমান্তৱৰ্তী সুৰক্ষা আৰু অবৈধ অনুপ্ৰৱেশ: বাংলাদেশ বা ম্যানমাৰৰ সৈতে থকা মুক্ত বা অসম্পূৰ্ণ সীমান্তৰ বাবে অবৈধ সৰবৰাহ (Smuggling) আৰু সুৰক্ষাজনিত সমস্যাই আনুষ্ঠানিক বাণিজ্যৰ পৰিৱেশ ব্যাহত কৰে।

  • স্থানীয় উৎপাদনৰ নাটনি: অসমে দক্ষিণ-পূব এচিয়াৰ বজাৰ লাভ কৰিলেও, সেই বজাৰৰ চাহিদা পূৰণ কৰিব পৰাকৈ বৃহৎ পৰিমাণৰ মানসম্পন্ন ঔদ্যোগিক সামগ্ৰী বৰ্তমান অসমত উৎপাদন হোৱা নাই।

• সমাধানৰ উপায়:

  • পাব্লিক-প্ৰাইভেট পাৰ্টনাৰশ্বিপ (PPP Model): চৰকাৰৰ লগতে ব্যক্তিগত খণ্ডৰ বিনিয়োগকাৰীক আকৰ্ষণ কৰি পথ আৰু জলপথ পৰিবহণৰ কাম খৰতকীয়া কৰিব লাগিব।

  • ডিজিটেল সংযোগ আৰু আইন শৃংখলা: সীমান্তত আধুনিক প্ৰযুক্তি (যেনে স্মাৰ্ট ফেন্সিং) ব্যৱহাৰ কৰি সুৰক্ষা সুনিশ্চিত কৰিব লাগিব যাতে বৈধ ব্যৱসায়ীসকলে নিৰ্ভয়ে কাম কৰিব পাৰে।

  • দক্ষতা বিকাশ আৰু বিশেষ অৰ্থনৈতিক অঞ্চল (SEZ): অসমৰ যুৱক-যুৱতীসকলক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বজাৰৰ উপযোগী কৰি গঢ়ি তুলিবলৈ কাৰিকৰী শিক্ষা দিব লাগিব আৰু থলুৱা সামগ্ৰী প্ৰক্ৰিয়াকৰণৰ বাবে সীমান্তৰ ওচৰত বিশেষ অৰ্থনৈতিক অঞ্চল স্থাপন কৰিব লাগিব।

Very Short Answer Questions (1 Mark)

1. What is meant by mutual inter-dependence among neighbouring states?

Answer: Mutual inter-dependence means neighbouring states depend on each other for trade, transport, resources, services, and economic development.

2. Name two neighbouring states of Assam.

Answer: Arunachal Pradesh and Meghalaya are two neighbouring states of Assam.

3. Why is Assam called the gateway to Northeast India?

Answer: Assam connects the northeastern states with the rest of India through road, rail, air, and waterways.

4. Which sector mainly reflects economic interdependence among northeastern states?

Answer: Trade and transport are the major sectors showing economic interdependence.

5. What is interstate trade?

Answer: Interstate trade refers to the exchange of goods and services between different states of India.

6. Name one agricultural product exported by Assam to neighbouring states.

Answer: Tea is one of the major agricultural products exported by Assam.

7. Which river supports trade and transport in Assam?

Answer: The Brahmaputra River supports inland water transport and trade.

8. Why is transport important for regional development?

Answer: Transport improves connectivity, reduces costs, and promotes economic activities.

9. What is regional integration?

Answer: Regional integration means cooperation among neighbouring regions for economic and social development.

10. Name one industry that promotes interstate trade in Assam.

Answer: The tea industry promotes interstate trade.

11. What is the importance of road connectivity?

Answer: It facilitates the movement of people, goods, and services efficiently.

12. Which neighbouring state supplies hydropower potential to Assam?

Answer: Arunachal Pradesh has significant hydropower potential beneficial for Assam.

13. Why is cooperation among northeastern states necessary?

Answer: Cooperation helps in infrastructure development, trade, tourism, and resource sharing.

14. What is resource sharing?

Answer: Resource sharing means using natural and human resources jointly for mutual benefit.

15. Mention one benefit of mutual interdependence.

Answer: It promotes economic growth and regional development.

Part B: Short Answer Questions (2 Marks)

1. Explain mutual interdependence among neighbouring states.

Answer: Mutual interdependence means neighbouring states rely on one another for trade, transport, energy, tourism, and resources. Such cooperation improves regional development and economic prosperity.

2. Why is Assam strategically important in Northeast India?

Answer: Assam is centrally located and serves as the transport hub of Northeast India. It connects all northeastern states with mainland India through roads, railways, airports, and waterways.

3. How does interstate trade benefit Assam?

Answer: Interstate trade expands markets for Assam's products like tea, oil, and handicrafts. It creates employment, increases income, and strengthens economic ties with neighbouring states.

4. Discuss the role of transport in regional cooperation.

Answer: Good transport networks improve movement of goods and people. They reduce transportation costs, encourage trade, and strengthen economic cooperation among neighbouring states.

5. Why is the Brahmaputra River important for regional development?

Answer: The Brahmaputra supports inland water transport, irrigation, fisheries, and trade. It connects several regions and contributes significantly to Assam's economy.

6. What role does agriculture play in interstate cooperation?

Answer: Assam supplies tea, rice, fruits, and vegetables to neighbouring states while importing other agricultural products, promoting balanced regional trade.

7. Explain the importance of infrastructure in regional development.

Answer: Infrastructure like roads, bridges, railways, and communication facilities enhances connectivity, attracts investment, and improves economic activities among neighbouring states.

8. How does tourism strengthen interdependence?

Answer: Tourism increases income, creates employment, and encourages cultural exchange among neighbouring states, thereby strengthening economic cooperation.

9. What are the major challenges to regional cooperation?

Answer: Poor infrastructure, border disputes, natural disasters, and transportation bottlenecks often hinder effective regional cooperation and development.

10. How does Assam benefit from neighbouring states' natural resources?

Answer: Assam benefits through access to hydropower, forest resources, minerals, and cross-border trade, which support industrial and economic growth.

11. Explain the role of education in regional cooperation.

Answer: Educational institutions attract students from neighbouring states, promoting knowledge exchange, human resource development, and regional integration.

12. How do markets promote mutual interdependence?

Answer: Markets encourage the exchange of goods and services, increase business opportunities, and strengthen economic relationships among neighbouring states.

13. Why is energy cooperation important?

Answer: Energy cooperation ensures reliable electricity supply, promotes industrial development, and supports sustainable economic growth in the region.

14. What is the importance of cultural cooperation?

Answer: Cultural cooperation promotes unity, tourism, and better understanding among neighbouring states, contributing to peaceful regional development.

15. Mention two economic benefits of regional integration.

Answer: Regional integration expands markets, increases investment opportunities, improves infrastructure, creates employment, and accelerates economic development.

Topic 2: Stakes of Assam in the Act East Policy

Part A: Very Short Answer Questions (1 Mark)

1. What is the Act East Policy?

Answer: The Act East Policy is India's strategy to strengthen economic, political, and cultural relations with East and Southeast Asian countries.

2. When was the Act East Policy launched?

Answer: The Act East Policy was announced in 2014.

3. Which earlier policy was replaced by the Act East Policy?

Answer: It replaced the Look East Policy.

4. Why is Assam important under the Act East Policy?

Answer: Assam serves as the gateway connecting India with Southeast Asia.

5. Name one neighbouring country connected through Assam.

Answer: Bangladesh.

6. Which highway project connects India with Myanmar through Northeast India?

Answer: India–Myanmar–Thailand Trilateral Highway.

7. What is border trade?

Answer: Border trade is the exchange of goods and services across international borders.

8. Name one important export of Assam.

Answer: Tea.

9. Which sector gains from better international connectivity?

Answer: Trade and commerce.

10. What is economic integration?

Answer: Economic integration means closer economic cooperation among countries through trade and investment.

11. Name one transport project under the Act East Policy.

Answer: India–Myanmar–Thailand Trilateral Highway.

12. What is the main objective of the Act East Policy?

Answer: To improve connectivity, trade, investment, and strategic cooperation with East Asia.

13. Name one country in Southeast Asia connected through the policy.

Answer: Thailand.

14. Which city is considered the commercial hub of Assam?

Answer: Guwahati.

15. Mention one benefit of the Act East Policy for Assam.

Answer: It increases trade and investment opportunities.

Part B: Short Answer Questions (2 Marks)

1. What is the Act East Policy? Explain briefly.

Answer: The Act East Policy aims to strengthen India's economic, strategic, and cultural ties with East and Southeast Asian countries through improved connectivity, trade, and investment.

2. Why is Assam strategically important under the Act East Policy?

Answer: Assam's geographical location makes it the gateway to Northeast India and Southeast Asia. It is crucial for transport, trade, and regional connectivity.

3. How will Assam benefit from improved connectivity?

Answer: Better roads, railways, and waterways reduce transport costs, increase exports, attract industries, and create employment opportunities.

4. Explain the importance of border trade.

Answer: Border trade promotes exports, imports, employment generation, business growth, and stronger economic relations with neighbouring countries.

5. What role does Guwahati play under the Act East Policy?

Answer: Guwahati acts as the commercial, educational, and transport hub, facilitating trade and investment across Northeast India.

6. How does the policy promote industrial development?

Answer: Improved connectivity attracts domestic and foreign investment, leading to the establishment of industries and increased employment.

7. Why is tourism important under the Act East Policy?

Answer: Better international connectivity increases tourist arrivals, generates income, creates jobs, and promotes Assam's cultural heritage.

8. What opportunities does the policy create for agriculture?

Answer: Farmers gain access to larger international markets for tea, horticultural products, bamboo, and organic products.

9. Mention two infrastructure projects supporting the Act East Policy.

Answer: The India–Myanmar–Thailand Trilateral Highway and the Kaladan Multi-Modal Transit Transport Project improve regional connectivity and trade.

10. How does the policy support employment generation?

Answer: Increased investment in trade, tourism, logistics, transport, and industries creates new jobs and improves income levels.

11. What challenges does Assam face in implementing the Act East Policy?

Answer: Major challenges include inadequate infrastructure, security concerns, border management issues, and environmental constraints that may slow implementation.

12. Explain the role of trade in the Act East Policy.

Answer: Trade strengthens economic cooperation by expanding export markets, increasing investment, boosting production, and encouraging regional integration.

13. How can Assam become a logistics hub?

Answer: Assam can become a logistics hub by developing modern roads, railways, airports, inland waterways, and border trade facilities.

14. Why is international cooperation important for Assam?

Answer: International cooperation increases investment, technology transfer, tourism, trade opportunities, and sustainable regional development.

15. Mention two long-term benefits of the Act East Policy for Assam.

Answer: The policy can increase economic growth, improve infrastructure, generate employment, expand international trade, and strengthen Assam's position as India's gateway to Southeast Asia.

5 Important Long Questions and Answer : 

Q1. Explain the concept of mutual inter-dependence between Assam and its neighbouring states.

Answer: Mutual inter-dependence refers to the economic, social and infrastructural relationship in which Assam and its neighbouring states depend on one another for growth and development. Assam shares borders with Arunachal Pradesh, Nagaland, Manipur, Mizoram, Meghalaya, Tripura and West Bengal. These states exchange agricultural products, manufactured goods, electricity, labour and services.

Assam acts as the transport hub of Northeast India because most road, rail and air routes pass through the state. Neighbouring states supply products like fruits, vegetables, bamboo and hydroelectric power, while Assam supplies tea, petroleum, natural gas, cement and educational and medical services.

This interdependence encourages regional trade, employment, investment and cultural exchange. Better cooperation also improves disaster management, tourism and infrastructure development. Thus, economic cooperation among neighbouring states is essential for balanced regional development and sustainable growth in Northeast India.

Q2. Discuss the importance of Assam as the gateway to Northeast India.

Answer: Assam is known as the "Gateway to Northeast India" because it connects the northeastern states with the rest of India through the Siliguri Corridor. Almost all major highways, railway lines and air routes pass through Assam.

Its capital, Guwahati, is the commercial and transport centre of the region. Assam also has important inland waterways through the Brahmaputra River. Goods produced in neighbouring states are transported through Assam to other parts of India.

The state's strategic location promotes interstate trade, tourism, education and healthcare services. It also helps in the movement of people and industrial goods. Assam's transport network supports economic integration among the northeastern states, making it an important centre for regional development.

Q3. Explain the role of transport and communication in strengthening Assam's economic relationship with neighbouring states.

Answer: Transport and communication are essential for economic cooperation between Assam and neighbouring states. Well-developed roads, railways, airports and inland waterways reduce transportation costs and facilitate quick movement of goods and passengers.

The Brahmaputra River supports inland water transport, while Guwahati serves as the major railway and air transport hub. Improved digital communication further strengthens business transactions and information sharing.

Efficient transport encourages trade in tea, petroleum, agricultural products and handicrafts. It also supports tourism, education and healthcare services across the region. Better connectivity attracts investment, creates employment and promotes balanced regional development. Therefore, transport and communication are the backbone of Assam's economic interdependence with neighbouring states.

Q4. Describe the major economic benefits of regional cooperation among Assam and neighbouring states.

Answer: Regional cooperation provides several economic benefits to Assam and its neighbouring states. It promotes interstate trade by expanding markets for agricultural and industrial products. Better cooperation also improves transport, communication and infrastructure facilities.

Resource sharing allows neighbouring states to benefit from each other's natural resources, such as hydropower, petroleum, forests and agricultural products. Tourism and cultural exchange generate employment and income.

Educational and medical institutions in Assam also serve people from neighbouring states. Joint development projects help reduce regional inequalities and improve living standards. Regional cooperation increases investment opportunities and strengthens economic integration in Northeast India. Hence, it plays a vital role in achieving sustainable economic development.

Q5. Discuss the major challenges affecting mutual inter-dependence among Assam and neighbouring states.

Answer: Although Assam shares strong economic relations with neighbouring states, several challenges limit regional cooperation. Poor road and railway infrastructure in remote areas increases transportation costs and delays trade.

Floods, landslides and other natural disasters frequently disrupt connectivity. Border disputes between some states create administrative difficulties. Insufficient industrial development and limited investment also reduce economic opportunities.

Security concerns in certain border areas affect trade and tourism. Lack of modern logistics facilities and storage infrastructure further restricts market expansion. To overcome these problems, governments should improve infrastructure, strengthen regional cooperation, promote investment and develop better transport networks. These measures will enhance mutual interdependence and accelerate economic growth.

Topic 2: Stakes of Assam in the Act East Policy

5 Important Questions (5 Marks)

Q1. Explain the Act East Policy and discuss its importance for Assam.

Answer:The Act East Policy, launched by the Government of India in 2014, aims to strengthen economic, political and cultural relations with East and Southeast Asian countries. It replaced the earlier Look East Policy by focusing more on connectivity and implementation.

Assam occupies a strategic location as the gateway to Northeast India and Southeast Asia. The policy provides Assam with opportunities to expand international trade, attract investment and improve infrastructure.

Improved road, rail and water transport will reduce trade costs and promote industrial growth. Assam can export tea, petroleum products, handicrafts, bamboo and agricultural products to neighbouring countries. The policy also promotes tourism, employment and regional development. Therefore, Assam is expected to become an important trade and logistics hub under the Act East Policy.

Q2. Discuss the economic opportunities for Assam under the Act East Policy.

Answer: The Act East Policy creates several economic opportunities for Assam. Improved connectivity with Bangladesh, Myanmar and Southeast Asian countries expands international trade and export markets.

Assam can increase exports of tea, petroleum, natural gas, bamboo, handicrafts and horticultural products. Better infrastructure attracts domestic and foreign investment in industries and logistics.

The policy also promotes tourism, hospitality and service sectors, creating employment opportunities. Small and medium enterprises benefit from access to larger markets. Improved connectivity reduces transportation costs and increases business efficiency. Overall, the Act East Policy supports industrialisation, higher income and sustainable economic growth in Assam.

Q3. Explain the role of infrastructure development in the successful implementation of the Act East Policy in Assam.

Answer: Infrastructure development is essential for implementing the Act East Policy successfully. Better roads, railways, airports, inland waterways and border trade centres improve connectivity between Assam and neighbouring countries.

Projects such as the India–Myanmar–Thailand Trilateral Highway and the Kaladan Multi-Modal Transit Transport Project enhance regional trade. Modern logistics parks, warehouses and customs facilities reduce transportation costs and improve trade efficiency.

Improved infrastructure also attracts industries, investment and tourism. It creates employment and increases economic activities across the state. Therefore, infrastructure development is the foundation for Assam's successful participation in the Act East Policy.

Q4. What are the major challenges faced by Assam in implementing the Act East Policy? Suggest measures to overcome them.

Answer: Assam faces several challenges in implementing the Act East Policy. Poor transport infrastructure, frequent floods, border management issues and security concerns reduce trade efficiency.

Limited industrial development, inadequate logistics facilities and slow project implementation also affect economic growth. Environmental issues and administrative delays further hinder progress.

These challenges can be addressed by improving highways, railways and inland waterways, strengthening border infrastructure, encouraging private investment and developing industrial corridors. Better coordination between the Central and State Governments is also necessary. These measures will help Assam fully benefit from the Act East Policy.

Q5. Evaluate the significance of the Act East Policy for the long-term development of Assam.

Answer: The Act East Policy is highly significant for Assam's long-term economic development. It strengthens Assam's role as India's gateway to Southeast Asia by improving regional connectivity and international trade.

The policy encourages investment in transport, logistics, manufacturing and tourism. It expands export markets for tea, petroleum, handicrafts and agricultural products. Better connectivity creates employment opportunities and raises income levels.

The policy also promotes cultural exchange, education and international cooperation. In the long run, Assam can emerge as a major trade, industrial and logistics hub of Northeast India. Successful implementation will accelerate economic growth, improve infrastructure and enhance the state's strategic importance in India's regional development.