অ নু শীলনী

অতি চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন :

১। অর্থনীতি শব্দটো কোনটো ভাষাৰ শব্দৰ পৰা অনা হৈছে? 

উত্তৰ: অর্থনীতি বা 'Economics' শব্দটো গ্রীক ভাষাৰ শব্দৰ পৰা অনা হৈছে।

২। অর্থনীতি শব্দটো কোনটো শব্দৰ পৰা লোৱা হৈছে? 

উত্তৰ: অর্থনীতি শব্দটো গ্রীক শব্দ 'Oikonomia'ৰ পৰা লোৱা হৈছে।

৩। অর্থবিজ্ঞানৰ পিতৃস্বৰূপ কোন? 

উত্তৰ: অর্থবিজ্ঞানৰ পিতৃস্বৰূপ হ'ল এডাম স্মিথ (Adam Smith)।

৪। অর্থবিজ্ঞানৰ সম্পদ ভিত্তিক সংজ্ঞাটো কোনে আগবঢ়াইছিল? 

উত্তৰ: অর্থবিজ্ঞানৰ সম্পদ ভিত্তিক সংজ্ঞাটো এডাম স্মিথে আগবঢ়াইছিল।

৫। অর্থবিজ্ঞানৰ কল্যাণ ভিত্তিক সংজ্ঞাটো কোনে আগবঢ়াইছিল? 

উত্তৰ: অর্থবিজ্ঞানৰ কল্যাণ ভিত্তিক সংজ্ঞাটো আলফ্রেড মাৰ্ছেলে আগবঢ়াইছিল।

৬। অর্থবিজ্ঞানৰ দুষ্প্ৰাপ্যতাৰ সংজ্ঞাটো কোনে আগবঢ়াইছিল? 

উত্তৰ: অর্থবিজ্ঞানৰ দুষ্প্ৰাপ্যতাৰ সংজ্ঞাটো লায়নেল ৰবিন্সে আগবঢ়াইছিল।

৭। এডাম স্মিথে কোনখন গ্ৰন্থত আৰু কেতিয়া অর্থনীতিৰ সংজ্ঞা আগবঢ়াইছিল? 

উত্তৰ: এডাম স্মিথে ১৭৭৬ চনত প্রকাশিত 'An Enquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations' নামৰ গ্ৰন্থখনত অর্থনীতিৰ সংজ্ঞা আগবঢ়াইছিল।

৮। আলফ্রেড মার্ছেলে কোনখন গ্ৰন্থত আৰু কেতিয়া অর্থনীতিৰ সংজ্ঞা আগবঢ়াইছিল? 

উত্তৰ: আলফ্রেড মার্ছেলে ১৮৯০ চনত প্রকাশিত 'Principles of Economics' নামৰ গ্ৰন্থখনত অর্থনীতিৰ সংজ্ঞা আগবঢ়াইছিল।

৯। লায়'নেল ৰবিন্সে কোনখন গ্ৰন্থত আৰু কেতিয়া অর্থনীতিৰ সংজ্ঞা আগবঢ়াইছিল? 

উত্তৰ: লায়'নেল ৰবিন্সে ১৯৩২ চনত প্রকাশিত 'An Essay on the Nature and Significance of Economic Science' নামৰ গ্ৰন্থখনত অর্থনীতিৰ সংজ্ঞা আগবঢ়াইছিল।

১০। এডাম স্মিথৰ সংজ্ঞাটোক যক্ষৰ বাণী বুলি কোনে কৈছিল? 

উত্তৰ: এডাম স্মিথৰ সংজ্ঞাটোক সমাজবিজ্ঞানী কার্লাইল আৰু ৰাস্কিনে যক্ষৰ বাণী বুলি কৈছিল।

১১। দক্ষতাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দি কোনে অর্থনীতিৰ সংজ্ঞা আগবঢ়াইছে? 

উত্তৰ: ছেমুৱেলছন আৰু নৰ্দহাছে দক্ষতাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দি অর্থনীতিৰ সংজ্ঞা আগবঢ়াইছে।

১২। কোনো বস্তুৰ মানুহৰ অভাৱ পূৰণ কৰিব পৰা ক্ষমতাক কি বুলি কোৱা হয়? 

উত্তৰ: কোনো বস্তুৰ মানুহৰ অভাৱ পূৰণ কৰিব পৰা ক্ষমতাক উপযোগিতা (Utility) বুলি কোৱা হয়।

১৩। উৎপাদনৰ উৎপাদিত আহিলাক কি বুলি কোৱা হয়? 

উত্তৰ: উৎপাদনৰ উৎপাদিত আহিলাক মূলধন (Capital) বুলি কোৱা হয়।

১৪। ‘Micro’ আৰু ‘Macro’ শব্দ দুটা কোন দুটা শব্দৰ পৰা লোৱা হৈছে? 

উত্তৰ: 'Micro' শব্দটো গ্রীক শব্দ 'Mikros' (যাৰ অৰ্থ হ'ল 'সৰু') আৰু 'Macro' শব্দটো গ্রীক শব্দ 'Makros' (যাৰ অৰ্থ হ'ল 'ডাঙৰ')ৰ পৰা লোৱা হৈছে।

চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন :

১। এডাম স্মিথৰ অর্থবিজ্ঞানৰ সংজ্ঞাটো লিখা। 

উত্তৰ: ১৭৭৬ চনত এডাম স্মিথে তেওঁৰ গ্ৰন্থত অৰ্থবিজ্ঞানক 'সম্পদৰ বিজ্ঞান' বুলি অভিহিত কৰিছে। তেওঁৰ মতে অৰ্থবিজ্ঞানে সম্পদৰ প্ৰকৃতি আৰু ইয়াৰ কাৰণসমূহ অনুসন্ধান কৰে। সেয়ে ইয়াক সম্পদ ভিত্তিক সংজ্ঞা বোলে।

২। মার্ছেলৰ অর্থবিজ্ঞানৰ সংজ্ঞাটো লিখা। 

উত্তৰ: ১৮৯০ চনত মাৰ্ছেলে অৰ্থবিজ্ঞানৰ কল্যাণ ভিত্তিক সংজ্ঞা আগবঢ়াইছে। তেওঁৰ মতে অৰ্থনীতিয়ে মানৱ জাতিৰ দৈনন্দিন জীৱনৰ কাৰ্যাৱলী আৰু মানুহৰ পাৰ্থিৱ কল্যাণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় বস্তুৰ আহৰণ আৰু ব্যৱহাৰৰ বিষয়ে অধ্যয়ন কৰে।

৩। ৰবিন্সৰ অর্থবিজ্ঞানৰ সংজ্ঞাটো লিখা। 

উত্তৰ: ১৯৩২ চনত ৰবিন্সে আগবঢ়োৱা সংজ্ঞাটো আটাইতকৈ গ্ৰহণযোগ্য। তেওঁৰ মতে অৰ্থবিজ্ঞান হ'ল এনে এক বিজ্ঞান যিয়ে মানুহৰ অসীম অভাৱ আৰু বিকল্প ব্যৱহাৰযোগ্য সীমিত সম্পদৰ মাজৰ সম্পৰ্কৰ আধাৰত মানুহৰ আচৰণ অধ্যয়ন কৰে।

৪। ছেমুৱেলছন আৰু নৰ্ডহাছৰ অর্থবিজ্ঞানৰ সংজ্ঞাটো লিখা। 

উত্তৰ: ছেমুৱেলছন আৰু নৰ্দহাছে দুষ্প্ৰাপ্যতা আৰু দক্ষতাৰ ধাৰণাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি সংজ্ঞা আগবঢ়াইছে। তেওঁলোকৰ মতে সম্পদৰাজিৰ সৰ্বোত্তম দক্ষতাপূৰ্ণ ব্যৱহাৰৰ বাবে সমাজ গঠন কৰাটোৱেই হৈছে অৰ্থনীতিৰ মূল বিষয়বস্তু।

৫। ৰবিন্সৰ অর্থবিজ্ঞানৰ সংজ্ঞাটোৰ মৌলিক ধাৰণা কেইটা কি কি? 

উত্তৰ: ৰবিন্সৰ সংজ্ঞাৰ তিনিটা মৌলিক ধাৰণা হ'ল— 

১) মানুহৰ অভাৱ অসীম; 

২) এই অভাৱ পূৰণৰ উপায় বা সম্পদসমূহ সীমিত; আৰু 

৩) এই সীমিত সম্পদসমূহৰ বিকল্প ব্যৱহাৰ সম্ভৱ।

৭। ব্যষ্টিবাদী অর্থবিজ্ঞান কাক বোলে? 

উত্তৰ: অৰ্থনীতিৰ যিটো শাখাই কোনো এজন উপভোক্তা, এজন উৎপাদনকাৰী বা এখন ব্যক্তিগত প্ৰতিষ্ঠানৰ দৰে সৰু বা গাইগুটীয়া গোটৰ অৰ্থনৈতিক আচৰণসমূহ বিশ্লেষণ কৰে, তাকে ব্যষ্টিবাদী বা সূক্ষ্ম অৰ্থবিজ্ঞান বোলে।

৮। সমষ্টিবাদী অর্থবিজ্ঞান কাক বোলে? 

উত্তৰ: অৰ্থনীতিৰ যিটো শাখাই এখন দেশৰ অৰ্থনীতিৰ সামগ্ৰিক আচৰণ যেনে— ৰাষ্ট্ৰীয় আয়, মুঠ নিয়োগ, মুঠ সঞ্চয় আৰু বিনিয়োগ আদিৰ বিষয়ে সামূহিকভাৱে অধ্যয়ন কৰে, তাকে সমষ্টিবাদী বা স্থূল অৰ্থবিজ্ঞান বোলে।

৯। আর্থিক বস্তু আৰু অনাৰ্থিক বস্তুৰ পার্থক্য লিখা। 

উত্তৰ: আৰ্থিক বস্তুৰ যোগান চাহিদাতকৈ সীমিত বাবে ইয়াৰ এটা নিৰ্দিষ্ট দাম বা বিনিময় মূল্য থাকে (যেনে: খাদ্য, কিতাপ)। আনহাতে, অনাৰ্থিক বা মুক্ত বস্তু প্ৰকৃতিয়ে বিনামূল্যে প্ৰদান কৰে আৰু ইয়াৰ যোগান অপৰ্যাপ্ত (যেনে: বতাহ, সূৰ্যৰ পোহৰ)।

১০। ৰাষ্ট্ৰীয় আয় কাক বোলে? 

উত্তৰ: এখন দেশত এটা নিৰ্দিষ্ট বিত্তীয় বৰ্ষত উৎপাদিত হোৱা সকলো দ্ৰব্য আৰু সেৱা সামগ্ৰীৰ মুঠ মুদ্ৰা মূল্যকেই ৰাষ্ট্ৰীয় আয় বোলা হয়। ই এখন দেশৰ অৰ্থনৈতিক সমৃদ্ধিৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সূচক।

১১। জনমুৰি আয়ৰ সূত্ৰটো লিখা। 

উত্তৰ: এখন দেশৰ মুঠ ৰাষ্ট্ৰীয় আয়ক সেই দেশৰ মুঠ জনসংখ্যাৰে ভাগ কৰিলে যি মান পোৱা যায়, তাকে জনমুৰি আয় বোলে। সূত্ৰটো হ'ল:

দীঘল উত্তৰৰ প্ৰশ্ন :

১। অর্থবিজ্ঞান অধ্যয়নৰ প্ৰয়োজনীয়তা উদাহৰণ সহ ব্যাখ্যা কৰা।

উত্তৰ: সমাজ বিজ্ঞানৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংগ হিচাপে অৰ্থনীতি অধ্যয়নৰ কেইবাটাও কাৰণত প্ৰয়োজনীয়তা আছে। প্ৰথমতে, সুস্থ গণতন্ত্ৰত এজন সচেতন নাগৰিক হিচাপে চৰকাৰৰ ৰাজহ সংগ্ৰহৰ উৎস আৰু ব্যয়ৰ নীতিসমূহ জনাটো অপৰিহাৰ্য। এজন সচেতন গ্ৰাহক হিচাপে বজাৰত অত্যাৱশ্যকীয় সা-সামগ্ৰীৰ মূল্যবৃদ্ধিৰ কাৰণসমূহ বুজি পোৱাত ই সহায় কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, গোলকীকৰণ বা বিশ্বায়নৰ সুফল আৰু কুফলবোৰৰ জৰিয়তে আমাৰ অৰ্থনীতিত কেনে প্ৰভাৱ পৰে, সেই বিষয়ে অৰ্থবিজ্ঞানে আমাক জ্ঞান দিয়ে। তদুপৰি, সমাজৰ পৰা দৰিদ্ৰতা দূৰ কৰিবলৈ হ'লে ইয়াৰ অন্তৰ্নিহিত অৰ্থনৈতিক কাৰণসমূহ বিশ্লেষণ কৰাৰ প্ৰয়োজন আছে। অৰ্থবিজ্ঞানে আমাক সীমিত সম্পদৰ দ্বাৰা কেনেকৈ সৰ্বোত্তম ব্যৱহাৰ কৰি সমাজৰ উন্নতি কৰিব পাৰি, সেই শিক্ষা দিয়ে। পৰিৱেশীয় অৰ্থনীতিৰ দৰে নতুন বিষয়বোৰে আমাক ঔদ্যোগিকৰণ আৰু পৰিৱেশৰ ভাৰসাম্যৰ মাজত সমন্বয় ৰক্ষা কৰিবলৈ শিকায়। মুঠতে, ব্যক্তিগত আৰু সামাজিক জীৱনৰ আৰ্থিক কাৰ্যাৱলী শৃংখলাবদ্ধভাৱে পৰিচালনা কৰিবলৈ অৰ্থবিজ্ঞানৰ অধ্যয়ন অতি প্ৰয়োজনীয়।

২। অর্থবিজ্ঞানৰ কোনটো সংজ্ঞা আটাইতকৈ বেছি গ্ৰহণযোগ্য আৰু কিয়? ব্যাখ্যা কৰা।

উত্তৰ: অৰ্থবিজ্ঞানৰ বিভিন্ন সংজ্ঞাৰ ভিতৰত লায়'নেল ৰবিন্সে ১৯৩২ চনত আগবঢ়োৱা 'দুষ্প্ৰাপ্যতাৰ সংজ্ঞা'টোক আটাইতকৈ বেছি গ্ৰহণযোগ্য বুলি গণ্য কৰা হয়। ৰবিন্সৰ মতে, "যি বিজ্ঞানে মানুহৰ আচৰণক মানুহৰ অপৰিসীম আশা আৰু ইয়াৰ বিপৰীতে বিকল্পভাৱে ব্যৱহাৰ কৰিবলগীয়া সীমিত সম্পদৰ মাজৰ সম্পৰ্ক হিচাপে অধ্যয়ন কৰে, সিয়েই অৰ্থনীতি"। এই সংজ্ঞাটো গ্ৰহণযোগ্য হোৱাৰ মূল কাৰণ হ'ল ই তিনিটা বাস্তৱিক ধাৰণাৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত: ১) মানুহৰ অভাৱ অসীম বা অপৰিসীম। ২) এই অভাৱ পূৰণৰ উপায় বা সম্পদসমূহ অত্যন্ত সীমিত। ৩) এই সীমিত সম্পদসমূহৰ বিকল্প ব্যৱহাৰ সম্ভৱ। এই ধাৰণা কেইটাৰ পৰাই অৰ্থনৈতিক সমস্যা বা 'পছন্দৰ সমস্যা'ৰ সৃষ্টি হয়। মাৰ্ছেলৰ সংজ্ঞাই কেৱল পাৰ্থিৱ কল্যাণৰ কথা কৈছিল যদিও ৰবিন্সৰ সংজ্ঞাই যিকোনো ধৰণৰ সীমিত সম্পদৰ দক্ষতাপূৰ্ণ ব্যৱহাৰৰ ওপৰত গুৰুত্ব দি অৰ্থবিজ্ঞানক এক বিজ্ঞানসন্মত ৰূপ প্ৰদান কৰিছে। সেইবাবেই ইয়াক অৰ্থনীতিৰ অন্যতম আধুনিক আৰু গ্ৰহণযোগ্য সংজ্ঞা হিচাপে মানি লোৱা হয়।

৩। অর্থবিজ্ঞানৰ পৰিসৰ সম্পৰ্কে লিখা।

উত্তৰ: অৰ্থবিজ্ঞানৰ পৰিসৰে সমাজৰ সামগ্ৰিক আৰ্থিক কাৰ্যাৱলীসমূহক সামৰি লয়। ইয়াৰ মূল পৰিসৰক কেইবাটাও ভাগত ভগাব পাৰি: 

১) ভোগকাৰ্য: মানুহৰ অভাৱ পূৰণৰ বাবে কৰা কাৰ্যই হ'ল ভোগ। ভোক্তাৰ ভাৰসাম্য আৰু ভোগৰ বিধিসমূহ ইয়াৰ অন্তৰ্ভুক্ত। 

২) উৎপাদন: ভূমি, শ্ৰম, মূলধন আৰু সংগঠনৰ জৰিয়তে উপযোগী সামগ্ৰী সৃষ্টি কৰাটোৱেই উৎপাদন। 

৩) বিতৰণ: উৎপাদিত সামগ্ৰীসমূহ উপভোক্তাৰ মাজত সঠিকভাৱে বিতৰণ কৰাৰ নীতিসমূহ ইয়াত আলোচনা কৰা হয়। 

৪) বিনিময়: ব্যক্তি বা দেশৰ মাজত সামগ্ৰীৰ আদান-প্ৰদান বা বাণিজ্যৰ প্ৰক্ৰিয়া ইয়াৰ পৰিসৰৰ ভিতৰত পৰে।

৫) মুদ্ৰা আৰু ৰাজস্ব: মুদ্ৰাৰ ভূমিকা আৰু চৰকাৰী আয়-ব্যয় বা ৰাজহুৱা বিত্ত বিজ্ঞানৰ আলোচনা অৰ্থনীতিৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংশ। 

৬) কল্যাণ আৰু পৰিৱেশ: বৰ্তমান সময়ত অমৰ্ত্য সেনৰ দৰে অৰ্থনীতিবিদসকলে জনপ্ৰিয় কৰা 'কল্যাণকামী অৰ্থনীতি' আৰু পাৰিপাৰ্শ্বিকতাৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষাৰ বাবে 'পৰিৱেশীয় অৰ্থনীতি'ও ইয়াৰ পৰিসৰত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছে। মুঠতে, সময়ৰ লগে লগে গোলকীয় অৰ্থনীতি আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ দৰে নতুন নতুন ধাৰণা সংযোজিত হৈ অৰ্থবিজ্ঞানৰ পৰিসৰ ক্ৰমান্বয়ে বৃদ্ধি পাই আহিছে।