পাঠভিত্তিক অনুশীলনীৰ প্রশ্নোত্তৰঃ

'ক' – ভাব-বিষয়ক

(খ) ৰঘুনাথ চৌধাৰীৰ কবিতা পুথি দুখনৰ নাম লিখা।

উত্তৰঃ ৰঘুনাথ চৌধাৰীৰ কবিতা পুথি দুখনৰ নাম হ'ল- 'সাদৰী' আৰু 'দহিকতৰা'।

উত্তৰঃ মহামহিমৰ গান মোহন কীচক বেণুৱে গায় বুলি কবিয়ে কৈছে।

উত্তৰঃ'প্ৰশস্তি' কবিতাটিৰ প্ৰতিটো শব্দ যেন প্ৰকৃতিৰ অপৰূপ সৌন্দৰ্যৰ একো একোটি অৰ্ঘ্য। উদিত সূৰ্যৰ প্ৰথমটো কিৰণে যেতিয়া ধৰিত্ৰীক পোহৰাই তোলে, তেতিয়াই গছ-বিৰিখৰ কোমল কুঁহিপাতবোৰে এক নতুন দিনক আদৰাৰ মাদকতা সানি দিয়ে। কেৱল সেয়াই নহয়, চৌপাশৰ লতা-ফুলৰ আমোলমোল সুবাস আৰু চৰাইৰ সুললিত কলকাকলিয়ে আমাৰ মন-প্ৰাণ শাঁত পেলায়। কবিয়ে কেৱল দৃশ্যমান সৌন্দৰ্যই নহয়, বৰঞ্চ জল-স্থল আৰু আকাশৰ বিশালতাৰ মাজতো যেন এক অদৃশ্য দেৱতাৰ জয়গানহে শুনিবলৈ পাইছে। পোহৰেৰে উদ্ভাসিত এই পৃথিৱীখনত সময়ৰ গতিত কেনেকৈ কালৰাত্ৰি নামি আহে—তাৰো এক গভীৰ বৰ্ণনা কবিতাটিত পোৱা যায়। সামগ্ৰিকভাৱে ক’বলৈ গ’লে, কবিয়ে প্ৰকৃতিৰ ভিন্ন ৰূপৰ মাজেৰে সৃষ্টিকৰ্তাৰ গুণানুকীৰ্তন কৰি প্ৰকৃতিৰ চৰণত নিজৰ ভক্তিৰ শৰাইখন আগবঢ়াইছে।

উত্তৰঃকবি ৰঘুনাথ চৌধাৰীৰ প্ৰথম জীৱনটো অতিবাহিত হৈছিল প্ৰকৃতিৰ এক নিৰিবিলি কোলাত। চৰাই-চিৰিকটিৰ কলৰৱ, তৰু-তৃণ, ফুল আৰু নৈ-নিজৰাৰ সেই অপূৰ্ব নৈসৰ্গিক শোভাৰ মাজতেই তেওঁ বিচাৰি পাইছিল এক আত্মিক শান্তি। প্ৰকৃতিৰ এই মোহনীয় পৰিৱেশত তেওঁৰ কাপৰ পৰা নিগৰি আহিছিল বহুতো প্ৰাণস্পৰ্শী কবিতা।প্ৰকৃতিৰ প্ৰতি থকা অপাৰ অনুৰাগৰ বাবেই তেওঁৰ কবিতাত প্ৰকৃতিৰ লগতে সৰ্বশক্তিমান ঈশ্বৰৰ বন্দনা ফুটি উঠিছে। কবিতাটিত কবিয়ে প্ৰকৃতিৰ অনুপম সৌন্দৰ্য বৰ্ণনা কৰাৰ লগতে সেই সৌন্দৰ্যৰ আঁৰত থকা সৃষ্টিকৰ্তাৰ মহিমা গুণানুকীৰ্তন কৰিছে। ৰঙা আভাৰে ৰঞ্জিত হৈ উঠা ঊষাৰ পোহৰত গছ-বন, লতা-পাতবোৰে যেন একো একোটি নতুন সাজ পিন্ধি প্ৰাণ পাই উঠিছে। চৰাইবোৰৰ সুললিত কণ্ঠৰ গীতত যেন বাজি উঠিছে দেৱতাৰেই আহ্বান। বতাহৰ পৰশত কঁপি উঠা বাঁহৰ বাঁহীয়েও (কীচক বেণু) যেন সেই মহামহিমজনৰেই গুণগান গাইছে।এইদৰে প্ৰকৃতিৰ বিনন্দীয়া ৰূপৰ মাজতে কবিয়ে বাৰে বাৰে সেই অজান সৃষ্টিকৰ্তাৰ অস্তিত্ব অনুভৱ কৰিছে। চমুকৈ ক'বলৈ গ'লে, প্ৰকৃতিৰ মোহময়ী বৰ্ণনাৰ মাজেৰে কবিয়ে ইয়াত এক আধ্যাত্মিক সুৰৰহে সৃষ্টি কৰিছে।

উত্তৰঃ"ঊষাৰ সেই সেন্দূৰীয়া আভাই ধৰণীৰ বুকুত এক মায়াময় ৰূপ দিছে, যাৰ পোহৰে দশোদিশ পোহৰাই তুলিছে। কবিয়ে প্ৰাতঃসময়ৰ এই বিৰল মুহূৰ্তটোক অতি সুন্দৰকৈ বৰ্ণনা কৰিছে— কেনেকৈ পূব আকাশত পোহৰৰ ৰেঙণি ফুটি উঠাৰ লগে লগে গোটেই পৰিৱেশটো সজীৱ হৈ পৰে। সূৰ্যৰ প্ৰথমটো পৰশ পাই গছ-বনৰ কোমল কুঁহিপাতবোৰ যেন প্ৰাণ পাই উঠিছে, আৰু ফুলবোৰেও এক অনামী আনন্দত হালি-জালি নাচিছে। প্ৰকৃতিয়ে যেন লাজৰ ওৰণিখন আঁতৰাই এক নতুন সাজেৰে নিজকে সজাই তুলিছে।কবিয়ে ইয়াত কেৱল প্ৰকৃতিৰ শোভাই নহয়, বৰঞ্চ এক গভীৰ প্ৰেম আৰু ভক্তিৰ মায়াজাল ৰচনা কৰিছে। আনকি মন্দিৰৰ চুকত অৱহেলিত হৈ পৰি থকা ৰবাব ফুলটোৱেও যেন নিজৰ সুবাসেৰে সৃষ্টিকৰ্তাৰ প্ৰতি প্ৰেম নিবেদন কৰিছে। ইয়াৰ পৰা কোনেও বাদ পৰা নাই— বনৰ চৰাই-চিৰিকটিৰ সুমধুৰ কাকলিয়েও যেন সেইজন স্ৰষ্টাৰহে গুণগান কৰিছে। প্ৰকৃতিৰ এই মোহনীয় ৰূপত বিভোৰ হৈ কবিয়ে আমাক আলস্য ত্যাগ কৰি 'সুন্দৰৰ আৰাধনা' কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছে। প্ৰকৃতিৰ প্ৰতিটো অংগৰ মাজেৰে যেন ঈশ্বৰ ভক্তিৰ এক নিৰ্মল সুঁতি বৈ গৈছে, য’ত কবিয়ে বিচাৰি পাইছে জীৱনৰ পৰম সাৰ্থকতা।

৫। 'প্রশস্তি' কবিতাটিৰ মূলভাৱ লিখা।

উত্তৰঃপ্ৰকৃতিৰ অপৰূপ সৌন্দৰ্যই হ’ল 'প্ৰশস্তি' কবিতাটোৰ প্ৰাণ। কবিয়ে ইয়াত বৰ্ণনা কৰিছে কেনেকৈ পুৱাৰ ৰাঙলী সূৰুযৰ পোহৰে ধৰিত্ৰীক জগাই তোলে আৰু গছ-বিৰিখৰ কোমল ন-কুঁহিপাতে যেন প্ৰকৃতিক আদৰিবলৈ সাজু হয়। কবিৰ দৃষ্টিত এইয়া কেৱল প্ৰকৃতিৰ পৰিবৰ্তন নহয়, বৰঞ্চ সৃষ্টিকৰ্তাৰ এক আৰাধনাহে।অংকুৰিত বননি আৰু নতুন পাতেৰে প্ৰকৃতিয়ে যেন এক নতুন সাজ পিন্ধিছে। ফুলবোৰ ফুলি উঠিছে এক অনাবিল আনন্দত, আৰু চৰাইবোৰৰ কলকাকলিয়ে যেন চাৰিওফালে সেই পৰম দেৱতাৰেই সন্ধান কৰিছে। বতাহত কঁপি উঠা বাঁহৰ শব্দ বা 'কীচক বেণু'ৱে যেন উলাহত স্ৰষ্টাৰ মহিমা গাইছে। জল, স্থল, আকাশ—সকলোতে যেন এক আধ্যাত্মিক সুৰ বাজি উঠিছে। আচলতে, প্ৰকৃতিৰ এই মোহিনী ৰূপৰ আঁৰত কবিয়ে বিচাৰি পাইছে সেইজন অদৃশ্য সৃষ্টিকৰ্তাক। সেয়েহে তেওঁ আমাক আহ্বান জনাইছে—অন্ধকাৰ নিশাৰ অন্তত মোহ-নিদ্ৰা ত্যাগ কৰি মুক্তিৰ পথ বিচাৰিবলৈ। এই সুন্দৰ প্ৰকৃতিৰ মাজতেই তেওঁ বাৰে বাৰে ঈশ্বৰৰ অস্তিত্ব অনুভৱ কৰিছে। সামগ্ৰিকভাৱে ক’বলৈ গ’লে, প্ৰকৃতিৰ ৰূপ-লাৱণ্যৰ মাজেৰে সৃষ্টিকৰ্তাৰ প্ৰতি থকা অপৰিসীম ভক্তি আৰু তেওঁৰ গুণানুকীৰ্তনেই হ’ল এই কবিতাটোৰ মূল সুৰ।